PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE HOOFDSTUK 3 DE ONDERNEMING NADER

PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE HOOFDSTUK 3 DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN INHOUDSOPGAVE 1. 3. 1 Inleiding 2. 3. 2 Wat is een onderneming? 3. 3. 3 De inrichting van een onderneming 4. 3. 4 Het transformatieproces 5. 3. 5 Klantbehoefte 6. 3. 6 Winst PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 2

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN 3. 1 INLEIDING LEERDOELEN Inzicht krijgen in de basisprincipes van een onderneming. • Hoe is een onderneming ingericht? • Inzicht verkrijgen in hoe een onderneming door middel van toegevoegde waarde tot winst kan komen. • Waarom de ondernemingsactiviteiten gericht moeten zijn op het vervullen van klantenbehoeftes. PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 3

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN ONDERNEMING 3. 2 WAT IS EEN ONDERNEMING? Een onderneming is een op continuïteit gerichte organisatie van productiefactoren die door het maken en leveren van producten en/of diensten probeert in te spelen op de behoeften van de markt met als doel het maken van winst. PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 4

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN ONDERNEMING Belangrijkste aspecten: 1. Op continuïteit gerichte organisatie van productiefactoren • Arbeid • Kapitaal • Kennis/ know how 2. Maken en leveren van producten en/of diensten 3. Inspelen op behoefte van de klant • Personen/huishoudens: business-to-consumer • Ondernemingen: business-to-business 4. Maken van winst • Opbrengsten uit verkoop groter dan kosten PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 5

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN ONDERNEMING Ondernemingen? Nederland: ABNAmro, Akzo Nobel, Ahold, Cap Gemini, Heineken, Philips, . . . België: AB INBEV, Ackermans V. H. , Ageas, Dexia, KBC, Colruyt, Delhaize, Solvay, UCB, Umicore, Belgacom, Mobistar, Telenet, … Wereldwijd (TOP 500 Fortune): General Electric, Shell, Toyota, Exonn. Mobile, HSBC, Wal-mart, Microsoft, …) Onderneming uit je buurt ? Waar ga je werken? Onderzoek, overheid, consultancy, … PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 6

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN INRICHTING; RECHTSVORMEN 3. 3 INRICHTING VAN EEN ONDERNEMING 3. 3. 1 RECHTSVORMEN Keuze maken voor bepaalde rechtsvorm • Rechtsvorm is de juridische organisatie van de onderneming • Overwegingen i. v. m. bepalen van rechtsvorm: eigendom en zeggenschap, aansprakelijkheid, omvang van het kapitaal en de wijze van financieren, inbreng van kapitaal en/of arbeid PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 7

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN INRICHTING; RECHTSVORMEN Soorten rechtsvormen: • Eenmanszaak • Vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid • Maatschap • Tijdelijke handelsvennootschap • Stille handelsvennootschap • Vennootschappen met rechtspersoonlijkheid • Vennootschap onder firma (VOF) • Commanditaire vennootschap (CV) • Besloten vennootschap (BVBA) (bv. uitvaartverzorging Hansen BVBA) • Naamloze vennootschap (NV) (bv. AB Inbev NV) • Coöperatie (bv. ecopower) • Vereniging zonder winstoogmerk (vzw) Verschillen wat betreft oprichting, kapitaal, bestuur, aansprakelijkheid, belastingen en continuïteit (zie overzicht op pagina 36) PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 8

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN INRICHTING; SAMENWERKING 3. 3. 2 SAMENWERKING • Samenwerkende ondernemingen kunnen sneller groeien dan alleen ØOverwegingen: § Lagere kosten § Snellere groei in omzet of afzet § Nieuwe toetreders ontmoedigen § Risico’s reduceren PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 13

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN INRICHTING; SAMENWERKING Vormen van samenwerken: • Joint venture ØProjectmatig ØTijdelijk karakter ØOpbrengsten, kosten en risico’s delen ØDeelnemers blijven zelfstandig • Franchising ØGebruik van beproefd verkoopsysteem ØContractuele verplichtingen ØDeelnemers blijven zelfstandig • Fusie of overname ØJuridisch en economisch samengaan ØFinanciële (on)gelijkwaardigheid bepaald fusie of overname § Gelijkwaardigheid: fusie § Ongelijkwaardigheid: overname PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 14

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN TRANSFORMATIEPROCES; OPBOUW 3. 4 HET TRANSFORMATIEPROCES 3. 4. 1 OPBOUW Het transformatieproces is opgebouwd uit verschillende fasen die als doel hebben winstgevend producten en diensten creëren. • • • Input Fabricage Output Transacties (verkoop) Financiën Transacties (inkoop) PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 15

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN TRANSFORMATIEPROCES; OPBOUW PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 16

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN TRANSFORMATIEPROCES; ORGANISATIE 3. 4. 2 ORGANISATIE RONDOM HET TRANSFORMATIEPROCES • Inkoop: stemt levering van materialen en grondstoffen af op de interne behoefte en selecteert en onderhandelt met leveranciers over prijs en voorwaarden. • Marketing: zorgt voor de communicatie naar potentiële en bestaande klanten. • Administratie: houdt kasstromen bij en verzorgt boekhouding en financiële verslaggeving. • Verkoop: verkopers proberen interesse om te zetten in transacties. • Operations: verzorgt het fabricageproces en de logistiek. • Personeelszaken: ondersteunt de leidinggevenden en diverse medewerkers bij verwerving, selectie, ontwikkeling en training van het arbeidspotentieel. • ICT: verzorgt de computersystemen • R&D PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 17

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN TRANSFORMATIEPROCES; SOORTEN 3. 4. 3 SOORTEN TRANSFORMATIEPROCESSEN • Handel: Ø Overbruggen van verschillen in tijd, plaats en aantallen tussen de productie en de afname Ø Service aan uiteindelijke gebruikers Ø Groothandel: producten van fabrikanten naar detailhandel Ø Detailhandel: producten naar eindconsument • Industrie: Ø Produceert fysieke producten Ø Grondstoffen worden omgezet in eindproducten Ø Stukproductie: fabriceren naar wens van klant, geen voorraad Ø Massaproductie: productie van één soort eindproduct, wel voorraad • Dienstverlening: Ø Levert prestaties Ø Niet tastbaar, dus geen voorraden mogelijk Ø Transformatieproces is het verwerken van gegevens tot voor de klant relevante informatie • Combinatie van handel, industrie en dienstverlening: Ø Veel voorkomend in dagelijkse praktijk PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 18

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN KLANTBEHOEFTE; MARKTGERICHTHEID 3. 5 KLANTBEHOEFTE 3. 5. 1 MARKTGERICHTHEID • Onderneming die consequent blijft voldoen aan de eisen en wensen van de klant en het transformatieproces en de organisatie daarop heeft afgestemd en ingericht. • Voordelen: Ø Tevreden klanten komen terug Ø Verstevigen klantenrelaties Ø Positieve reputatie in de markt door hoge klantentevredenheid • Het niet consequent centraal stellen van de klant leidt tot een ander soort onderneming: ØProductiegeoriënteerd: zo efficiënt mogelijk inrichten en uitvoeren van fabricageproces om kostprijs te verlagen. ØProductgeoriënteerd: het leveren van zo hoog mogelijke kwaliteit. Een goed en degelijk product verkoopt uiteindelijk zichzelf. ØVerkoopgericht: willen hun verkoopapparaat zo effectief mogelijk laten werken. PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 19

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN KLANTBEHOEFTE; MARKETINGPROCES 3. 5. 2 MARKETINGPROCES • Regelmatig bedenken en implementeren van nieuwe of verbeterde producten op bestaande of nieuwe markten, om de marktgerichtheid te borgen. • Marketingproces bestaat uit verschillende stappen: ØMarktonderzoek ØDoelgroep bepalen en doelstellingen: ØOntwikkelen aanbod en aanpak marktintroductie ØActiviteiten uitvoeren ØEvaluatie, controle en bijsturen PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 20

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN KLANTBEHOEFTE; MARKETINGPROCES Marketingproces bestaat uit verschillende stappen: Ø Marktonderzoek: onderzoeken en bepalen van behoeften en koopmotieven onder (potentiële) afnemers. Er is informatie nodig over relevante trends en ontwikkelingen (macro-economie, bedrijfstak, concurrenten, distributie) Ø Doelgroep bepalen en doelstellingen: afnemers met dezelfde kenmerken, voorkeuren of koopmotieven indelen in segmenten waarna men hieruit de doelgroep(en) bepaalt. Per doelgroep bepaalt men vervolgens concrete doelstellingen betreffende de resultaten. Ø Ontwikkelen aanbod en aanpak marktintroductie: samenstellen van marketingmix bestaande uit: productbeleid, prijsbeleid, promotiebeleid, plaats of placement. Dit wordt voor alle doelgroepen samengebracht in een marketingplan en uitgewerkt in een activiteitenplan. Ø Activiteiten uitvoeren: opstellen verandertraject waarin medewerkers worden gemotiveerd en opgeleid om de gestelde doelen te halen. Ø Evaluatie, controle en (zonodig) bijsturen: nagaan of de gestelde resultaten worden bereikt of uitvoeringen op een effectieve en efficiënte manier zijn verlopen zodat men kan ingrijpen met maatregelen indien dit nodig blijkt. PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 21

HOOFDSTUK 3: DE ONDERNEMING NADER BEKEKEN WINSTMAKEN 3. 6 WINST • Ontstaat indien de verkoopopbrengsten groter zijn dan de totale kosten van verkoop en fabricage. • Is bedoeld voor: ØVergoeding voor eigenaren van de onderneming ØInvesteren in de onderneming • Investeringen komen op de balans als activa; indien de winst niet voldoende is dan moet men financieren. • Toelichting balans en resultatenrekening zie hoofdstuk 4 PRINCIPES VAN BEDRIJFSECONOMIE - 22