Predavanje br 10 DEFORMITETI GRUDNOG KOA PECTUS CARRINATUM

Predavanje br. 10

DEFORMITETI GRUDNOG KOŠA § PECTUS CARRINATUM – ispupčene grudi; „kokošje“ grudi § PECTUS EXCAVATUM – izdubljene grudi; uvučene grudi; „šusterske“ grudi § PECTUS PLANUM – ravne grudi

PECTUS CARRINATUM § grudni koš je spljošten tako da je prečnik u frontalnoj ravni izrazito manji od prečnika u sagitalnoj ravni § grudna kost je svojim donjim delom podignuta unapred i nagore § negativan uticaj na pomeranje grudnog koša tokom disanja i funkciju unutrašnjih organa § lokalizacija najčešće obostrana, ali deformitet može biti više ili manje izražen na jednoj strani grudnog koša

PECTUS CARRINATUM – ETIOLOGIJA* § genetski poremećaj grudnog koša – nepravilan rast hrskavice rebara i grudne kosti (sternum-a) § obično nepoznate etiologije § porodično nasleđe § često udružen sa: § § Down-ovim sindromom Marfan-ovim sindromom osteogenesis imperfecta (fragilne kosti) pectus excavatum-om (asimetrični pectus carinatum) § iako je deformitet prisutan još od rođenja, kokošje grudi su obično vidljive tek oko 11. godine života § češći deformitet kod dečaka, naročito se pogoršava u periodima naglog rasta

Klinička slika* OBIČNO NEMA IZRAŽENIJIH TEGOBA, ali. . . § kratak dah, naročito tokom fizičke aktivnosti § tahikardija § osećaj malaksalosti, brzog zamaranja § bol u grudima § podložniji nastanku astme i češćim respiratornim infekcijama

Postavljanje dijagnoze i lečenje* 1. Klinički pregled – da li je deformitet vidljiv, kakav je, da li je rigidan ili reponabilan 2. MRI + CT 3. Rtg – da se proceni ozbiljnost deformiteta 4. EKG + spirometrija 5. Genetska ispitivanja 1. Blaži oblici ne zahtevaju bilo kakvo lečenje izuzev kineziterapije. 2. Ortoza za pectus carrinatum – gura grudnu kost unazad ka normalnoj poziciji (nosi se od 6 do 12 KINEZITERAPIJA PODRAZUMEVA ANGAŽOVANJE meseci, 8 h dnevno duže). UZ AKCENAT NA VEŽBE MUSKULATURE CELOGi TELA, 3. ZA Hirurgija – uklanjanje oštećene. KOŠA hrskavice, JAČANJE MIŠIĆA GRUDNOG I TRBUHA; reparacija i reoblikovanje sternum-a, umetanje VEŽBE DISANJA I KOREKTIVNO PLIVANJE implanta kako bi držao grudnu kost u normalnoj poziciji.

PECTUS EXCAVATUM* GRUDNI KOŠ SPLJOŠTEN U SUPROTNOM SMISLU NEGO KOG PECTUS CARINATUMA § izrazito smanjen prečnik u sagitalnoj ravni § grudni koš u celini izmenjen – širok, zdepast i kratak § veliko udubljenje u predelu processus xiphoideus-a (mačni nastavak grudne kosti) – nekada staje i čitava pesnica PROBLEM SA DUBOKIM UDISAJIMA § pripoj dijafragme na mačnom nastavku grudne kosti povlači za sobom i nastavak čime se pogoršava deformacija § negativan uticaj na respiratornu i kardiovaskularnu funkciju

ETIOLOGIJA* Urođeni deformitet § grudna kost i nekoliko rebara rastu ka unutra § konkavan izgled grudnog koša § često udružen sa: § § Marfan-ovim sindromom Poland-ovim sindromom rahitisom skoliozom

KLINIČKA SLIKA* Blaži oblici ne daju tegobe, ali teži oblici. . . § iako se rađaju sa deformitetom, obično se isti ne uočava tokom prvih godina života, najčešće početkom puberteta § kratak dah, naročito tokom fizičke aktivnosti § tahikardija § osećaj malaksalosti, brzog zamaranja § bol u grudima § podložniji nastanku astme i češćim respiratornim infekcijama § kašalj, zviždanje u grudima § pogoršanje deformiteta u fazama naglog rasta § češći kod dečaka nego kod devojčica

DIJAGNOZA i LEČENJE* § FIZIKALNI PREGLED § UZ srca i spirometrija § test fizičkim opterećenjem (ergospirometrija) 1. Blaži oblici ne zahtevaju posebno lečenje, naročito ukoliko dete nema problem estetske prirode. 2. Kineziterapija – vežbe disanja u odgovarajućim početnim položajima koji ne pogoršavaju deformitet prilikom udaha + forsiranje izdaha 3. Vakuum zvono: 2 x 30 minuta, svakog dana, pa postepeno produžavati vreme korišćenja do 2 x 2 h dnevno (godinu dana i duže) 4. Hirurško lečenje

PECTUS PLANUM § uglavnom se i ne ubraja u deformitete, ali postoje defekti u razvoju muskulature grudnog koša § OSNOVNA PROMENA JE U MUSKULATURI + odsustvo fizioloških ispupčenja grudnog koša!!! § osoba je uska, tanka, nema uobičajenog reljefa muskulature – muskulatura u celinu hipotrofična § slabo razvijena, ASTENIČNA deca

KLINIČKA SLIKA § potencijalno problemi sa disanjem usled loše pokretljivosti grudnog koša i slabosti disajne muskulature KINEZITERAPIJA PODRAZUMEVA RAZVIJANJE ČITAVE MUSKULATURE, A NAROČITO JAČANJE MIŠIĆA GRUDNOG KOŠA. VAŽNU ULOGU IMAJU I VEŽBE DISANJA (poboljšava se rad disajne muskulature i pokretljivost grudnog koša).