PAZARLAMA YAKLAIMLARI 2 HAFTA r Gr Dr Aybike
PAZARLAMA YAKLAŞIMLARI 2. HAFTA Öğr. Gör. Dr. Aybike Tuba ÖZDEN
Pazarlama Anlayışında Gelişmeler • Üretime yönelik anlayış • “ne üretirsem onu satarım” • Mamule yönelik anlayış • “kaliteli mamul üretirsem satarım” • Satışa yönelik anlayış • “ne üretirsem onu satarım, yeter ki satmasını bileyim” • Pazara yönelik anlayış • “tüketiciyi tatmin ederek kâr sağlama” • Toplumsal pazarlama anlayışı
ÜRETİM ANLAYIŞI DÖNEMİ(1865 -1930) (Ne üretirsem onu satarım) Sanayi devrimi* akabindeki dönemdir. İlk dönemdir. Bu dönemde pazarda yüksek bir talep söz konudur. İşletme yeni teknoloji ve hammaddelerle mal geliştirmeye odaklanmışlardır. “ne üretirsem onu satarım (SATILIR)” anlayışı hakimdir. Bu dönemde Pazarlama; mal ve hizmetlerin üretildikleri noktadan tüketicilere ulaşıncaya değin geçtiği kanallar ve bu geçişle ilgili olarak yapılan eylemlerin bir bütünlük içinde ele alınmasıdır. Bu dönemde işletmelerde pazarlama bölümü yoktur. Satış bölümlerinin esas görevi de çıktıyı satmaktır. Planlamacıların halkın isteklerini bildikleri kabul edilir. Bu dönem Büyük Ekonomik Krize kadar devam etmiştir. Yönetim anlayışı, “Ne üretirsem onu satarım” şeklinde özetlenebilir; çünkü yöneticilerde, “iyi bir mal kendini satar” düşüncesi hakimdir. Basit bir satış yönetimi uygulanır. Pazarlama departmanı yoktur. (Edwad Deming, toplam kalite yönetimi ile başlayan süreç) * 1763 Yılında James Watt buharlı makine icadıyla başlayan dönem.
SATIŞ ANLAYIŞI DÖNEMİ(1930 -1950) (Ne üretirsem onu satarım yeter ki satmasını bileyim) Ekonomik krizle birlikte işletmeler malları üretmenin değil satmanın en büyük sorun olduğunu kabul etmişlerdir. Tutundurma çalışmaları önem kazanmıştır. Satış ve satış yöneticilerinin önemi artmıştır. Malları üretmenin değil, satmanın büyük sorun olduğu; işletmelerin yoğun bir biçimde tutundurma çabalarına yöneldiği bu dönemde, işletme yönetiminde satışın ve satış yöneticilerinin önemi ve sorumlulukları artmıştır. Tipik düşünce tarzı “ne üretirsem onu satarım, yeter ki satmasını bileyim” şeklinde ifade edilebilir. Aldatıcı – yanıltıcı reklam ve beyanlara yoğun olarak başvurulan bir dönemdir.
PAZARLAMA ANLAYIŞI DÖNEMİ(1950 -1970) Tüketiciyi tatmin ederek kar sağlama “Tüketiciyi tatmin ederek kar sağlama” anlayışı hakim düşüncedir. ***İşletmelerde pazarlama bölümleri oluşturulmuştur. Bu dönemde mal ve hizmetler kıt olmaktan çıkmış, tüketiciler önem kazanmaya başlamıştır. Üretilmiş malı ne pahasına olursa olsun, yanıltıcı ve aldatıcı yollara bile başvurarak satmanın sağlıklı ve uzun vadeli bir işletme-tüketici ilişkisine imkan vermediğinin zamanla açık-seçik bir biçimde ortaya çıkmasıyla, 1950’lerin ortalarında bazı işletmelerde pazarlama anlayışı uygulaması gelişmeye başlamıştır. Kısaca, “tüketiciyi tatmin ederek kar sağlama” diye ifade edilebilen bu anlayış, 1970’lerde, başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerde yaygınlaşmıştır. Sadece satışla ilgili faaliyetlerin değil, çeşitli bölümlerde dağınık olarak yer alan tüm pazarlama ile ilgili faaliyetlerin artık bir pazarlama bölümü altında bir araya getirilmesi gerekli görülmüştür.
Bütünsel Pazarlama (Holistic) Pazarlama Anlayışının Boyutları (Kotler ve Keller, 2006; 19)
BÜTÜNLEŞMİŞ (KOORDİNELİ) PAZARLAMA ÇABALARI Bütünleşmiş ve koordineli pazarlama çabalarının iki yönü vardır; Bunlardan biri pazarlama bölümünün diğer bölümlerle koordinasyonu; diğeri ise, bölümün kendi içinde, alt bölümler arası uyumudur.
SOSYAL PAZARLAMA ANLAYIŞI DÖNEMİ (19701980) Sosyal sorumluluk anlayışının pazarlamaya eklenmesiyle ortaya çıkmıştır Pazarlama anlayışına, sosyal sorumluluğu ihmal ettiği, müşterileri tatmin etse de, genelde toplumsal sorunlara karşı duyarsız kaldığı eleştirileri yöneltilmiştir. Bu çerçevede, 1970’lerin ortaları ve özellikle 1980’lerin sosyal ve ekonomik şartları, tüketici hoşnutsuzluğu, çevre sorunları, doğal kaynakların tamamen tükenme tehlikesi, çeşitli hukuki ve politik etkiler, pazarlama yönetimini beşeri ve toplumsal yöne; sosyal sorumluluk anlayışıyla hareket etmeye, hayat standardından, hayatın kalitesine önem vermeye doğru itmeye başlamıştır.
MODERN PAZARLAMA ANLAYIŞI DÖNEMİ • Modern pazarlama anlayışı, mal ve hizmetlerin pazarlanmasında tüketiciyi ve tüketici tatminini ön plana çıkartan bir yönetim felsefesidir. • Modern pazarlama anlayışına göre, bir işletme tüketici ihtiyaç ve isteklerini koordineli veya birbirleriyle bütünleşmiş pazarlama çabalarıyla tatmin etmeli ve bu yoldan kendi amaçlarına ulaşmalıdır.
MODERN PAZARLAMA ANLAYIŞININ UNSURLARI • Alıcıya yönelik olma • Hedef pazar • Bütünleşik pazarlama çabaları • Alıcıyı tatmin ederek kar sağlama ( uzun dönemde kârlılık) Modern pazarlama anlayışında pazarlama, üretim öncesi başlayan bir faaliyet şeklinde ele alınmaktadır. Böylece pazarlama yönetimi, daha mamulün üretiminden önce pazarlama faaliyetine başlamakta; pazarlanacak mal veya hizmetin bugünkü ve gelecekteki potansiyel tüketicilerinin ihtiyaç ve isteklerini belirlemeye çalışmaktadır.
UZUN DÖNEMDE K RLILIK Modern pazarlama anlayışının bu unsuru, sadece satış hacmini arttırmanın veya sadece tüketiciyi tatmin etmenin işletme için yeterli olmayacağını, tatminkâr bir kârın gerekliliğini ifade eder. Satış anlayışında, satışların en üst düzeye çıkarılması ağırlık kazanırken, pazarlama anlayışında uzun vadeli olarak düşünülen kârlılık ön plandadır. Yüksek maliyetlere katlanılarak satış hacmi arttırılırsa da yeterli kâr sağlayamayan işletme varlığını sürdüremez.
GLOBAL PAZARLAMA ANLAYIŞI DÖN. (1980 SONRASI) • Bilişim ve iletişim sektöründeki gelişmeler ve ülkeler arasındaki sınırın giderek yok olmasıyla birlikte başta Amerika olmak üzere bu anlayış gelişmeye başlamıştır.
Pazarlama Ve Satış Ayrımı… • Pazarlama bir işletme fonksiyonudur • Bir işletmenin en dışa dönük fonksiyonu olan pazarlama bir mübadele süreci olarak tanımlanmaktadır. • Kişiler ve toplumlar neye ihtiyaç duyuyorsa bu ürün ve hizmetleri üreterek mübadelesini sağlayan toplumsal ve yönetimsel süreçtir
Pazarlama Anlayışı İle Satış Anlayışının Karşılaştırılması
KAYNAKÇA 1. Altunışık, Remzi, Özdemir, Şuayip ve Torlak, Ömer (2001), Modern Pazarlama, Değişim Yayınları, Sakarya. 2. Can, Halil, Tuncer, Doğan ve. Ayhan, Yaşar (1996), Genel İşletmecilik Bilgileri, Siyasal Kitapevi, Ankara. 3. Göksel, Bülent, Kocabaş, Füsün ve Elden, Müge (1997), Pazarlama İletişimi Açısından Halkla İlişkiler ve Reklam, Yayınevi Yayıncılık, İstanbul. 4. Kaşıkcı, Ercan (2002), Para-Mosyon, Pazarlamanın 7 P’si, Kariyer Yayıncılık, İstanbul. 5. Kocabaş, Füsün, Elden, Müge ve Çelebi, Serra İnci (2000), Marketing P. R. , Media. Cat Yayınları, Ankara. 6. Kotler, Philip (2000), Kotler ve Pazarlama, Sistem Yayınları, İstanbul. 7. Kotler, Philip (1999), Pazarlama Yönetimi, Beta Yayınevi, İstanbul. 8. Odabaşı, Yavuz ve Oyman, Mine (2002), Pazarlama İletişimi Yönetimi, Media. Cat Yayınları, İstanbul. 9. Özkale, Lerzan ve diğerleri (1995), Pazarlama Stratejileri ve Karar Alma Mekanizması, İletişim Yayınları, İstanbul. 10. Tek, Ömer Baybars (1999), Pazarlama İlkeleri: Global Yönetimsel Yaklaşım ve Türkiye Uygulamaları, Beta Yayınevi, İstanbul. 11. Üner, Mithat (1999), “Pazarlama Literatürümüzde Yer alan Tutundurma Karması Elemanlarının Gözden Geçirilmesi”, Pazarlama Dünyası, Yıl 13, Sayı 74, İstanbul. 12. https: //www. mevzuatdergisi. com/2004/06 a/02. htm 13. Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles of Marketing, 14. Mucuk, İ. (2012), Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi 15. Taşoğlu, Nihal Paşalı. (2009), Pazarlama İletişimi, Bütünsel Bir Yaklaşım. Ankara: Detay Yayıncılık, 2009.
KAYNAKÇA https: //creatorden. com https: //fbmcafe. com https: //www. google. com/search? biw=1600&bih=789&tbm=isch&sa=1&ei=jr 0 d. XZ 7 e. Kb. OBhb. IP 3 Y 6 gy. A 0&q=DİJİTAL+pazarlama&oq=DİJİTAL+pazarlama&gs_l https: //www. pazarlama 30. com http: //sosyalbilimler. cukurova. edu. tr/tezler/1272. pdf http: //abmyod. aydin. edu. tr/bilimsel_dergi/bilimseldergi 29_30. pdf https: //slideplayer. biz. tr/slide/2950630/ http: //www. inboxmailmarketing. com https: //pazarlamasyon. com http: //danismend. com https: //www. thebrandage. com http: //oranti. oran. org. tr https: //www. ayhankaraman. com https: //blog. logo. com. tr http: //pazarlamabitanedir. blogspot. com https: //www. nevzaterdag. com http: //www. dijitalajanslar. com https: //isilerbil. com https: //dergipark. org. tr/download/article-file/401608 http: //ozlemserkan. tripod. com/ar. Siv/sosyalpazarlama. html https: //medium. com/@kenan. demirel/sosyal-pazarlama-f 962 d 0 ea 7 c 8 www. baskent. edu. tr/. . . /2. %20 makale_uner_PAZARLAMA%20 TANIMI%5 B 2%5 D. do. . . •
KAYNAKÇA WARNER, M. , (1996), İnternational Encyclopedia of Business and Management , New York Vol. 4. NAKIBOĞLU, M. A. B. (2008). Hizmet İşletmelerindeki İlişkisel Pazarlama Uygulamalarının Müşteri Bağlılığı Üzerindeki Etkileri. Doktora Tezi. Adana: T. C. Çukurova Üniversitesi. ŞENDUR, F. (2009). İlişkisel Pazarlama Çerçevesinde Müşteri Değeri Yaratmanın Önemi: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Balıkesir: T. C. Balıkesir Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. GUMMESSON, E. (2002). Relationship Marketing in the New Economy. Journal Of Relationship Marketing. Volume 1, Number 1. 37 -57. BERRY, L. L. (2002). Relationship Marketing of Services—Perspectives from 1983 and 2000. Journal Of Relationship Marketing. Volume 1, Number 1. ALTUNÖZ, Ö. (2006). Turizm İşletmelerinde İlişkisel Pazarlama Faaliyetleri: İstanbul’daki A Grubu Seyahat Acentalarında Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi. Bolu: T. C. Abant İzzet Baysal Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. ESER, Z. , Korkmaz, S. , Öztürk, S. A. , Pazarlama: Kavramlar-İlkeler-Kararlar, Siyasal Yayın Kitapevi, Ankara, 2011. Nakıboğlu, Burak & Özsoy, Tufan (2016). Sosyal Pazarlama: Sosyal Pazarlama Kampanyası Örnekleriyle. Ankara: Akademisyen Kitabevi.
- Slides: 18