Pijn meten bij ouderen Alne Verheyen Verpleegkundig pijnspecialist

Pijn meten bij ouderen Alène Verheyen Verpleegkundig pijnspecialist

Inleiding Pijn = subjectief VG: man, 92 j, Alzheimer dementie, MMSE: 9/30 NRS 2 2

De oudere patiënt Feiten Aantal ouderen neemt toe Multipathologie en polyfarmacie Pijn is complex, vaak veralgemeend Communicatieve vaardigheden – non verbale patiënt Pijn bij ouderen is vaak onder behandeld en aanhoudende pijn wordt genegeerd 3

De oudere patiënt Misverstanden Pijn hoort bij het ouder worden Goede patiënt zijn” dus ik wil niet klagen en zeg niets over de pijn die ik heb Toenemen van pijn betekent de ziekte wordt erger Patiënten met Alzheimer voelen geen pijn Ouderen verdragen geen opioiden 4

Meetinstrumenten: keuze NRS VAS VRS FPS CNPI MQP PACSLAC PAINAD BPI MPI DOLOPLUS zelfrapportage § § observatieschalen multidimensionele vragenlijsten doelgroep bruikbaarheid betrouwbaarheid validiteit 5

Meetinstrumenten: aanpak Jessa § Literatuurstudie § Observation scales for pain assessment in older adults with cognitive impairments or communication difficulties. 2007. van Herk, R. et al. grote verschillen § Pain in elderly people with severe dementia: a systematic review of behavioural pain assessment tools. 2006. Zwakhalen, S. et al. PACSLAC – DOLOPLUS 2 § The psychometric quality and clinical usefulness of three pain assessment tools for elderly people with dementia. 2006. Zwakhalen, S. et al PACSLAC meest gebruiksvriendelijk § Practice guidelines for assessing pain in older persons with dementia residing in long-term care facilities. 2010. Hadjistavropoulos, T. et al. Pijn meten tijdens activiteit -fysiotherapie 6

Meetinstrumenten: aanpak Jessa Audit: Afd Geriatrie (3) – afdeling reva (3) 122 patiënten Rapportage pijnscore Medicatievoorschrift Bevraging patiënten Bevindingen: NRS in verpleegdossier Zelfrapportage? NRS/VAS/PACSLAC Uitgebreide vragenlijst 7

Pijn meten bij ouderen: Zelfrapportage § Doelgroep § Verbale patiënt § Matige dementie (MMSE 6 -18 -22/30) § Aanpak § NRS – VAS § VRS § Tips § Uitleggen § Systematische rapportage 8

Pijn meten bij ouderen: Observatieschalen § Doelgroep § Cognitief zwak § Aanpak § § Gedrag observeren Observeren tijdens activiteit (slaap – sedatie) Discomfort uitsluiten Omgeving erbij betrekken (silver standard) Herr, K. (2006). Pain assessment in the nonverbal patient: positon statement with clinical practice recommendations. 9

Pijn meten bij ouderen: Observatieschalen PACSLAC-D PAINAD DOLOPLUS-2 (24 subitems) (29 subitems) (10 subitems) gelaatsuitdrukking ademhaling lichamelijke reacties verzet/afweer onrustgeluiden psychomotorische reacties soc emotioneel/stemming gezichtsuitdrukking psychosociale reacties lichaamstaal troostbaarheid AGS: gezichtsexpressie-verbale-lichaamsbewegingen-verandering interpersoonlijke interactieroutinegedrag-mentale status Typisch pijngedrag: grimassen, wrijven, achteruitdeinzen Subtiele tekens: agitatie, onrust, verwardheid Gezichtsexpressie: specificiteit – sensitiviteit (Sheu, 2011) Korte checklist / lange checklist 10

Pijn meten bij ouderen: Observatieschalen § Tips § Mogelijke oorzaken van pijn achterhalen § Lichamelijke tekens (hoge pols, BD, AH) geen meerwaarde § Score observatieschalen vs pijnintensiteit § Systematische rapportage/ptndossier aanpassen 11

Aandachtspunten § § § § Bewustwording bij alle HCW Keuze meetinstrument: bruikbaarheid Kennisbevordering Dagdagelijkse praktijk Baseline-gedrag Silver standard – multifocale benadering Effect van de behandeling 12

Besluit § § § Pijn bij ouderen is complex Pijn accuraat bevragen is niet eenvoudig Gezamenlijke verantwoordelijkheid Recht hebben op geen pijn Plicht zorgen voor zwakken Gelijkheid in behandeling 13

Pijn als vijfde levensteken! James Campbell, MD Voorzitter American Pain Society, 1995 14