Poczenia wciskowe i ksztatowe rodzaje zastosowania zalety i

Połączenia wciskowe i kształtowe rodzaje, zastosowania zalety i wady

Połączenie wciskowe jest to połączenie w którym unieruchomienie części zapewnione jest przez tarcie pomiędzy powierzchniami. W takim połączeniu elementy odkształcają się i związane z tym siły sprężystości materiału zapewniają odpowiedni docisk. Wałek jest większy niż otwór w piaście

Ze względu na budowę połączenia wciskowe dzielą się na: a)-połączenia wciskowe bezpośrednie w których uczestniczą tylko elementy dodatkowe elementy łączone. pośredniczące takie jak tuleje , pierścienie c)połączenia rozprężne d)połączenie dociskowe

Sposoby łączenia połączeń • połączenia wciskowe skurczowe w których poprzez ogrzewanie lub zmrażanie jednego z elementów uzyskuje się zmianę wymiaru, wystarczającą do zrealizowania połączenia. • połączenia wciskowe wtłaczane w których stosując zewnętrzną siłę wtłacza się jeden element w drugi.

Zastosowanie połączeń wciskowych • Połączenia wciskowe używane są najczęściej do osadzania obrotowych kół przekładniowych na wałach.

Charakterystyka połączeń wciskowych • Zaletami połączeń wciskowych są: • Wadami połączeń wciskowych są: -dokładna współosiowość - konieczność zachowania części łączonych dużych dokładności i - brak elementów małych chropowatości dodatkowych w - wrażliwość na temperaturę połączeniach pracy przy różnych bezpośrednich materiałach łączonych - proste i tanie wykonanie - niebezpieczeństwo - duża obciążalność połączeń zatarcia przy montażu nawet przy obciążeniach zmiennych

Połączenia kształtowe charakteryzują się tym, że łączenie elementów następuje wskutek specjalnego ukształtowania ich powierzchni (gwinty, wypusty) lub przez zastosowanie łączników (wpustów, kołków, sworzni, klinów). Połączenie te są rozłączne

Wśród połączeń kształtowych wyróżniamy połączenia: * wpustowe * wielowypustowe * kołkowe * sworzniowe * klinowe * gwintowe

POŁĄCZENIA: a) wpustowe, b) wielowypustowe, c) kołkowe, d) sworzniowe

Połączenia wpustowe Połączenie wpustowe służy do połączenia piasty z wałem i zabezpieczenia przed względnym obrotem spowodowanym momentem skręcającym. Elementem przenoszącym moment jest wpust. Wpust jest elementem pryzmatycznym, który jest ciasno pasowany na swoich powierzchniach bocznych

Charakterystyka połączeń wpustowych • Zaletami połączeń wpustowych są: - prosta konstrukcja - niskie koszty wytwarzania - łatwy montaż i demontaż • Wadami połączeń wpustowych są: - brak ustalenia wzdłużnego koła na wale - rowek na wpust osłabia wał - brak dobrego osiowania koła na wale

Wyróżniamy wpusty pryzmatyczne, czółenkowe i czopkowe. Wpust pryzmatyczny zaokrąglony Wpust czółenkowy Wpust czopkowy

Połączenie wielowypustowe • Połączenie wielowypustowe (wielokarbowe) – połączenie rozłączne ruchowe bez elementów pośredniczących. Używane do osadzania piast na wałach. Połączenia wielowypustowe nie posiada wady połączenia wpustowego polegającej na osłabiającym działaniu rowka wpustowego.

Zalety połączenia wielowypustowego w porównaniu do wpustowego: - większa wytrzymałość przy obciążeniach zmiennych i udarowych - bardziej równomiernie rozłożony nacisk powierzchniowy na powierzchniach wypustów - większa sztywność czopa - łatwiejszy montaż i demontaż - lepsze osiowanie piasty na czopie - lepsze prowadzenie piasty na czopie w połączeniach przesuwnych - mniejsza szerokość piasty

Połączenia kołkowe są stosowane głównie do ustalania wzajemnego położenia elementów. Mogą one również przenosić obciążenia. rys. połączenie płyt z zastosowaniem kołków

Rodzaje kołków a) cylindryczne gładkie, b) stożkowe gładkie, c), d), e) stożkowe z gwintem, f) walcowe sprężyste, g), h), i), j) z karbami

Połączenia kołkowe spoczynkowe: - wzdłużne stosowane w zastępstwie połączeń wpustowych lub klinowych do przenoszenia stosunkowo niedużych momentów obrotowych przy osadzaniu koła na końcu wału oraz jako dodatkowe zabezpieczenie połączeń wciskowych - poprzeczne promieniowe umożliwiające przenoszenie niewielkich momentów obrotowych i sił wzdłużnych - poprzeczne styczne stosowane zwykle do zabezpieczania elementów obrotowych przed przesunięciem wzdłużnym

Połączenia sworzniowe Mają zastosowanie w połączeniach ruchowych (wahliwych lub przegubowych) np. połączenie tloka z korbowodem, połączenie ogniw w łańcuchu sworzniowym. Ponadto służą do łączenia wałów lub mogą zastępować połączenia nitowe w celu łączenia blach lub prętów.

Sworzeń jest to gruby kołek walcowy, wymagający dodatkowego zabezpieczenia przed przesunięciem wzdłużnym (wysunięciem się z łączonych elementów) Rodzaje sworzni : a) bez łba, b) z dużym łbem, c) z czopem gwintowanym, d) noskowy

Połączenia klinowe Są to połączenia rozłączne spoczynkowe pośrednie, w których elementem pośrednim jest klin. Wyróżnia się dwa typy połączeń klinowych Połączenie klinowe wzdłóżne - służą głównie do osadzania piast kół na wałach. Klin umieszczony jest w gnieździe wyżłobionym w wale i piaście Połączenia klinowe poprzeczne – służą do łączenia cięgien, w którym jedno jest zakończone gniazdem lub tuleją złączną , a drugie drągiem. W czasie montażu klin zostaje wbijany w połączenie. Klin przenosi swoją powierzchnią całe obciążenie złącza.

Połączenia klinowe

Połączenia klinowe wzdłużne-rodzaje klinów

OPRACOWANIE Leszek Świder