Powtrka chemia Stenia Stenie zawarto procentowa substancji rozpuszczonej

Powtórka chemia

Stężenia % Stężenie % - zawartość procentowa substancji rozpuszczonej w roztworze 100% - masa całego roztworu stężenie % - masa substancji Masa wody = masa roztworu – masa substancji Zawartość % wody = 100% - stężenie %

Rozpuszczalność Maksymalna ilość gram substancji potrzebna do otrzymania roztworu nasyconego w określonej temperaturze w 100 g wody. Rozpuszczalność: Zawsze na 100 g wody!! Zmienia się wraz ze zmianą temperatury -> krzywa rozpuszczalności

Krzywa rozpuszczalności

Oblicz stężenie % nasyconego roztworu jodku potasu KI w 40 Rozpuszczalność KI - 160 g Ilość wody – 100 g Cały roztwór – 160 g + 100 g = 260 g 100% - 260 g x% - 160 g 100% *160 g X= ― 260 g = 62%

Skala p. H

Wiązania między atomami Wiązania jonowe: • atomy przekazują sobie elektrony • atomy metali np. : Na, K, Ca, Mg, Al – oddają elektrony = stają się kationami • atomy niemetali np. : S, Cl – przyjmują elektrony = stają się anionami • aniony i kationy przyciągają się

Wiązania atomowe = kowalencyjne

Powtórzenie klasa III

Węglowodory: Ropa naftowa – mieszanina węglowodorów gazowych, stałych i ciekłych Właściwości: Czarno – brązowa gęsta ciecz, nie rozpuszczalna w wodzie, palna, gęstość mniejsza od wody W wyniku jej destylacji otrzymujemy: propan, butan, benzyne, mazut itp

Alkany: C–C Wzór ogólny: Cn H 2 n+2 • atom węgla zawsze IV – wartościowy • pojedyncze wiązania między atomami węgla • pozostałe wiązania z wodorem • są NASYCONE – NIE ODBARIAJĄ WODY BROMOWEJ • ulegają reakcjom: spalania całkowitego, półspalania i spalania niecałkowitego

Metan Etan Propan Butan • • Bezbarwne, bezwonne gazy Łatwo palne Metan – gaz ziemny Propan – butle turystyczne, zapalniczki

Alkany ciekłe: • C 5 – C 16 np. C 8 H 18 - oktan • Ich mieszanina to benzyna: bezbarwna ciecz, charakterystyczny zapach, nie rozpuszczalna w wodzie, gęstość mniejsza od wody Alkany stałe • Powyżej C 17 • Ich mieszanina: parafina, wazelina techniczna, mazut, asfalt

WĘGLOWODORY NIENASYCONE

Alkeny: C=C Wzór ogólny: Cn H 2 n • atom węgla zawsze IV – wartościowy • między atomami węgla przynajmniej JEDNO WIĄZANIE PODWÓJNE • są NIENASYCONE – ODBARIAJĄ WODĘ BROMOWĄ • ulegają reakcjom: spalania całkowitego, półspalania i spalania niecałkowitego, przyłączania i polimeryzacji Eten = etylen C 2 H 4 • bezbarwny gaz, nieprzyjemny zapach • stosowany do uzyskiwania tworzyw sztucznych np. : foli polietylenowej i przyspieszania dojrzewania owoców

Alkiny: C C Wzór ogólny: Cn H 2 n-2 • atom węgla zawsze IV – wartościowy • między atomami węgla przynajmniej JEDNO WIĄZANIE POTRÓJNE • są NIENASYCONE – ODBARIAJĄ WODĘ BROMOWĄ • ulegają reakcjom: spalania całkowitego, półspalania i spalania niecałkowitego, przyłączania i polimeryzacji Etin = acetylen • bezbarwny gaz, bardzo reaktywny chemicznie • stosowany w palnikach acetylenowo – tlenowych i do produkcji tworzyw sztucznych

POLIMERYZACJA monomer polimer produkcja tworzyw sztucznych

PRZYŁĄCZANIE węglowodory nienasycone + H 2 ; Br 2 - reakcja z wodą bromową

POCHODNE WĘGLOWODORÓW

ALKOHOLE Grupa funkcyjna: wodorotlenkowa –OH JEDNOWODOROTLENOWE = MONOHYDROKSYLOWE Wzór ogólny: Cn. H 2 n+1 OH Alkohol metylowy = metanol CH 3 OH • Trujący! Alkohol etylowy = etanol C 2 H 5 OH • Alkohol spożywczy • bezbarwna, lotna ciecz • charakterystyczny zapach • bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie, kontrakcja • ścina białka • ulega reakcji spalania • powstaje w reakcji fermentacji

ALKOHOL WIELOWODOROTLENOWY = POLIHYDROKSYLOWY glicerol = gliceryna C 3 H 5(OH)3 • bezbarwna, gęsta ciecz • rozpuszczalna w wodzie • palna • słodki smak • zastosowania: kosmetyki, materiały wybuchowe, leki na serce

KWASY KARBOKSYLOWE Grupa funkcyjna: karboksylowa –COOH Wzór ogólny: Cn. H 2 n+1 COOH Kwas mrówkowy = metanowy Kwas octowy = etanowy HCOOH CH 3 COOH • trujący, jad mrówek, pokrzywa • ocet • bezbarwna ciecz, nieprzyjemny zapach • łatwo rozpuszczalna w wodzie • odczyn kwasowy • palna • reaguje z metalami, tlenkami i wodorotlenkami metali dając sole

WYŻSZE KWASY KARBOKSYLOWE NIENASYCONY ODBARWIA WODĘ BROMOWĄ !! NASYCONE NIE ODBARWIAJĄ WODY BROMOWEJ !! kwas palmitynowy kwas stearynowy Stały, nierozpuszczalny w wodzie, mniejsza gęstość od wody, palny Zastosowania: świece, estry – tłuszcze, sole - mydła

Powstawanie mydła soli kwasów karboksylowych

ESTRY Grupa estrowa: -COO Estryfikacja: • substancje zapachowe • estry glicerolu i wyższych kwasów karboksylowych – tłuszcze • rozpad estru na kwas i alkohol - hydroliza

AMINY • grupa aminowa –NH 2 • CH 3 NH 2 – metyloamina • właściwości: odczyn zasadowy, AMINOKWASY • grupa aminowa + grupa karboksylowa • monomer białek • tworzą wiązania peptydowe

BIAŁKA Wykrywanie: • z kwasem azotowym (V) – żółty • Z wodorotlenkiem miedzi (II) – fioletowy CUKRY = sacharydy = węglowodany • Proste: Glukoza C 6 H 12 O 6 • Złożone dwucukry: Sacharoza C 12 H 22 O 11 • Złożone wielocukry: Skrobia (C 6 H 10 O 5)n • Wykrywanie skrobi – barwi się na fioletowo pod wpływem jodyny