Pojmovi i hronologija II Preromanika doba seobe naroda

Pojmovi i hronologija II

Preromanika - doba seobe naroda - merovinška umetnost - karolinška umetnost - otonska umetnost 5. -10. vek - 4. -6. vek - 6. -8. vek - kraj 8. -9. vek - 10. vek-1050. Romanika 1050. -1200. Gotika 1144. -1420. (16. vek)

loculus cubiculum galeriae arcosolium

oltar naos / brod narteks / pronaos glavni brod bočni brodovi

sistem gradjenja kupole

• • katakombe galerije lokulus kubikulum Arkosolium Oranta Pastir Bonus • • • bazilika centralni tip (de)ambulatorijum kupola trompa pandantif

Rani srednji vek • • Ostrogoti Vizigoti Langobardi Burgundi Franci Saksonci Juti Vikinzi • Merovinzi • Hiberno-saksonska umetnost • Karolinzi • Otoni • vestverk • (de)ambulatorijum • ukrsnica • skriptorijum

Periodizacija romanike Rana romanika oko 1050. -1100. Zrela romanika 1100. -1200.

Romanika • • • Klinijevci (Cluny) Cisterciti (Cîteaux) Hodočasnički hor Kripta Ukrsnica Crkve-dvorane Polukružni luk Poluobličasti svod (bačvasti) Krstasti svod Rebro Travej Alternacija stubova i stubaca • • • • Kontrafori Elevacija Galerije (tribine) Triforium Pročelje luka Potrbušje luka Portal Timpanon Arhivolte Dovratnici Trimo Strašni sud Slikarstvo na svetloj osnovi Slikarstvo na tamnoj osnovi

Gotika - Francuska Rana gotika 1144. - 1200. St. Denis, 1144. Zrela gotika 1200. -1240. Notre-Dame, Paris Chartres Amiens Reims Cvetna gotika 1240. -1380. St. -Chapelle Plamena gotika 1380. -1520. St. Maclou, Rouen

Engleska Rana gotika (Lancet) 1190. - 1250. Kitnjasti stil (Geometric i Curvilinear ili Flambouyant) 1250. -1360. Perpendikularna gotika 1360. -1480. Wells Lincoln, brod Salisbury Lincoln, hor Ely Westminster Exeter Gloucester Tudor Style 1480. -1600. Kapela Henrija VII, Westminster

ostalo Nemačka oko 1190. -15. vek Keln, Nirnberg Italija 1200. -1400. (u slikrstvu i skulpturi – duecento, 13. vek i trecento, 14. vek) Fossanova, Siena, Firenze, Orvieto Milano Španija 13. -15. vek stil mudéjar Toledo, Leon, Barselona, Salamanka

Internacionalna gotika 1380. -1420. • • Dijon Prag Pariz Srednja Evropa • Claus Sluter • Braća iz Limbourga

ROMANIKA GOTIKA Istočni deo Svod razuđen jedinstven poluobličast (bačvast), ređe krstasto-rebrasti prelomljeni Luk Podupirači polukružan prelomljen Prozorski niz mali prozori ogromni prozori sa vitražom Elevacija Spoljašnost Skulpturalna dekoracija Utisak Primer horizontale vertikale ravna, malo dekoracije veoma ukrašena promenljive proporcije, stilizacija prirodnije proporcije, realističnija masivno, tamno visoko, svetlo St. Sernin, Toulouse Chartres debeli zidovi, nerazuđeni kontrafori i potporni luci kontrafori

Pojmovi i hronologija III

Ranohrišćanska umetnost (ranovizantijska umetnost) 3. - 6. vek Srednjevizantijski period sredina 9. veka -1204. Poznovizantijski period 1261. -1453.

slobodni krst upisani krst

ćelijasti način zidanja

E plan oltar crkve đakonikon protezis ikonostas pevnica kupola naos narteks narthex eksonarteks eksonarthex w naos časna trpeza

Raspored živopisa u pravoslavnoj crkvi

Veliki praznici Deisis andjeoske dveri carske dveri prestone ikone

Srpska srednjovekovna umetnost Doba doseljavanja Slovena (rani srednji vek) VI/VII vek – do kraja XII veka Doba nezavisnih država kraj XII veka – sredina XV veka Raška (i Bosna) Doba pod Turcima 1459. – 1690.

Doba nezavisne srpske države Raška škola i monumentalni stil * zverinji stil (minijatura) kraj XII-XIII vek Srpsko-vizantijski stil 1300. -1371. Moravski stil ili škola 1371 -1459.

Raški stil • • Studenica, 1208 -09, Žiča, oko 1220, Mileševa, oko 1222 -28, Sv. apostoli u Peći, oko 1260, Sopoćani, oko 1263 -68, Gradac, oko 1275, Arilje (1296); • • • Bogorodica Ljeviška u Prizrenu, 1220 -30, Nikoljača u Studenici, 1230 -40, Morača, 1251 -52. • • Miroslavljevo jevanđelje, oko 1185. Vukanovo jevanđelje, pre 1202.

Srpsko-vizantijska škola • • • Bogorodica Ljeviška kod Prizrena, 1310 -13, Ziča, 1309 -16, Kraljeva crkva (Sv. Joakima i Ane) u Studenici, 1314, Gračanica, oko 1320, Hilandar, do 1321, freske pripisane Georgiju Kaliergisu. Pećka patrijaršija, treća i četvrta decenija 14. veka Dečani, 1335 -1347/48, Sv. arhandjeli kod Prizrena, do 1352, Mateič, 1348 -52, Markov manastir, 1377. • četvorojevandjelje velikog vojvode Nikole Stanjevica, 1346 -71, • četvorojevandjelje srpskog patrijarha Save IV, 1354 -75, • Minhenski srpski psaltir, devedesete godine XIV veka

Moravska škola • • Ravanica, do 1388. -89, Ljubostinja, do 1389. i oko 1402 -05 Resava, do 1418, Kalenić, druga decenija XV veka • Lenjingradsko srpsko jevandjelje, 1429.