Preorientacja zawodowa w wychowaniu przedszkolnym warunki i sposb

Preorientacja zawodowa w wychowaniu przedszkolnym – warunki i sposób realizacji w oparciu o Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie doradztwa zawodowego Sylwia Kurcab kurcab@womczest. edu. pl Jadwiga Mielczarek j. mielczarek@weomczest. edu. pl

Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2018/2019 • 100 rocznica odzyskania niepodległości – wychowanie do wartości i kształtowanie patriotycznych postaw uczniów. • Wdrażanie nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego. Kształcenie rozwijające samodzielność, kreatywność i innowacyjność uczniów. • Kształcenie zawodowe oparte na ścisłej współpracy z pracodawcami. Rozwój doradztwa zawodowego. • Rozwijanie kompetencji cyfrowych uczniów i nauczycieli. Bezpieczne i odpowiedzialne korzystanie z zasobów dostępnych w sieci.

Za poradnictwo zawodowe w Polsce odpowiadają: • Minister Edukacji Narodowej za całość działań z zakresu orientacji i poradnictwa zawodowego w stosunku do dzieci i młodzieży, realizowanych za pomocą poradni psychologiczno – pedagogicznych i szkół • Minister Pracy i Polityki Społecznej za poradnictwo zawodowe dla osób dorosłych z wykorzystaniem w tym celu jednostek publicznej służby zatrudnienia

„Efektywne doradztwo edukacyjno-zawodowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych”, 2016 -2018 4

Słownik pojęć • • Działania związane z doradztwem zawodowym Zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego Zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu Preorientacja zawodowa Orientacja zawodowa Doradztwo zawodowe Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego (WSDZ)

Uzasadnienie organizacji doradztwa edukacyjno-zawodowego • potrzeba profesjonalnej pomocy usytuowanej blisko ucznia, która ma się przyczynić do zwiększenia trafności podejmowanych decyzji edukacyjnych i zawodowych, • zagwarantowanie systematycznego oddziaływania na uczniów w ramach planowych działań, • udzielanie uczniom pomocy w wyborze i selekcji informacji dotyczących edukacji i rynku pracy, zgodnie z planowanym przez nich kierunkiem rozwoju zawodowego; 6

USTAWA z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe Art. 1. System oświaty zapewnia w szczególności: 17) dostosowywanie kierunków i treści kształcenia do wymogów rynku pracy; 18) kształtowanie u uczniów postaw przedsiębiorczości i kreatywności sprzyjających aktywnemu uczestnictwu w życiu gospodarczym, w tym poprzez stosowanie w procesie kształcenia innowacyjnych rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych; 19) przygotowywanie uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia; 20) warunki do rozwoju zainteresowań i uzdolnień uczniów przez organizowanie zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych oraz kształtowanie aktywności społecznej i umiejętności spędzania czasu wolnego;

USTAWA z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe Art. 47. 1. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia: 3) ramowe plany nauczania dla poszczególnych typów szkół, w tym: c) minimalny wymiar godzin zajęć z zakresu doradztwa zawodowego. 4) treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego, warunki i sposób realizacji i organizacji doradztwa zawodowego w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4, oraz wymagania w zakresie przygotowania osób realizujących doradztwo zawodowe w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4, uwzględniając rolę doradztwa zawodowego we wspieraniu uczniów i słuchaczy w procesie podejmowania decyzji edukacyjnych i zawodowych.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie doradztwa zawodowego Dz. U. 2018 poz. 1675 Obowiązuje od 1. 09. 2018 r.

§ l. Rozporządzenie określa treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego, warunki i sposób realizacji i organizacji doradztwa zawodowego w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, zwanej dalej „ustawą", oraz wymagania w zakresie przygotowania osób realizujących doradztwo zawodowe w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy. § 2. l. Publiczne przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych i inne formy wychowania przedszkolnego, publiczne szkoły, z wyjątkiem artystycznych, oraz publiczne placówki, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, realizują doradztwo zawodowe przez prowadzenie zaplanowanych i systematycznych działań mających na celu wspieranie uczniów i słuchaczy w procesie podejmowania świadomych decyzji edukacyjnych i zawodowych.

2. Działania w zakresie doradztwa zawodowego w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego obejmują preorientację zawodową, która ma na celu wstępne zapoznanie dzieci z wybranymi zawodami oraz pobudzanie i rozwijanie ich zainteresowań i uzdolnień. 3. Działania w zakresie doradztwa zawodowego w klasach I-VI szkół podstawowych obejmują orientację zawodową, która ma na celu zapoznanie uczniów z wybranymi zawodami, kształtowanie pozytywnych postaw wobec pracy i edukacji oraz pobudzanie, rozpoznawanie i rozwijanie ich zainteresowań i uzdolnień. 4. Działania w zakresie doradztwa zawodowego w klasach VII i VIII szkół podstawowych oraz w szkołach ponadpodstawowych mają na celu wspieranie uczniów w procesie przygotowania ich do świadomego i samodzielnego wyboru kolejnego etapu kształcenia i zawodu, z uwzględnieniem ich zainteresowań, uzdolnień i predyspozycji zawodowych oraz informacji na temat systemu edukacji i rynku pracy.

§ 3. Doradztwo zawodowe jest realizowane: l) w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego na zajęciach edukacyjnych prowadzonych zgodnie z przyjętymi programami wychowania przedszkolnego; 2) w klasach I-VI szkół podstawowych na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, o których mowa w art. 109 ust. l pkt l ustawy; 3) w klasach VII i VIII szkół podstawowych oraz w szkołach ponadpodstawowych na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, a w przypadku szkół prowadzących kształcenie zawodowe również na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia w zawodzie, o których mowa w art. 109 ust. l pkt l ustawy; 4) w klasach VII i VIII szkół podstawowych, w branżowych szkołach I stopnia, liceach ogólnokształcących i technikach, z wyjątkiem szkół dla dorosłych, na zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego, o których mowa w art. 109 ust. l pkt 7 ustawy;

5) w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, na zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. l pkt 5 ustawy; 6) w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, z wyjątkiem szkół policealnych i szkół dla dorosłych, na zajęciach z nauczycielem wychowawcą opiekującym się oddziałem; 7) w przedszkolach, szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w ramach wizyt zawodoznawczych, które mają na celu poznanie przez dzieci, uczniów i słuchaczy środowiska pracy w wybranych zawodach, organizowanych u pracodawców, w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe lub w placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy.

§ 4. Treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego dla: l) przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych form wychowania przedszkolnego - określa załącznik nr l do rozporządzenia; 2) klas I-VI szkół podstawowych - określa załącznik nr 2 do rozporządzenia; 3) klas VII i VIII szkół podstawowych - określa załącznik nr 3 do rozporządzenia; 4) branżowych szkół I stopnia - określa załącznik nr 4 do rozporządzenia; 5) liceów ogólnokształcących - określa załącznik nr 5 do rozporządzenia; 6) techników - określa załącznik nr 6 do rozporządzenia; 7) branżowych szkół II stopnia, szkół policealnych i szkół dla dorosłych - określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

§ 5. l. Na każdy rok szkolny w szkole opracowuje się program realizacji wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego, o którym mowa w art. 98 ust. l pkt 16 ustawy. 2. Program, o którym mowa w ust. l, określa: l) działania związane z realizacją doradztwa zawodowego, w tym: a) tematykę działań, z uwzględnieniem treści programowych, o których mowa w § 4 odpowiednio pkt 2 -7, oraz oddziałów, których dotyczą te działania, b) metody i formy realizacji działań, z uwzględnieniem udziału rodziców w tych działaniach, w szczególności przez organizację spotkań z rodzicami, z wyjątkiem szkół policealnych i szkół dla dorosłych, c) terminy realizacji działań, d) osoby odpowiedzialne za realizację poszczególnych działań; 2) podmioty, z którymi szkoła współpracuje przy realizacji działań, w tym podmioty o których mowa w § 9 - z uwzględnieniem odpowiednio potrzeb uczniów, słuchaczy i rodziców oraz lokalnych lub regionalnych działań związanych z doradztwem zawodowym.

3. Program, o którym mowa w ust. l, opracowuje doradca zawodowy albo inny nauczyciel lub nauczyciele odpowiedzialni za realizację doradztwa zawodowego w szkole, wyznaczeni przez dyrektora szkoły. 4. Dyrektor szkoły, w terminie do dnia 30 września każdego roku szkolnego, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, zatwierdza program, o którym mowa w ust. l. § 6. l. Do zadań doradcy zawodowego należy w szczególności: l) systematyczne diagnozowanie zapotrzebowania uczniów i słuchaczy na działania związane z realizacją doradztwa zawodowego; 2) prowadzenie zajęć z zakresu doradztwa zawodowego, o których mowa w art. 109 ust. L pkt 7 ustawy; 3) opracowywanie we współpracy z innymi nauczycielami, w tym nauczycielami wychowawcami opiekującymi się oddziałami, psychologami lub pedagogami, programu, o którym mowa w § 5 ust. l, oraz koordynacja jego realizacji; 4) wspieranie nauczycieli, w tym nauczycieli wychowawców opiekujących się oddziałami , psychologów lub pedagogów, w zakresie realizacji działań określonych w programie, o którym mowa w § 5 ust. l ; 5) koordynowanie działalności informacyjno-doradczej realizowanej przez szkołę, w tym gromadzenie, aktualizacja i udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych właściwych dla danego poziomu kształcenia. 2. W przypadku braku doradcy zawodowego zadania, o których mowa w ust. ł pkt l i 3 -5, realizuje wskazany przez dyrektora szkoły nauczyciel, w tym nauczyciel wychowawca opiekujący się oddziałem, pedagog lub psycholog. 3. Zadania doradcy zawodowego realizowane w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej określają przepisy wydane na podstawie art. 47 ust. l pkt 5 ustawy.

§ 7. l. Doradztwo zawodowe na zajęciach, o których mowa w § 3 pkt 1 -3, realizują nauczyciele prowadzący te zajęcia. 2. Zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego, o których mowa w art. 109 ust. l pkt 7 ustawy, prowadzą doradcy zawodowi posiadający kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela doradcy zawodowego. 3. Doradztwo zawodowe na zajęciach, o których mowa w § 3 pkt 5, realizują doradcy zawodowi, pedagodzy, psycholodzy lub inni nauczyciele, prowadzący te zajęcia. § 8. Informacja o udziale ucznia w zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego, o których mowa w art. 109 ust. l pkt 7 ustawy, nie jest umieszczana na świadectwie szkolnym promocyjnym i świadectwie ukończenia szkoły. § 9. Przy organizacji i realizacji doradztwa zawodowego jednostki organizacyjne, o których mowa w § 2, mogą współpracować w szczególności z pracodawcami, placówkami, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, szkołami prowadzącymi kształcenie zawodowe, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, placówkami doskonalenia nauczycieli lub instytucjami rynku pracy. § 10. W przypadku braku w szkole doradcy zawodowego, o którym mowa w § 7 ust. 2, do roku szkolnego 2021/2022 włącznie, dyrektor szkoły może powierzyć prowadzenie zajęć z zakresu doradztwa zawodowego, o których mowa w art. 109 ust. l pkt 7 ustawy, innemu nauczycielowi lub osobie, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. § 11. W roku szkolnym 2018/2019 dyrektor szkoły zatwierdza program, o którym mowa w § 5 ust. l, w terminie do dnia 31 października 2018 r. § 12. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem l września 2018 r.

Preorientacja zawodowa w przedszkolu

Dlaczego od przedszkola? Za wiodąca przyjęto teorie rozwoju psychospołecznego człowieka autorstwa Eriksona, prezentującą bieg życia człowieka jako sekwencje kolejnych konfliktów. Stanowi ona ramę postrzegania fenomenu pracy na różnych etapach życia człowieka. Na etapie wychowania przedszkolnego rozwiazywanie konfliktów przez dzieci związane jest z podejmowaniem działań i ich kontynuacja, nawet pomimo napotykanych trudności. https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/

Współczesna teoria psychoanalitycza E H. Erikson wyróżnił osiem stadiów rozwoju jednostki, tzw. twórczego ego. Stadia te obejmują rozwój jednostki od narodzin do śmierci.

Stadia rozwoju ego według E. Eriksona osiem stadiów rozwoju jednostki, tzw. twórczego ego. Ufność vs brak ufności (pierwszy rok życia) • Autentyczna troska o dziecko, stałość i przewaga pozytywnych doświadczeń dają dziecku poczucie, że świat jest bezpieczny, dobry, i godzien zaufania. • Niewłaściwa opieka, znacząca przewaga negatywnych przeżyć rodzą w dziecku lęk i niepewność. Świat wtedy jawi się jako zagrażający Autonomia vs wstyd, niepewność (wczesne dzieciństwo) • Zachęcanie i wspieranie dziecka w próbach samodzielnego wykonywania tego, co jest w stanie robić, z uważnością co do jego tempa i własnych rozwiązań owocuje jego autonomią. • Wyręczanie lub ciągła krytyka dziecka, powoduje, że wątpi ono w swoje zdolności, obawia się wyzwań lub wstydzi się niepowodzeń. • https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/

Stadia rozwoju ego według E. Eriksona Inicjatywa vs. poczucie winy (wiek przedszkolny) • W tym stadium dziecko dużo bardziej doświadcza swoich możliwości. Próbuje swoich sił, ale tez jest ciekawe i pyta o wiele rzeczy, chętnie się uczy. • Przy bezsensownych zakazach i wytwarzaniu u dziecka poczucia „naprzykrzania się” rodzi się w nim nadmierne poczucie winy. Pracowitość vs. poczucie niższości (wiek szkolny) • W tej fazie zabawa ustępuje nauce, dziecko uczy się pracowitości. Nagradzane za to czerpie satysfakcję z wytrwałości i pilności. • Krytyka i wyśmiewanie rodzi wysiłków rodzi w nim poczucie niższości, które może znacząco utrudniać swobodne korzystanie ze swej zręczności i inteligencji. https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/

Stadia rozwoju ego według E. Eriksona Tożsamość vs. pomieszanie tożsamości ( okres pokwitania) 11 -16 roku życia Okres dojrzewania jest to czas kształtowania się własnej tożsamości. Człowiek wie już, że jest jedyną w swoim rodzaju osobą, z określonymi cechami, umiejętnościami i celami. Zaczyna robić plany zawodowe. • Niebezpieczeństwem tego okresu jest wytworzenie się negatywnej tożsamości – kiedy dorastająca osoba ma poczucie posiadania wielu bezwartościowych lub negatywnych cech. Bliskość vs. izolacja (wczesny wiek dojrzały) Twórczość vs. stagnacja (wiek średni) Integralność vs rozpacz (starość) Tożsamość człowieka kształtuje się przez całe życie, jednak najważniejszym przełomowym momentem w procesie kształtowania tożsamości jest okres dorastania, szczególnie druga jego faza ok. 16 -20 roku życia. https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/

Wybór zawodu nie jest aktem jednorazowej decyzji, lecz procesem progresywnie rozwijającym się, co oznacza ciąg decyzji w życiu człowieka (stad tak ważne jest włączenie działań o charakterze doradczym już na samym początku edukacji).

Celem preorientacji zawodowej w przedszkolu jest: q wstępne zapoznanie dzieci z zawodami najbliższymi ich otoczeniu, q kształtowanie postawy pracy i motywacji do działania, q pobudzanie i rozwijanie zainteresowań dzieci oraz stymulowanie ich pro-zawodowych marzeń. https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/

TREŚCI PROGRAMOWE Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA PRZEDSZKOLI, 1. Poznanie siebie ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH Dziecko: I INNYCH FORM WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO 1. 1 określa, co lubi robić; 1. 2 podaje przykłady różnych zainteresowań; 1. 3 określa, co robi dobrze; 1. 4 podejmuje działania i opisuje, co z nich wyniknęło dla niego i dla innych. 2. Świat zawodów i rynek pracy Dziecko: 2. 1 odgrywa różne role zawodowe w zabawie; 2. 2 podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w jego najbliższym otoczeniu i nazwy tych zawodów, które wzbudziły jego zainteresowanie, oraz identyfikuje i opisuje czynności zawodowe wykonywane przez te osoby; 2. 3 wskazuje zawody zaangażowane w powstawanie produktów codziennego użytku oraz w zdarzenia, w których dziecko uczestniczy, takie jak wyjście na zakupy, koncert, pocztę; 2. 4 podejmuje próby posługiwania się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny; 2. 5 opowiada o sobie w grupie rówieśniczej.

3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie Dziecko: 3. 1 nazywa etapy edukacji (bez konieczności zachowania kolejności chronologicznej); 3. 2 nazywa czynności, których lubi się uczyć. 4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych Dziecko: 4. 1 opowiada, kim chciałoby zostać; 4. 2 na miarę swoich możliwości planuje własne działania lub działania grupy rówieśniczej przez wskazanie pojedynczych czynności i zadań niezbędnych do realizacji celu; 4. 3 podejmuje próby decydowania w ważnych dla niego sprawach, indywidualnie i w ramach działań grupy rówieśniczej.

Proponowane scenariusze zajęć z wychowankami • Moje pierwsze portfolio. • Urządzamy kąciki zainteresowań. • Moje życie to pasja. • Dzień inny niż wszystkie, czyli: „Co tu robić? W co się bawić? ”. • Pokaz naszych zainteresowań. • Zobacz, jak wygląda świat! • Praca dla innych. • Przewodnik po zawodach. • • • Wszyscy dla wszystkich. Zielono Mi! Wiem, kto pracuje w przedszkolu. W zagadce ukryty jest zawód. Co potrafią sprawne ręce? Jestem twórcą! Jak jest w szkole? Gdy będę większy, to… U źródeł wiedzy! Kim chcę zostać w przyszłości? Mój pokój – mój świat. Proponowane scenariusze spotkań z rodzicami Ciekawy zawód – bajkowy świat. Jak wspomagać dziecko w rozwijaniu zainteresowań i uzdolnień? https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/

https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/ 30

1. Poznanie siebie Dziecko: 1. 1 określa, co lubi robić; 1. 2 podaje przykłady różnych zainteresowań; 1. 3 określa, co robi dobrze; 1. 4 podejmuje działania i opisuje, co z nich wyniknęło dla niego i dla innych.

1. 1 określa, co lubi robić Moje pierwsze portfolio PROPONOWANE SYTUACJE DYDAKTYCZNE: 1. Co lubię robić? 2. Opowiedz, co ja robię? – zagadki pantomimiczne 3. Co potrafię robić dobrze? – moje portfolio 4. Prezentacja prac – moje portfolio https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/ 32

1. 2 podaje przykłady różnych zainteresowań Urządzamy kąciki zainteresowań • • Kącik artystyczny (muzyczny, plastyczny, teatralny) Kącik konstrukcyjny Kącik przyrodniczy Kącik czytelniczy https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/ 33

1. 3 określa, co robi dobrze • Moje pierwsze portfolio https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/ 34

1. 4 podejmuje działania i opisuje, co z nich wyniknęło dla niego i dla innych • Dzień inny niż wszystkie, czyli: „Co tu robić? W co się bawić ? ŚRODKI DYDAKTYCZNE: Pracownia kuchenna: pieczemy ciasteczka Pracownia krawiecka: szyjemy serduszka Warsztat: wykonujemy półkę (na samochody lub inne zabawki) https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/ 35

2. Świat zawodów i rynek pracy Dziecko: 2. 1 odgrywa różne role zawodowe w zabawie; 2. 2 podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w jego najbliższym otoczeniu i nazwy tych zawodów, które wzbudziły jego zainteresowanie, oraz identyfikuje i opisuje czynności zawodowe wykonywane przez te osoby; 2. 3 wskazuje zawody zaangażowane w powstawanie produktów codziennego użytku oraz w zdarzenia, w których dziecko uczestniczy, takie jak wyjście na zakupy, koncert, pocztę; 2. 4 podejmuje próby posługiwania się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny; 2. 5 opowiada o sobie w grupie rówieśniczej

2. 1 odgrywa różne role zawodowe w zabawie TEMAT: Zobacz, jak wygląda świat! 1. Wyruszamy w podróż! 2. Ach co to była za podróż! 3. Album z podróży https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/ 37

2. 2 podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w jego najbliższym otoczeniu i te, które wzbudziły jego zainteresowanie, oraz identyfikuje i opisuje czynności zawodowe wykonywane przez te osoby • • • Praca dla innych Przewodnik po zawodach Wszyscy dla wszystkich Zielono mi! Zobacz, jak wygląda świat Wiem, kto pracuje w przedszkolu https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/ 38

2. 3 wskazuje zawody zaangażowane w powstawanie produktów codziennego użytku oraz w zdarzenia, w których dziecko uczestniczy, takie jak wyjście na zakupy, koncert, pocztę; • W zagadce ukryty jest zawód • Wiem, kto pracuje w przedszkolu • Co potrafią sprawne ręce https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/ 39

2. 4 podejmuje próby posługiwania się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny • Co potrafią sprawne ręce? • W zagadce ukryty jest zawód • Jestem twórcą ! 40

2. 5 opowiada o sobie w grupie rówieśniczej Pokaz naszych zainteresowań 1. Pomysł! Nauczyciel proponuje dzieciom zorganizowanie Pokazu naszych zainteresowań. Rozmawia z dziećmi o różnych rodzajach pokazów, występów itp. 2. Plan Nauczyciel zachęca dzieci do zaplanowania własnych działań. Pyta: • Co musimy zrobić, aby pokaz naszych zainteresowań był dużym widowiskiem? • Jak się przygotujemy? • Kogo zaprosimy? • Jak ich powiadomimy? • Ile czasu potrzebujemy na przygotowanie się? https: //doradztwo. ore. edu. pl/programy-i-wsdz/ 41

3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie Dziecko: 3. 1 nazywa etapy edukacji (bez konieczności zachowania kolejności chronologicznej); 3. 2 nazywa czynności, których lubi się uczyć 42

3. 1 nazywa etapy edukacji (bez konieczności zachowania kolejności chronologicznej); • Jak jest w szkole? • Gdy będę większy to. . . 43

3. 2 nazywa czynności, których lubi się uczyć • U źródeł wiedzy! Nazywanie czynności, których dziecko lubi się uczyć. Uczymy się w różny sposób. 44

4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych Dziecko: 4. 1 opowiada, kim chciałoby zostać; 4. 2 na miarę swoich możliwości planuje własne działania lub działania grupy rówieśniczej przez wskazanie pojedynczych czynności i zadań niezbędnych do realizacji celu; 4. 3 podejmuje próby decydowania w ważnych dla niego sprawach, indywidualnie i w ramach działań grupy rówieśniczej 45

4. 1 opowiada, kim chciałoby zostać • Kim chcę zostać w przyszłości? 46

4. 2 na miarę swoich możliwości planuje własne działania lub działania grupy rówieśniczej przez wskazanie pojedynczych czynności i zadań niezbędnych do realizacji celu; • • Mój pokój – mój świat Urządzamy kąciki zainteresowań Jak jest w szkole? Plejada zainteresowań 47

4. 3 podejmuje próby decydowania w ważnych dla niego sprawach, indywidualnie i w ramach działań grupy rówieśniczej • Dzień inny niż wszystkie, czyli: „Co tu robić? W co się bawić? ” 48

Literatura • Maćkowiak A. , Kim zostanę, gdy dorosnę? Piosenki o zawodach, Wydawnictwo Harmonia, Gdansk 2016. • Maćkowiak A. , Zgadnij kto to, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2011. • Krajna A. , Ryk L. , Sujak-Lesz K. (red. ), Edukacja zawodoznawcza i edukacja projakościowa w szkole, Mar Centrum Edukacji Nauczycielskiej Uniwersytetu Wrocławskiego przy udziale Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego. Wrocławia, Wrocław 2005. • Grzeszkiewicz B. (red. ), Preorientacja zawodowa dzieci w wieku przedszkolnym, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2004. • Karty pracy Przepióra A. , Poznajemy zawody – komplet 3 książek z pomocami dydaktycznymi; Wydawnictwo Bliżej Przedszkola. • Filmy o zawodach http: //www. abc. tvp. pl/19256593/kulisy-czyli-blekitek-poznajemy-zawody 49

Dziękujemy za uwagę 50