Poljoprivreda i njene delatnosti Aleksandra Krsti 83 Poljoprivreda

Poljoprivreda i njene delatnosti Aleksandra Krstić 8/3

Poljoprivreda n n n Poljoprivreda je grana privrede koja se bavi gajenjem biljaka i životinja radi zadovoljenja ljudskih potreba za hranom. Poljoprivredu čine : zemljoradnja i stočarstvo, a u širem smislu pripadaju joj šumarstvo, lov i ribolov. Razvoj poljoprivrede uslovljen je prirodnim i društvenim činiocima.

Prirodni činioci n n n Za poljoprivrednu proizvodnju najpogodnije je ravničarsko zemljište (do 200 m nadmorske visine). U vojvodini i dolinama velikih reka. Za ravničarski deo Srbije karakteristično je plodno zemljište- černozem. Brežuljkasto zemljište (do 500 m nadmorske visine) južnog oboda Panonske nizije i Metohijska kotlina pruža dobre uslove za poljoprivrednu proizvodnju

Prirodni činioci n n Niski planinski delovi (do 1000 m nadmorske visine) predstavljaju voćarske reone zemlje(Šumadija, Podrinje, Južno pomoravlje i Kosovska kotlina) N višim planinama nalaze se pašnjaci i livade.

Poljoprivreda n Po upotrebi agrotehničkih mera, na ekstenzivnu i intenzivnu poljoprivredu.

Ekstenzivna poljoprivreda n Ekstenzivna(osnovna, primitivna) poljoprivreda je bez upotrebe agrotehnickih mera. Zemlja se obrađuje ručno bez pomoći mašina. Njive se oru uz pomoć stoke a zemlja se obrađuje motikama.

Ekstenzivna poljoprivreda

Intenzivna poljoprivreda n Intenzivna(napredna)poljoprivreda podrazumeva upotrebu agrotehničkih mera. Njive se obrađuju najmodernijim mašinama: traktorima, vršalicama, kombajnima. . .

Intenzivna poljoprivreda

Zemljoradnja n Zemljoradnja spada u osnovne grane poljoprivrede i obuhvata ratarstvo, voćarstvo i vinogradarstvo.

Ratarstvo n n n Ratarstvo je najznačajnija grana zemljoradnje i podrazumeva proizvodnju žita , industrijskog i krmnog bilja i povrća. Od žitarica se gaji kukuruz, pšenica, ječam, raž i ovas. Najviše se proizvode u Vojvodini(65% ukupne proizvodnje) Najzastupljenije industrijske biljke su šećerna repa, suncokret , soja i duvan.

Ratarstvo

Povrtarstvo n n Povrće se gaji na tradicionaln način, ali i u staklenicima i plastenicima za industrijsku preradu. Najraširenije povrtarske kulture su krompir, kupus, paradajz, paprika, itd. Paradajz se sve vise gaji u staklenicima i plastenicima, a paprika uspeva u ravnicama širom zemlje

Povrtarstvo

Povrtarstvo

Voćarstvo n Voćarstvo predstavlja važnu komponentu izvoza, a voćarski proizvodi se koriste u ishrani i prehrambenoj industriji. U prošlosti je dominiralo ekstenzivno voćarstvo na seoskim gazdinstvima, a danas je razvijeno i plantažno voćarstvo. U proizvodnji voća dominira šljiva koja se uglavnom prerađuje u rakiju i sušeno voće i jednim delom izvozi.

Voćarstvo

Voćarstvo

Prerađevine od voća

Prerada voća

Vinogradarstvo n Vinogradarstvo je u prošlosti bilo razbijenije nego danas. Vinova loza uspeva na osunčanim brežuljkastim i brdskim terenima sa peskovitim zemljištem. Srbija godišnje proizvodi oko 150 000 litara vina. Poznati vinogradarski krajevi su Vršačke planine, Timočka i Negotinska kraina, Smederevsko vinogorje , . . .

Vinogradarstvo

Vinogradarstvo

Stočarstvo n Prema vrsti stoke koja se uzgaja, stočarstvo se deli na: govedarstvo, svinjarstvo, ovčarstvo, kozarstvo, konjarstvo, živinarstvo itd. Stočari leti napasaju stoku na planinama, gde se nalaze privremena stočarska naselja, a u jesen je vraćaju u sela. Stoka se čuva i u stajama, prehranjuje se krmnim biljem, a leti se napasa na livadama.

Stočarstvo

Govedarstvo n Govedarstvo je vodeća grana stočarstva. Gaje se uglavnom strane vrste goveda koje daju velike količine mesa i mleka. Domaće rase manje su zastupljene. Širom Srbije osnovane su farme za tov na kojima se odvija organizovana proizvodnja.

Govedarstvo

Svinjarstvo n Svinjarstvo u Srbiji ima dugu tradiciju i značajno je u podmirivanju domaćih potreba za mesom. Broj svinja opada a najviše se gaje strane rase. Od domaćih rasa zastupljene su : moravska, resavska, mangulica i pijetren. Glavne oblasti svinjarstva su Vojvodina, Mačva i Pomoravlje.

Svinjarstvo

Svinjarstvo n U Srbiji od plemenitih vrsta svinja gaje se jokšir, landras, . . .

Jokšir n n Nazimice ulaze prvi put u priplod sa 7 meseci kada su prosečno teške 105 do 120 kg, a nerasti sa 10 do 12 meseci sa težinom preko 140 kg. Veliki jokšir prasi 12 prasadi po leglu. Prasad su po rođenju vitalna i teška oko 1. 5 kg. Sa 28 dana prosečno teže 7 kg.

Jokšir

Landras

Ovčarstvo n Ovčarstvo je zastupljeno u brdskoplaninskim prostorima. Rasni sastav ovaca je nepovoljan, jer preovlađuje pramenka koja daje manje mleka i ima slabiji kvalitet vune. Ova grana stočarstva poslednjih decenija beleži veliki pad, iako postoje dobri prirodni uslovi za njenu obnovu.

Ovčarstvo

Ovčarstvo

Živinarstvo n Živinarstvo je tokom poslednjih godina unapređeno osnivanjem živinarskih farmi u okolini većih gradova. Srbija sve više izvozi živinarske proizvode : meso i jaja. Najviše se gaje kokoške a u manjoj meri ćurke, guske i patke.

Živinarstvo

Živinarstvo

Konjarstvo n Broj konja je višestruko smanjen jer se za vuču i tovar u novije vreme koristi mehanizacija. U ergelama Srbije (Ljubičevo kod Požarevca, Zobnatica kod Bačke Topole itd. ) danas se uzgajaju plemenite rase konja.

Konjarstvo

Konjarstvo

Lov n Lov predstavlja staru privrednu granu. Srbija poseduje oko 7 000 ha lovista (šikare i šumski prostori). Najviše se love različite vrste gajene divljači (fazani, jarebice, zečevi, srne, divlje svinje). Lov omogućava značajan devizni prihod i odvija se u skladu sa pravilima o trajanju lovne sezone i zaštiti životinja.

Lov

Ribolov n Ribolov predstavlja staru privrednu granu. U Srbiji je prisutan slatkovodni ribolov i uzgajanje riba u ribnjacima. Najveći ribnjak nalazi se u Ečkoj u blizini Zrenjanina (1300 ha). Poseduje mrestilište, odgajivalište i zimovalište za ribe. Veliko zagađenje reka negativno je uticalo na bogatstvo ribljim fondom.

Ribolov

Šumarstvo n Prema vrsti drveća, šume Srbije mogu se podeliti na listopadne, četinarske i mešovite. Od ukupnog broja 90% čine listopadne, četinarske 6. 2%, a mešovite 3. 8%. Bukva je najzastupljenija vrsta drveća u Srbiji, dok je bor najzastupljeniji četinar.

Šumarstvo

Šumarstvo n Funkcije šuma mogu se svesti na proizvodnu i opšte korisnu.

Proizvodna funkcija n Proizvodna funkcija podrazumeva seču šuma i njihovu tehničku obradu. Dobijena obrađena drvna masa dalje predstsvlja sirovinu za druge privredne delatnosti. Šumski plodovi, gljive, lekovito bilje, divljač predstavljaju dodatne šumske proizvode.

Proizvodna funkcija

Opštekorisne funkcije n U opštekorisne funkcije šuma spadaju zaštita, higijenska, rekreativna, zdravstvena i turistička funkcija. Zaštitna funkcija se sastoji u ublažavanju klimatskih elemenata, regulisanju oticaja voda, sprečavanju erozije zemljišta.

Ugroženost šuma n Današnje šume Srbije ugrožene su mnogim negativnim procesima. Najopasniji su prekomerna eksploatacija, sušenje šuma i šumski požari. Pošumljavanjem šumskih goleti posledice ovih procesa bi se mogle ublažiti u budućnosti.

Ugroženost šuma

KRAJ