PREHISTORIA PREZENTACJ OPRACOWAA HELENA TOMASZEWSKA SPIS TRECI PALEOLIT

PREHISTORIA PREZENTACJĘ OPRACOWAŁA HELENA TOMASZEWSKA

SPIS TREŚCI • PALEOLIT • NEOLIT • ŹRÓDŁA

PALEOLIT Paleolit – starsza epoka kamienna. 4 mln lat temu – 8 tys. p. n. e. Cechy: • ludzie prowadzili koczowniczy tryb życia • mieszkali w jaskiniach • ubierali się w skóry • zajmowali się zbieractwem i łowiectwem • wynaleźli ogień • wytwarzali broń z kamiennymi ostrzami: oszczepy, maczugi, noże, łuki. • posługiwali się prostymi kamiennymi narzędziami • ozdabiali ściany jaskiń malowidłami

A. Wypustek, Marek L. Wójcik „Historia 1, Wydawnictwo PPWK

Schemat zaczerpnięto z podręcznika A. Wypustek, Marek L. Wójcik „Historia 1, Wydawnictwo PPWK

KULTURA OLDOVAI – najstarsza kultura paleolitu, jej nazwa pochodzi od wąwozu w północno-zachodniej Tanzanii, przy granicy Parku Narodowego Serengeti, w prowincji Arusha. (www. wikipedia. pl)

Budowę i tryb życia ludzi rekonstruuje się na podstawie zachowanych fragmentów kości. (Podręcznik Historia 1 PPWK)

Czaszka neandertalczyka znaleziona w 1886 r. w jaskini Spy (Belgia), datowana na ok. 50– 70 tysięcy lat. Rekonstrukcja wyglądu neandertalczyka wykonana na podstawie odnalezionych fragmentów czaszki. Pierwsze znaleziska jego szczątków przyjęto z pewną rezerwą. Sądzono, że należą do zmarłego, mocno upośledzonego współczesnego człowieka. (Podręcznik Historia 1. PPWK)

Jaskinia w północnym Izraelu, w której odkryto ślady pochówku człowieka neandertalskiego. (Podręcznik. Historia 1. PPWK)

NARZĘDZIA 2. ODŁUPEK 3. DRAPACZ 4. ZGRZEBŁO 1. PIĘŚCIAK Podręcznik Historia 1, PPWK

Rekonstrukcja obiektu mieszkalnego z kości mamutów. Po epoce zlodowaceń, kiedy nastąpiło ocieplenie, obszar ekumeny znacznie się poszerzył. Z racji bogatszej roślinności, ludzie zaczęli trudnić się zbieractwem i żywić roślinami. Osiedlając się na terenach pozbawionych jaskiń, musieli budować swoje domostwa. (Podręcznik Historia 1 PPWK)

Kobieta podczas wyprawiania skóry za pomocą drapaczy krzemiennych, osadzonych w drewnianej oprawie. Ze skór będzie uszyta odzież; część z nich zostanie również wykorzystana przy oprawianiu narzędzi. (Muzeum archeologiczne. Poznań)

Malowidło naskalne odnalezione w grocie Lascaux we Francji, wykonane 15– 12 tysięcy lat temu, jest dziełem ówczesnego artysty. Obok realistycznego przekazu stanowi źródło wiedzy na temat umiejętności wykorzystania narzędzi i barwników. (Podręcznik Historia 1 PPWK)

Byk, konie, bizony Lascaux

Kon – grota Lascaux www. magivanga. com. pl/page. php? 30

Tur z groty Lascaux www. zwoje-scrolls. com/zwoje 27/text 02_1 p. htm

Jeleń z groty w Lascaux www. zwoje-scrolls. com/zwoje 27/text 02_1 p. htm

Malowidła w grocie Lascaux www. magivanga. com. pl/page. php? 30

Le Chauffaud: Wyżłobione w kości sarny. www. zwoje-scrolls. com/zwoje 27/text 02_1 p. htm

Byk I dzik z jaskini Altamira w Hiszpanii

Statuetka Wenus, wykonana z kamienia, przedstawia przesadny w proporcjach, ale mimo to oddający cechy kobiecej anatomii, wizerunek kobiety. Figurki Wenus tworzyli prehistoryczni artyści żyjący w okresie 35– 8 tysięcy lat p. n. e. (Podręcznik, Historia 1, PPWK)

Ludność mezolityczna trudniła się myślistwem, ptasznictwem, zbieractwem i rybołówstwem; używała łodzi-dłubanek. (Muzeum Archeologiczne. Poznań)

Ludność mezolityczna trudniła się myślistwem, ptasznictwem, zbieractwem i rybołówstwem; używała łodzi-dłubanek. (Muzeum Archeologiczne. Poznań)

Wytwarzanie harpuna. (Muzeum Archeologiczne. Poznań)

NEOLIT Neolit – młodsza epoka kamienna VIII tys. p. n. e. – IV tys. p. n. e. Cechy: • ludzie prowadzili osiadły tryb życia • mieszkali w domach z kamienia, suszonej cegły lub drewna • ubierali się w tkaniny • zajmowali się uprawą roli, hodowlą zwierząt, rybołówstwem • wytwarzali precyzyjne narzędzia z kamienia, rogu i kości • nauczyli się : wytapiać metal: złoto, miedź, a później brąz, tkać, lepić garnki z gliny • wytwarzali broń z kamienia, a później z brązu: włócznie, sztylety, łuki, noże, harpuny.

Obszar „żyznego półksiężyca” A. Wypustek, Marek L. Wójcik „Historia 1, Wydawnictwo PPWK

Jerycho – najstarsza osada neolityczna IX tys. p. n. e. biblia. wiara. pl/wydruk. php? grupa=6&art=112342. . .

Fragment neolitycznego muru i baszty kamiennej z Jerycha w dolinie Jordanu, jednego z pierwszych stałych osiedli ludzkich – prototypów miast. Przypuszcza się, że liczyło ok. 3000 mieszkańców. (Podręcznik, Historia 1, PPWK)

Jerycho i jego mury www. wikipedia. pl

Çatal Höyük Turcja Osada neolityczna http: //www. catalhoyuk. com/media/photography. html

Çatal Höyük Rekonstrukcja wnętrza typowego domu (www. wikipedia. pl)

Skara Brae na Orkadach jest najlepiej zachowaną wsią neolityczną w Europie (www. wikipedia. pl)

Plan osady w Biskupinie. Osada liczyła ponad 100 drewnianych chat, usytuowanych wzdłuż wykładanych drewnem ulic. Całość zabudowy otaczał falochron oraz wał skonstruowany z drewna i ziemi. Do środka wiódł pomost oraz brama z wieżą.

Rekonstrukcja grodu w Biskupinie. (Podręcznik, Historia 1, PPWK)

Rekonstrukcja osady najstarszej ludności rolniczej z około 4500 p. n. e. , składająca się z dwóch par domostw, usytuowanych w pobliżu doliny rzeki (na podstawie badań wykopaliskowych w Racocie, pow. Kościan). Były to tzw. długie domy trapezowate (o wymiarach ok. 50 x 12 m) zbudowane z dębowych słupów, mocowanych w rowie fundamentowym. Ściany często wypełniano plecionką i uszczelniano gliną, a następnie bielono. (Muzeum Archeologiczne. Poznań)

Zwierzęta udomowione: owca, kozy, krowa i świnia, przypominały wielkością dzikich przodków, np. tura i dzika. Ich chów dostarczał żywności (mięso, mleko), surowca do szycia odzieży (skóry, wełna) oraz do wykonywania narzędzi (kości). (Muzeum Archeologiczne. Poznań)

Kobieta lepi naczynia z wałków gliny, schudzonej uprzednio domieszką piasku lub rozdrobnionych kamieni, ceramiki czy roślin. Gotowe naczynia suszono, a następnie wypalano w ognisku. (Muzeum Archeologiczne. Poznań)

Grób kobiety, pochowanej w pozycji skurczonej, położony w obrębie osady. W wyposażeniu ozdoby z poroża i miedzi oraz naczynia. (Muzeum Archeologiczne. Poznań)

Model grobowca megalitycznego z początków III tys. p. n. e. o długości ok. 30 m, z nasypem ziemnym i dwiema skrzyniami grobowymi w obrębie obstawy kamiennej. Ten typ pochówków pojawił się już wcześniej, na przełomie IV i III tys. p. n. e. i wiązany jest z wykształceniem się wśród społeczności rolniczo-hodowlanych warstwy wodzów. (Muzeum Archeologiczne. Poznań)

1 2 3 1. Siekiera z krzemienia. 2. Grot strzały z krzemienia 3. Topór kamienny (Muzeum Archeologiczne. Poznań)

Ceramika różnych kultur z ziem polskich Muzeum Archeologiczne. Poznań

Naszyjnik złożony z czterech płytek miedzianych (wyposażenie grobu szkieletowego z poł. V tysl. p. n. e. ). Okolice Inowrocławia. (Muzeum Archeologiczne. Poznań) Broń i biżuteria z brązu, stopu, który dzięki lepszym właściwościom (był twardszy i miał niższą temperaturę topnienia) bardzo szybko wyparł wcześniej wykorzystywaną miedź. (Podręcznik. Historia 1 PPWK)

1 2 4 3 1. Bransoleta Przedmioty z brązu: 2. Pierścionek 3. Spirala (Muzeum Archeologiczne. Poznań) 4. Naramiennik

ŹRÓDŁA: • www. wikipedia. pl • Podręcznik A. Wypustek, Marek L. Wójcik „Historia 1, Wydawnictwo PPWK • www. zwoje-scrolls. com/zwoje 27/text 02_1 p. htm • strona Muzeum Archeologicznego w Poznaniu • http: //www. catalhoyuk. com/media/photography. html • biblia. wiara. pl/wydruk. php? grupa=6&art=112342. . .