PODLASIE Podlasie kraina Polski leca na nizinie Podlaskiej

PODLASIE Podlasie kraina Polski leżąca na nizinie Podlaskiej

WALORY TURYSTYCZNE PODLASIA Podlaskie wyróżnia się na tle kraju swoimi ponadprzeciętnymi wartościami przyrodniczymi o dużym stopniu naturalności. Świadczyć o tym może wysoki stopień lesistości - 29, 2%, znaczny udział użytków zielonych - 19, 8%, nieużytków (głównie bagiennych) - 3, 0%. Oznacza to, że ponad 55% powierzchni województwa ma warunki przyrodnicze stosunkowo mało zmienione działalnością człowieka. Spośród 20180 km 2 obszaru województwa, aż 33, 1% objętych jest ochroną prawną.

PRZYRODA PODLASIA Podlasie - na pierwszy rzut oka nic ciekawego, ale nic bardziej mylnego. To województwo jest ostoją dzikich zwierząt a także roślin na skalę Polski i Europy. Jest jednym z najmniej zagospodarowanych przez człowieka i najmniej zanieczyszczonym regionem naszego kraju. Z racji wielu obszarów chronionego krajobrazu, śmiało można powiedzieć, że to dla każdego stworzenia "kraina mlekiem i miodem płynąca". Łąki, pola, lasy, nieco jezior, rzek i bagien stanowią zróżnicowane biotopy niezbędne do życia fauny. Z tego powodu nierzadko osiedlają się tu zagrożone gatunki. Możemy poszczycić się skarbami Podlasia, którymi są parki narodowe, znane również za granicą. Jest to m. in. Białowieski Park Narodowy. Skrywa on symbol tego województwa -

SZLAKIEM BŁĘKINTNYCH CERKIEWEK We wschodniej części północnego Podlasia mieszkają głównie prawosławni, stąd w pejzażu cerkiewne kopułki górujące nad wiejską zabudową. Każda większa wieś szczyci się posiadaniem cerkwi, przeważnie z drugiej połowy XIX w. Najwięcej prawosławnych świątyń skupiło się wokół Bielska Podlaskiego

PODLASKIE- ZAMENHOF - ESPERANTO Ludwik Zamenhof urodził się 15 grudnia 1859 roku w Białymstoku. Pochodził z wielodzietnej rodziny. Dzieciństwo spędził w mieście wielokulturowym, wychowując się wśród różnych narodowości, kultur i języków. Dało to początek jego pasji życiowej – stworzeniu uniwersalnego języka, który pomógłby ludziom żyjącym na takim pograniczu kulturowym porozumiewać się bez barier. Zamenhof realizował to marzenie stopniowo, ponieważ nie było to jego zajęcie zarobkowe. Z wykształcenia, Zamenhof był okulistą. Dzieło jego życia – międzynarodowy język esperanto przyniosło mu sławę, jednak autor zrzekł się należnych mu praw i oddał esperanto na rzecz ludzkości. Esperanto to język wyjątkowy, ponieważ jego celem jest porozumienie się różnych kultur i języków. Idea stworzenia języka ponadnarodowego pojawiła się u Ludwika Zamenhofa w Białymstoku – wielokulturowym mieście, skupiającym różne narodowości i kultury Na cześć twórcy uniwersalnego języka esperanto organizowane są Białostockie dni Zamenhofa. Impreza ta odbywa się corocznie w okolicy 15 grudnia, kiedy to przypada rocznica urodzin twórcy języka esperanto. Z tej okazji odbywają się spotkania , występy artystyczne i kongresy esperantystów. Miejsca w Białymstoku związane z Ludwikiem Zamenhofem: - Pomnik Ludwika Zamenhofa – znajduje się na skwerze pomiędzy ul. Malmeda i Białówny. - Centrum im. Ludwika Zamenhofa przy ul. Piękna 3. - Tablica upamiętniająca miejsce urodzin Ludwika Zamenhofa – ul. L. Zamenhofa (dawnej ul. Zielonej 6).

SZEPTUCHY NA PODLASIU Szeptuchy na Podlasiu od wieków zamieszkują tereny naszego województwa. Są to starsze kobiety, które modląc się wypraszają łaski u Boga w imieniu osób, które do nich przyjeżdżają. Podstawą wizyty jest wiara w moc modlitwy. Osobom nie wierzącym Szeptucha nie jest w stanie pomóc. Najbardziej znaną Szeptuchą na Podlasiu jest „Babka z Orli”. Zamieszkuje ona tę niewielką wieś umiejscowioną 11 km od Bielska Podlaskiego, jadąc w stronę Kleszczeli. Z daleka można dostrzec sznur stojących samochodów. Ludzie przyjeżdżają z całego województwa podlaskiego pełni wiary i nadziei, że Szeptucha pomoże im w codziennych troskach i życiowych problemach. Przed drzwiami do małego domku ustawia się kolejka. Każdy w ciszy oczekuje na wejście do domu Szeptuchy, po czym wychodzi pozostawiając za sobą problemy, z którymi przyjechał. Szeptuchy na Podlasiu znane są nie tylko okolicznym mieszkańcom. Swoją wiedzę przed śmiercią przekazują wybranej przez siebie osobie, która będzie godnie ją zastępować. Osoby, które nie były u Szeptuchy myślą, iż jest ona zwykłą wróżką, która używa czarnej magii. W rzeczywistości to bardzo pobożna kobieta, która modli się w cerkwi, we wszystkich intencjach składanych przez ludzi.

KUCHNIA PODLASIA KISZKA ZIEMNIACZANA BABKA ZIEMNIACZANA CHŁODNIK PODLASKI PIEREKACZEWNIK SĘKACZ KIEŁBASA PALCÓWKA

PODLASKI RĘCZNIK BIELSKI Obrzędowy ręcznik bielski jest jednym z ważniejszych wyznaczników kultury i tradycji Ziemi Bielskiej. To wyjątkowe płótno jest związane z bardzo ciekawymi zwyczajami. Niepowtarzalne i piękne zdobnictwo płótna świadczy o ogromnym bogactwie kulturowym i wspaniałej obyczajowości mieszkańców tych terenów. Ręcznik obrzędowy w swej tradycji towarzyszył człowiekowi przez całe życie - od narodzin po śmierć. Dwa końce symbolizowały początek i koniec życia, między którymi zostały zapisane przeznaczenie i los. Bardzo często zdobiono nim święte obrazy – ikony, przydrożne i cmentarne krzyże i kapliczki. Zgodnie z wierzeniami ręcznik miał także chronić przed złem. Najstarsze ręczniki zdobiono haftem tkackim i krzyżykowym w kolorach czarnym, czerwonym i niebieskim. Głównie dominowały wzory geometryczne, ale często pojawiały się także napisy cyrylicą – sentencje lub inicjały twórczyń. Z czasem na ręcznikach haftowano różnokolorowe motywy kwiatowe i zwierzęce. Brzegi ręczników ozdabiano koronką szydełkową. Obrzędowy ręcznik bielski miał na ogół długość od 1, 5 do 3 metrów. Do dziś zachowały się ręczniki obrzędowe nawet z 1920 roku. Można je podziwiać w Muzeum w Bielsku Podlaskim. Dzięki staraniom funduszu Lokalnego na rzecz Rozwoju Społecznego można obejrzeć je także w Internecie. Zebrane z podbielskich wsi ręczniki zbadano pod kątem autorstwa ich wyrobu, daty i miejsca powstania.

PODLASKIE ŚWIĘTO CHLEBA Podlaskie Święto Chleba odbywa się corocznie w okolicach sierpnia w miejscowości Ciechanowiec w powiecie wysokomazowieckim. Organizatorem imprezy jest Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu. Przedsięwzięcie zrzesza piekarzy, cukierników, młynarzy, rolników i handlowców. Przede wszystkim jednak przyciąga konsumentów. Program imprezy jest bardzo bogaty. Stałymi jego punktami są tradycyjna msza święta, promocja wyrobów twórców ludowych, wyrobów piekarskich i cukierniczych, święcenie zwierząt gospodarskich, ceremonie dożynkowe oraz występy kapel podlaskich zespołów muzycznych z końcowym koncertem gwiazdy wieczoru. Dodatkowo charakter folklorystyczny całej imprezie nadają ludowe ubiory osób prowadzących i przedstawiających zwyczaje dożynkowe. Podlaskie Święto Chleba jest doskonałym pomysłem na edukację wszystkich zainteresowanych dawną wiejską kulturą Podlasia. Warto tu także przyjechać chociażby po to, aby zobaczyć i spróbować niesamowitych ilości smakołyków cukierniczych, a przede wszystkim zapoznać się ze starymi technikami wypieku chleba i skosztować jego różnych rodzajów.

PODLASKIE DOŻYNKI Dożynki na Podlasiu to czas podziękowania za zebrane plony przez rolników. To tradycja, która przekazywana przez pokolenia dotrwała do dzisiaj. W tradycję wpisane jest dzielenie chleba wśród mieszkańców tak, aby nie zabrakło go nikomu. Najważniejszym zwyczajem dożynkowym jest tworzenie wieńca dożynkowego z zebranych plonów oraz przejście w dożynkowej procesji. To szczególny dzień radości po zakończonych żniwach i czas przygotowania na sezon zimowy. Święto Plonów na terenach województwa podlaskiego jest piękną tradycją utrzymywaną w duchu ekumenicznym. Zebrani dziękują Bogu za tegoroczne zbiory z pól, ogrodów i sadów. Temat Dożynek nawiązuje do prastarej i pięknej tradycji. Oprócz tradycyjnych obrzędów dzielenia się chlebem oraz błogosławieństwo można zobaczyć szereg atrakcji: prezentacje instytucji związanych z rolnictwem, występy zespołów ludowych, kiermasz produktów regionalnych i rękodzieła artystycznego. Część artystyczna dożynek to liczne konkursy, najważniejszym z nich jest konkurs na najpiękniejszy wieniec dożynkowy. To również inscenizacje dożynkowe i występy zespołów folklorystycznych.

PODLASKA NOC ŚWIĘTOJAŃSKA Noc Świętojańska w województwie podlaskim jest imprezą ludową chętnie organizowaną przez wiele miast. Przypada w najkrótszą noc w roku, tj. z 23 na 24 czerwca. Tradycja Nocy Świętojańskiej wywodzi się z około X wieku i jest znana również pod nazwami kupalinka, kupalnocka czy sobótka. Noc Świętojańska jest związana ze starosłowiańskimiobrzędami. To święto ognia i wody – żywiołów posiadających moc oczyszczenia. Obrzędy towarzyszące kupalnocce miały zapewnić ludziom pomyślność zbiorów oraz powodzenie w miłości. Było to święto urodzaju, płodności, radości i miłości. Niektóre ze zwyczajów (elementy orgiastyczne i pogańskie) były poddawane ostrej krytyce kościoła, jednak z czasem, nie mogąc wykorzenić tej pogańskiej tradycji kościół nadał jej nowe elementy. Zamiast pogańskiego bóstwa Kupały, patronem święta stał się Jan Chrzciciel. Obrzędy sobótkowe rozpoczynały się od tańców przez i wokół ognia (co miało oczyścić od zła i chronić przed chorobami). Zwyczaje związane z wodą polegały na puszczaniu wianków po rzece. Dziewczęta własnoręcznie wykonane z kwiatów i magicznych ziół wianki powierzały nurtowi rzeki. Bardzo często wpinały w nie płonące łuczywo. Obrzęd był związany z łączeniem się w pary, ponieważ chłopcy wyławiając wianki poszukiwali ich właścicielek, a następnie pary udawały się na spacery nocne po lesie. Spacer ten również miał swoją symbolikę – szukano wówczas kwiatu paproci, który kwitnie jeden raz w roku, a jego odnalezienie miało zapewnić pomyślność i szczęście.

PODLASKI JARMARK NA JANA Jarmark na Jana zapisał się na stałe jako tradycja miasta Białystok. To największy jarmark tego typu wydarzeń odbywających się w centrum miasta, organizowanych przez Muzeum Podlaskie. Nawiązuje on do tradycji z czasów hetmana Branickiego, kiedy to Białystok na mocy przywileju targowego otrzymał prawo organizacji jarmarku. Co roku na Rynku Kościuszki po obu stronach Ratusza pojawiają się stoiska podtrzymujące ginącą tradycję sztuki ludowej czy rękodzieła. Symbolem każdego Jarmarku na Jana są drewniane grabie, których nie może zabraknąć w podlaskim gospodarstwie. W trakcie trwania imprezy przygrywają kapele ludowe z Polski i Litwy oraz kataryniarze. Z roku na rok przybywa straganów, na których można spróbować i zakupić wyroby z Kurpi, Mazur, Warmii, Podhala, Litwy, Białorusi i Podlasia. Na stoiskach królują sztandarowe potrawy regionalne: - miody z podlaskich pasiek, - sery z okolic Wiżajn i Korycina, - mrowiska i sękacze z Puńska, - obwarzanki, - tradycyjnie wypiekane chleby z Litwy, - swojskie wędliny z Podlasia i Litwy. Na kramach można kupić drewniane grabie, wyroby z wikliny, suszone zioła, wyroby z gliny, ceramikę, tkaniny, rzeźbione ptaki, narzędzia do pracy w polu, lesie czy ogrodzie. Do picia oferowane jest piwo kozicowe czy podpiwek na bazie jałowca. Białostocki Jarmark na Jana przyciąga co roku tysiące mieszkańców miasta i turystów, zainteresowanych tradycyjnym rękodziełem i kuchnią regionalną. Jest jedną z głównych imprez towarzyszących Dniom Miasta Białegostoku.

KLASA 6 E ZAPRASZA NA PODLASIE Nie trzeba szukać pretekstu, by wybrać się na Podlasie. Swą różnorodnością i pięknem uwiedzie każdego. Bo Podlasie to nie tylko parki narodowe, to także burzliwa historia, religijny tygiel, urokliwe miasta i wsie oraz mieszkańcy witający przybyszów z prawdziwie wschodnią gościnnością