PAZARLAMA YNETM BTNCL BR YAKLAIM LE GRMCLK ETM

PAZARLAMA YÖNETİMİ BÜTÜNCÜL BİR YAKLAŞIM İLE GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ TÜBİTAK 1601 YENİLİK VE GİRİŞİMCİLİK ALANLARINDA KAPASİTE ARTIRILMASINA YÖNELİK DESTEK PROGRAMI Öğr. Gör. Dr. Esin HAZNECİ

Dersin İçeriği Pazarlamanın Kapsamı, Gelişimi ve Pazarlama Anlayışındaki Değişmeler, Tüketici Pazarları ve Tüketici Davranışları, Endüstriyel Pazarlar ve Alıcı Davranışları, Rakip Analizi, Hedef Pazar ve Pazar Bölümleme, Stratejik Pazarlama Planı, Ürün Planlama ve Ürün Yaşam Dönemi, Marka Geliştirme, Konumlandırma, Fiyatlandırma ve Fiyatlandırma Stratejileri, Dağıtım ve Dağıtım Kanalları, Tutundurma Faaliyetleri ; Reklam, Halkla İlişkiler ve Satış Geliştirme, Kişisel Satış, Doğrudan Pazarlama.

Pazarlama ve Fayda Yaratma Fayda: Ürünlerin, tüketici ihtiyaçlarını giderme gücü. Şekil Faydası Üretim Faaliyeti ile Yer Faydası Zaman Faydası Mülkiyet Faydası Pazarlama Faaliyeti ile yaratılır.

Pazarlamanın Kapsamı, Gelişimi ve Pazarlama Anlayışındaki Değişmeler “Pazarlama; kişisel ve örgütsel amaçlara ulaşmayı sağlayacak mübadeleleri gerçekleştirmek üzere, fikirlerin, malların ve hizmetlerin geliştirilmesi, fiyatlandırılması, tutundurulması ve dağıtılmasına ilişkin planlama ve uygulama sürecidir. ” (değişim)

Pazar (piyasa); - Alıcı ve satıcıların bir araya geldikleri, alım satımın cereyan ettiği ortamlardır. - Telefon, Bilgisayar? ? ? - Pazar kavramı, neyin, ne kadar, nasıl üretileceği ve üretilen malın nasıl dağıtılacağı sorularına cevap veren ortamdır.

Pazarlama Yönetimi Talebin Yönetimidir. Pazarlama Yönetimi; hedef pazarları seçmek, üstün bir müşteri değeri yaratmak, sunmak ve iletmek suretiyle müşterileri bulma, müşterileri elde tutma ve sayılarını arttırma sanatı ve bilimidir.

Pazarlama Anlayışındaki Gelişmeler

Pazarlama Yönetimi Müşteri (tüketici) odaklı pazarlama Mal ve hizmetlerin pazarlanmasında, tüketiciyi ve tüketici tatminini, ön plana çıkaran bir yönetim felsefesi Tüketici Tatmini 3 Temel Noktaya Dayanır ; 1. Tüketiciye Yönelik Tutum 2. Bütünleşmiş Pazarlama Çabaları 3. Uzun Dönemde Karlılık

Pazarlama Anlayışının Satış Anlayışı ile Karşılaştırılması

Pazarlama İle İlgili Yeni Trendler Bilgi Teknolojisindeki Gelişmeler İnternetin Hızla Ticarileşmesi İş Hayatının Küreselleşmesi Müşteri Değerinin Artan Önemi ve Müşteri Veri Tabanı İhtiyacı Kar Amaçsız Kuruluşlarda Pazarlamanın Önem Kazanması

Pazarlamayı Etkileyen Makro ve Mikro Çevre Faktörleri

Pazarlamayı Etkileyen İşletme İçi Faktörler

Pazarlama Bileşenleri (Pazarlama Karması)

İşletmenin Tüm Pazarlama Sistemi

Pazarlamanın 4 P’sine Karşılık Tüketicilerin 4 C’si

Pazarlama Stratejisi ve Stratejik Pazarlama Planlaması Strateji; sürekli değişen dış çevrenin fırsatları ve tehlikeleri çerçevesinde, istenilen amaçlara nasıl ulaşılacağını belirtir. Strateji; işletmenin veya onun bir bölümünün kendi amaçlarına nasıl ulaşılacağını gösteren bir eylem planıdır.

Pazarlama stratejisi; pazarlama amaçlarına nasıl ulaşılacağı konusunda yol gösterir. İşletme belirli bir pazarda ne yapacaktır? Pazarlama stratejisi; hem tüketici ihtiyaçlarına hem de rakiplerin stratejilerine uyum sağlamalıdır. Pazarlama Stratejisi birbirini izleyen 2 kısımdan oluşur; 1. Hedef pazar seçimi 2. Pazarlama karmasının oluşturulması

Stratejik Pazarlama Planlamasının Aşamaları

Bir işletme; Hangi tür bir pazara yönelik olarak faaliyet gösterirse göstersin, Pazarlama yönetimi hedef pazarları seçmeli, Bu pazarları ayrıntılı olarak incelemeli, Pazarı oluşturan tüketicilerin ihtiyaçlarını etkili ve verimli bir şekilde karşılamanın en iyi yollarını bulmalıdır. Pazar Bölümlendirme Konumlandırma Hedefleme

Pazar bölümlendirme; pazarı oluşturan tüketicilerin nispeten benzer özelliklere sahip, dolayısıyla benzer mal ve hizmetlere ihtiyaç duyan bir takım gruplara ayırılması, Pazar hedefleme; tüketici gruplarının oluşturduğu her bölüm ticari açıdan değerlendirilerek, cazip görünen bir veya daha fazla bölümün girilecek hedef pazar olarak seçilmesi, Pazar konumlandırma; hedef tüketicilerin zihninde rakip markalara göre belirgin, farklı ve arzu edilir bir yer edinilmesidir (pazarlama karması).

Bölümlenmemiş, Gelire ve Bölgeye Göre Bölümlenmiş Pazarlar İşletme yönetimi bütün pazarı bu şekilde birçok bölümlere ayırdıktan sonra, en başarılı olabileceği bir veya daha fazla bölümü kendisine hedef pazar seçer, sonra da seçtiği her bölüm için ayrı bir pazarlama karması geliştirir.

Hedef Pazar Seçimi Stratejileri 1. Farklılaştırılmamış Pazarlama (Tüm Pazar) Stratejisi 2. Farklılaştırılmış Pazarlama (Çok Bölüm) Stratejisi 3. Yoğunlaştırılmış Pazarlama (Tek Bölüm) Stratejisi 4. Mikro Pazarlama Stratejisi (Yerel Gruba veya Her Müşteriye Özel)

Tüketici Pazarları ve Tüketici Davranışı «İşletmenin amacı, müşteri kazanmak ve onu muhafaza etmektir. » Pazar: Karşılanacak istek ve ihtiyacı olan Harcayacak geliri (satın alma gücü) bulunan Bunu harcama isteği olan kişiler veya örgütlerden oluşur. Hedef pazar ise; satıcının pazarlama çabalarında hedef aldığı belirli bir grup müşteriler veya tüketiciler (kişiler) veya örgütlerdir.

Mal ve hizmetlerin kullanım amacına, yani pazarı oluşturan tüketim birimlerine göre pazarlar: Tüketici pazarları (Nihai tüketici pazarları) Endüstriyel veya örgütsel pazarlar (Endüstriyel alıcı pazarları) Uluslararası pazarlar «Tüketici pazarı; Kişi ve ailelerin kişisel kullanımları için satın aldıkları mal ve hizmetlerin pazarıdır.

Pazarlama yöneticisi yeni bir pazarı incelerken o pazarla ilgili olarak şu soruların cevaplarını bulmaya çalışır. Hangi mallar satın alınıyor ? Niçin bu mallar satın alınıyor ? Kim bu malları satın alıyor ? Mallar nasıl satın alınıyor ? Ne kadar satın alınıyor ? Nereden satın alınıyor ?

Tüketici Pazarlarının Özellikleri Demografik Özellikler Ekonomik Özellikler Tüketici Davranış Özellikleri

Tüketici Pazarlarının Demografik Özellikleri Toplam nüfusun miktarı Nüfusun coğrafi dağılımı Nüfusun kentlere ve kırsal alana dağılımı Nüfusun yaş dağılımı Aile yapısı ve özellikleri Toplam Talep hakkında bilgi verir. Nüfusun cinsiyet dağılımı Nüfusun diğer özellikleri (eğitim, meslek, çalışan-çalışmayan nüfus)

Tüketici Pazarlarının Ekonomik Özellikleri Genel ekonomik durum Gelir - Kişisel gelir - Harcanabilir (kullanılabilir) gelir Gelirin dağılımı ve değişmesi Tüketici kredileri Harcama biçimi (modeli)

Tüketici Davranış Özellikleri Psikolojik Faktörler Kişis el Fakt örler Sosyal Faktörler

Endüstriyel Pazarlar ve Endüstriyel Alıcılar 1. Üretici pazarları (Mal ve hizmet üreticileri) 2. Satıcı işletme pazarları (Tekrar satmak üzere satın alanlar, Aracılar = toptancı, perakendeci) 3. Hükümet pazarları (Hükümet birimleri) 4. Kurumsal pazarlar (Kar amacı gütmeyen kurum ve kuruluşlar)

Endüstriyel pazarları oluşturan endüstriler çeşitlidir. İmalat sanayii Ziraat, ormancılık ve balıkçılık Madencilik İnşaat Ulaştırma, haberleşme ve kamunun sağladığı elektrik, su vb temel hizmet sektörleri Toptan ticaret ve perakende ticaret Finans, sigorta ve emlakçılık sektörleri Hizmet endüstrileri Hükümetin (merkezi devlet ve yerel yönetimler olarak) faaliyetleri

Endüstriyel Pazarların Özellikleri Endüstriyel Talep Türetilmiş Taleptir Bu pazarda talep, nihai tüketicilerin talebine bağlıdır. Çeşitli metallere olan talep; buzdolabı, çamaşır makinesi veya otomobil talebine bağlıdır. Endüstriyel Talep İnelastiktir Türetilmiş talep olma özelliğiyle ilgilidir. Bu mallara olan talep, fiyat değişmelerine karşı daha az duyarlıdır. Ayrıca, bir parça veya maddenin, mamul maddenin toplam maliyetinin çok düşük bir kısmını oluşturmasıdır.

Endüstriyel Talep Fazla Dalgalanır Tüketim malları talebine göre çok daha fazla dalgalanma gösterir. Örneğin, başlıca üretim tesisleri, fabrikalar, büyük jeneratörler gibi donatım mallarında, çeşitli büro mobilyaları ve makineleri kamyon, kaldırma aracı gibi yardımcı donatım mallarında talep çok dalgalanır. Pazarın Bilgi Düzeyi Yüksektir Daha örgütlü olan bu pazarın alıcıları satın aldıkları mallar hakkında hayli bilgi sahibidirler. Alternatif arz kaynakları ve ikame malların nisbi üstünlüklerini bilirler. Endüstriyel mal üreticileri kişisel satışa daha çok önem verirler; bu yüzden endüstriyel satışçıların dikkatle seçilmesi, yerleştirilmesi ve iyi bir şekilde ücretlendirilmeleri gerekir.

Endüstriyel Pazarların ve Alıcıların Diğer Özellikleri Bölgesel toplanma görülür. Alıcıların sayısı azdır. Reklam yerine kişisel satış yaygındır. Satış masrafları azdır. Siparişler büyüktür ve seyrek olarak verilir.

Endüstriyel Pazarların ve Alıcıların Diğer Özellikleri Malın alım kararında işletmede çok kişi söz sahibi olur. Satın alma işlemi uzun sürer. Direkt alış-veriş yaygındır. Çeşitli kaynaklardan alım tercih edilir. Alımlarda «karşılıklılık ilkesi» yaygındır.

Endüstriyel Satınalma Karar Süreci ve Bu Süreci Etkileyen Faktörler

MAMUL (ÜRÜN) ve MAMULLE İLGİLİ BAZI KAVRAMLAR Pazarlama programlarının hazırlanması Mamul mamul planlaması ile başlar. Fiyat Tutundurma Dağıtım Kararları şekillendirir.

Mamulün Üç Düzeyi

Mamulün Üç Düzeyi; 1. Temel Fayda : Eğitim 2. Gerçek Mamul : Kampüs, kütüphane, fakülte, ders programları 3. Genişletilmiş Mamul : Sosyal sportif faaliyetler, kantin, yemek olanakları, kreş vb.

Mamulle İlgili Bazı Kavramlar

Mamullerin Sınıflandırılması Alıcının satın alma veya kullanım amacına göre mallar : 1. Tüketim malları 2. Endüstriyel mallar Pazarlama bakımından dayanıklılık kriterine göre mallar, 1. Dayanıklı mallar 2. Dayanıksız mallar 3. Hizmetler (fiziksel olmayan –”soyut” – mallar)

Tüketim Mallarının Çeşitleri; Tüketim malları, başka bir işleme tabi tutulmaksızın kullanılabilecek şekilde tüketiciye (nihai) ulaşan ve tüketicinin kişisel veya ailevi ihtiyaçlarını karşılayan mallardır. 1. Kolayda Mallar: Tüketicilerin temel ihtiyaçlarını karşılayan az miktarda, sık ve en kolay biçimde, en yakın yerden satın almak istedikleri mallardır. Fiyatları düşük, modanın etkisinde kalmayan mallar… Örnek, kibrit, sigara, sabun , ilaç. . .

2. Beğenmeli (Araştırılan) Mallar: Tüketicinin fiyat, kalite, renk, biçim ve modaya uygunluk bakımından karşılaştırmalar yaparak satın aldığı mallardır. 3. Özellikli (Spesiyalite) Mallar: Belirli bir tüketici grubunun özel arzu ve ihtiyaçlarına hitap eden, onların ısrarla aradıkları ve bulmak için özel bir çaba sarfettikleri, fiyatı yüksek tüketim malları. Özellikli mallar, her yerde satılmaz ve seyrek satın alınırlar. Örnek; pırlanta, elmas, evinde hayvan besleyenler için özel elektrik süpürgesi, glütensiz ekmek vb. 4. Aranmayan Mallar Bunlar tüketicinin, ya bilmediği, ya da bilmekle beraber satın almaya ilgi duymadığı mallardır. Örnek; hayat sigortası, mezar yeri ….

Bir işletmenin mal çeşidinde değişiklik yapmasını gerektiren başlıca faktörler; 1. Talepteki değişmeler 2. Rekabet 3. Üretim olanakları ve hacmi 4. Pazarlama yetenek ve kapasitesi 5. Finansal durum

Mamul Planlama ve Geliştirme Şu Alanlarda Kararlar Almayı Gerektirir 1. İşletme hangi mamulleri üretmeli, hangilerini satın almalıdır ? 2. Pazarlanacak mamul sayısı az mı çok mu olmalıdır ? 3. Her mamulün ne gibi yeni kullanım alanı vardır ? 4. Her malın markası, ambalajı ve etiketi nasıl olmalıdır ? 5. Mamul stili ve dizaynı, büyüklüğü ve rengi nasıl olmalıdır ? 6. Her kalem maldan ne kadar üretilmelidir ? 7. Mamul nasıl fiyatlandırılmalıdır ?

Yeni mamul geliştirmeyi engelleyen faktörler; Belirli alanlarda yeni mamul fikirlerinin kıt olması. Pazarların küçük bölümlere ayrılmakta olması. Hükümet sınırlamaları. Yeni mamul geliştirme sürecinin yüksek maliyeti. Sermaye eksikliği. Hızlı geliştirme zorunluluğu. Mamulün hayat seyrinin kısalması.

Mamul Hayat Seyri (Ürün Yaşam Eğrisi) 4 Varsayıma dayanır; Ø Mamullerin ömürleri sınırlıdır. Ø Mamul satışları, herbiri farklı pazarlama çabalarını gerektiren birbirinden farklı aşamalardan geçer. Ø Karlar MHS’nin farklı aşamalarında farklılık gösterir. Ø Farklı aşamalar farklı stratejiler gerektirir.

Mamul Hayat Seyri (MHS)

Sunuş (Tanıtma) Dönemi Yeni bir mamul pazara sunulmuştur. Mamul henüz tüketiciler tarafından bilinmemekte ve aranmamaktadır. Satışlar yavaş yükselir. Önceleri doğrudan rakip yoktur. Mamulün teknik nitelikleri sık değiştirilip eksiklikler ve kusurlar giderilir. Küçük ölçekli üretim yapılır. Talep ? ? ?

Mamulün dağıtımı sınırlıdır. Pazarlama maliyeti yüksektir. Tutundurma harcamalarına ağırlık verilir. Yeni malın varlığından ve niteliklerinden tüketicilerin haberdar olması sağlanır. Bütün çabalar bu dönemin süresini kısaltmaya, Mala olan talebi artırarak ikinci döneme geçmeye yöneliktir.

Üretim miktarının sınırlı tutulması zorunluluğu, yüksek tutundurma harcamaları ve üretimde çözümlenemeyen teknik sorunlar nedeniyle fiyatlar genellikle diğer dönemlerden yüksek düzeydedir.

Büyüme (Gelişme) Dönemi Mamulün alıcılar tarafından benimsendiği bu döneminde; Yeni alıcıların katılmasıyla satışlar hızla yükselmektedir. Gelirler maliyetleri aşar, kar elde edilmeye başlanır. Üretim ve mamul kalitesi geliştirilir. Mamule yeni nitelikler eklenir. Fiyatlarda indirim yapılır ve mamul daha düşük gelir gruplarına yayılır.

Reklam ve diğer tutundurma çabaları, - tüketicileri mamulün varlığından haberdar etme yerine, - marka imajı yaratarak o mamulün alınmasını teşvikine yönelir. Yeni pazar bölümlerine girmeye çalışılır. Rakip firmaların pazarda çoğaldığı görülür.

Olgunluk Dönemi Satışların en yüksek düzeye çıktığı ve sonra azalmaya başladığı, en uzun dönem. Olgunluk dönemi, üç kısıma ayırılabilir; a) Büyüme olgunluğu: Satışlardaki artış -hızını kaybetmekle beraber- devam eder. b) Durgun olgunluk (veya doyma): Satışların tepe noktasına ulaşma öncesi, tepe noktası ve onun hemen altında olduğu dönemdir. c) Gerileyen olgunluk: Bazı alıcıların başka mamullere ve ikame mallarına yönelmesiyle, satışların gerilemeye başladığı; ancak, hala yüksek olduğu alt dönemdir.

Mamule pazarda çeşitli gelir grupları alıcı durumdadır. Özellikle orta ve düşük gelirliler. Mamulde önemli değişiklikler yapılır; yeni çeşitler ekleme, senelik modeller yapma yoluna gidilir. Mamul farklılaştırma ve pazar bölümlendirme stratejilerine önem verilir. Dağıtım kanallarında bazı değişiklikler yapılır. Fiyatlar daha düşürülürken, rekabet gücünün artırılması stratejisi incelenir.

Gerileme (Düşüş) Dönemi Pazarda mevcut mamulün yerini sonradan sunulan yeni mamuller almaya başlar. Yalnız en sadık müşteriler alıcı olarak kalırlar. Malın üretimi düşürülür. İşletme, yeni mamul üretme zorunluluğuna girer. Mamul maliyeti yükselirken, fiyat düşer; karlılık yavaş ortadan kalkar. Dağıtım kanalları daraltılır. Tüm endüstri dalının satışlarının düşmesiyle pazarda rekabet yavaşlar. Tutundurma harcamaları genellikle azalır, reklam etkinliği çok azalır. Mamul terkedilcek mi? Ne zaman terkedilecek? ? ?

MARKA Marka, üretici veya satıcıların malını tanıtan, onu başkalarının mallarından ayırmaya yarayan isim, terim, sembol, şekil veya bunların bileşimidir. Marka adı, markanın sözle söylenebilen kısmıdır. Marka sembolü ise, markanın gözle görülebilen, ama sözle söylenemeyen kısmıdır. Marka, sicile kaydedildiğinde, diğer bir deyişle, tescil edildiğinde yasallaşır ve yasal korunma sağlar.

İşletme bakımından marka kullanmanın yasal korunma dışındaki faydaları; 1. Tutundurmaya yardımcı olur ve talep yaratmada etkilidir. 2. Tüketicide firmaya bağlılık yaratır. 3. İkame malları yüzünden satış kaybı tehlikesini önler. 4. Marka kullanılması malı pazarlama kanallarına doğru çeker; zira iyi tanıtan marka aracı kuruluşlarca alınır. 5. Fiyat istikrarına olum etki eder. 6. Aracılar marka adı olan malları tercih eder.

Markanın Tüketiciler Açısından Faydaları 1. Malın tanınmasını sağlar. 2. Kalite açısından güven unsuru olur. 3. Mal hakkında bilgi verir. 4. Tüketiciye korunma imkanı verir.

İyi Bir Marka Adının Özellikleri Kısa ve basit olması Kulağa hoş gelme özelliği olması Kolayca tanınması ve hatırlanması Ambalaj ve etiketlemeye uygun olması Saldırgan veya olumsuz olmaması Her dilde telaffuzu kolay olması (dış pazarlar için) Her türlü reklam araçlarında kullanmaya uygun olması Dikkat çekici olması Mamul kalitesini ima eden nitelikte olması Ayırt edici nitelikte olması.

FİYAT Bir işletme belirli bir mamulü için fiyat saptarken ulaşmak istediği genel işletme ve pazarlama hedeflerinin başlıcaları; Cari Karın maksimizasyonu Hedef kar (yatırım karlılık oranı) Pazar payı (pazara derinliğine girme) Satış gelirlerinin maksimizasyonu Pazarın kaymağını alma

Fiyat Kararlarını Etkileyen Çeşitli Çıkar Grupları 1. Aracı kuruluşlar 2. Rakipler 3. Üretim Faktörleri Sahipleri 4. Hükümet 5. İşletmenin Diğer Bölümlerinin Yöneticileri

Fiyatlandırma Sürecinde Gözönünde Tutulması Gereken Faktörler 1. Mamulün üretim veya alım maliyeti 2. Mamule olan talep 3. Rekabet durumu 4. Hedef alınan pazar payı 5. Pazarın kaymağını alma veya pazara derinliğine girme stratejisi

Fiyat Belirlemede Temel Alınan Faktörler

Fiyatlandırma Yöntemleri 1. Maliyete yönelik fiyatlandırma 2. Talebi (alıcıyı) temel alan fiyatlandırma 3. Rekabete yönelik fiyatlandırma

Nihai Fiyatın Belirlenmesi ve Adaptasyonu 1. Psikolojik Fiyatlandırma Taktikleri ve Uygulamaları Küsüratlı (kalanlı) fiyatlandırma Sabit fiyatlandırma Prestij fiyatlaması Miktar indirimi yoluyla fiyatlandırma 2. Tutundurucu Fiyatlandırma Fiyat liderleri Özel-Olay fiyatlandırması Nakit iadesi veya bir mamul verme Özel-Faizli veya psikolojik iskonto

3. Farklılaştırılmış Fiyatlandırma (Fiyat Farklılaştırma) Tüketici esasına göre Mamul esasına göre İmaj esasına göre Yer esasına göre Zaman esasına göre 4. İndirimli (iskontolu) Fiyatlar ve Diğer Fiyat Farklılaştırma Taktikleri Nakit iskontoları Miktar iskontoları Fonsiyonel iskontolar (Ticari iskontolar) Mevsimlik iskontolar Coğrafi fiyat farklılaştırma

TUTUNDURMA Tutundurmanın günümüzde büyük önem kazanmasında ve yaygınlaşmasında rol oynayan başlıca faktörler; 1. Üreticilerle tüketiciler arasındaki fiziksel mesafelerin artması 2. Nüfus artışı sonucu tüketici sayısının artması 3. Gelir artışı sonucu pazarların büyümesi 4. İkame malların çoğalmasıyla rekabetin artması 5. Aracı kuruluşların artması ve dağıtım kanallarının genişlemesi 6. gelirin artmasıyla, tüketici arzu ve ihtiyaçlarının değişmesi; tüketicinin farklılık, üstün kalite ve nitelikler araması.

Tutundurmanın (Pazarlama İletişimi) Başlıca Metotları Kişisel Satış Reklam Halkla İlişkiler Satış Geliştirme Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Metotlarının Nisbi Önemi

DAĞITIM Dağıtım, Üretilen mamullerin tüketicilere dağıtılması ile ilgili tüm çabaları kapsar. Üretimle tüketim arasındaki açığı kapatır. Direkt(Doğrudan) Dağıtım Endirekt Dağıtım (Aracılar)

Tüketim Mallarında Dağıtım Kanalları

Dağıtım Kanalının Seçimini Etkileyen Faktörler 1. Pazarla İlgili Faktörler 2. Mamulle İlgili Faktörler 3. Aracılarla İlgili Faktörler 4. İşletmenin Kendisiyle İlgili Faktörler

Fiziksel Dağıtım (Lojistik) Fiziksel dağıtım, “mamullerin üretim aşamasından geçtikten sonra tüketiciye teslimine kadar yapılan işlemler” Mamulün deponlanması, sınıflandırılması, nakli, koruyucu ambalajlama, stok kontrolü, fabrika ve depo yeri seçimi, siparişlerin işlenmesi ve müşteri hizmetleri vb.

Fiziksel Dağıtımın İyi Bir Planlamaya Tabi Tutulmasının İşletmeye Sağlayacağı Yararlar; Satışları artırması Dağıtım maliyetlerini azaltması Üretim ile tüketicinin uyumunu sağlaması Fiyat istikrarına olumlu etki etmesi

Kaynaklar: 1. Pazarlama İlkeleri, İsmet Mucuk, Türkmen Kitabevi, 16. Baskı, İstanbul, 2007. 2. Pazarlama İletişimi Yönetimi, Yavuz Odabaşı, Mine Oyman, 7. Baskı, Mediacat, Eskişehir, 2002. 3. Marketing Management, 13 th Edition, Philip KOTLER and Kevin Lane KELLER, Prentice Hall, 2009.