Patintveiligheid in de Eerstelijn 1 NEOpartners en LVG










































- Slides: 42
Patiëntveiligheid in de Eerstelijn 1
NEO-partners en LVG. Programmaleiding Els Eijssens Anneke Venema
Kennismaking en Patiëntveiligheid • Wie zijn hier? • Hebben jullie ooit te maken gehad met onveiligheid als patiënt? • Houden jullie je binnen je praktijk expliciet bezig met patiëntveiligheid? 3
Definitie patientveiligheid Volgens WHO: Het (nagenoeg) ontbreken van (de kans op) aan de patiënt toegebrachte schade (lichamelijk/psychisch) die is ontstaan door het niet volgens de professionele standaard handelen van hulpverleners en/of door tekortkoming van het zorgsysteem. 4
Definitie • Beleid/onderzoek ≠ Praktijk • Do no harm! 5
Begrippen • • Bijna incident Incident Calamiteit Klacht Schade Veiligheidscultuur Vermijdbare schade
Patiëntveiligheid in het nieuws • Duizenden mensen opgenomen in ziekenhuis door bijwerking medicijnen • 1735 vermijdbare sterfgevallen • Infectiegevaar door gebruik van besmette naalden • Fouten in medische informatieoverdracht 7
Hoe onveilig is de eerste lijn? • Onderzoek NIVEL 2008 (buitenland) • Onderzoek Dorien Zwart (Spiegelproject) • Onderzoek IQ Healthcare eind 2009 8
Hoe onveilig is de eerste lijn? Onderzoek IQ Healthcare 5000 dossiers (HA, HAP, VLK, TA, Paramedici) 8 -58 incidenten per 1000 dossiers 2 blijvende (niet levensbedreigende schade) per 5000 dossiers 7 ziekenhuisopnames per 1000 HA dossier (vermijdbaar en niet vermijdbaar) Dossieronderzoek lastig… 9
Hoe onveilig is de eerste lijn? Oorzaken incidenten uit onderzoek IQ Healthcare kwaliteit van dossiervoering klinisch redeneren bij diagnostiek behandelingsmethode (o. a. medicatievoorschrift) montoring van behandeling samenwerking tussen zorgaanbieders 10
Patiëntveiligheid NIET in het nieuws Veel weten we nog niet Overdracht (Isalaklinieken) Dit mag nooit meer gebeuren. 11
Veel gaat goed Gedreven professionals Veiligheidsbarrières 12
Ontstaan Incident Titel • tekst ‘Swiss Cheesemodel’ James Reason 13
Wat doet men LANDELIJK? • Congres IGZ patiëntveiligheid 2008 • Project Zorg voor Veilig (eind 2008) • Handreiking Patiëntveiligheid LHV 2009 • Perinatal audit • Normen Verantwoorde Zorg (V&VN/Actiz) 14
Wat doet men LANDELIJK? Bestuurlijke verklaring 20 oktober 2009: Highlights beroepsgroepen en koepels 1. Beleid- en strategie -VIM voor alle beroepsgroepen - Borging in accreditatie/certificeringsschema’s (HKZ, NPA) 2. 3. 4. 5. Patientveiligheidskaart (NPCF) Patientveiligheidscultuur (Scope) Deskundigheidsbevordering Verbeteracties op Zorg voor Veilig thema’s 15
Wat doet men LANDELIJK? Bestuurlijke verklaring 20 oktober 2009: Highlights HA, Apothekers, Trombosedienst, VK en V&VN 1. Veiligheidsbeleid op organisatie (praktijk)niveau -VIM-procedure voor alle praktijken/organisaties 2. Deelname aan Meldweek 27 september - 3 oktober 2010 3. Acties op Zorg voor Veilig thema’s (5) 4. Bewustzijn risicovol karakter handelen 5. Casuistiek 2 x per jaar 6. VIM-procedure 7. Gegevensbestand incidenten en trends 8. Verbeteracties 9. Beoordelen effectiviteit daarvan 16
Wat doet men LANDELIJK? Bestuurlijke verklaring 20 oktober 2009: Highlights overige disciplines 1. Veiligheidsbeleid op organisatie (praktijk)niveau -VIM-procedure voor alle praktijken/organisaties 2. Bewustzijn risicovol karakter handelen 3. Casuistiek 2 x per jaar 4. Deelname aan Meldweek 27 september - 3 oktober 2010 5. Verbeteracties 17
In de praktijk: Hoe kun je zorg veiliger maken? • • Beleid en strategie Cultuur Risico-inventarisatie en- analyse Kwaliteit verbeteren (richtlijnen, kwaliteitstrajecten) • Incidenten melden (VIM) • Patiënten inbreng (luisteren en horen) 18
Beleid en Strategie Patiëntveiligheid op het netvlies bij MT, directeur, coördinator? Patiëntveiligheid genoemd in jaarplan? Concrete acties patiëntveiligheid? VIM? Risico-inventarisatie (landelijk en eigen werkplek)? Wat verwachten medewerkers van leidinggevenden? Hoe is de inrichting van de organisatie? 19
Cultuur 20
Cultuurladder Patiëntveiligheid Bron: UMC Utrecht 21
Cultuuraspecten • • • Teamgeest, samen doen Goede overdracht Niet straffende reacties Open communicatie Feedback en leren van fouten Duidelijke verwachtingen en acties van leidinggevenden • Steun vanuit leiding/management • Adequate personele bezetting
Prospectieve risico-inventarisatie • Risico’s in beeld hebben Landelijk & werkplekspecifiek • Verbeterplannen uitvoeren • Monitoren en evalueren • Herhalen……. 23
Wat zijn de risicogebieden in de eerstelijnszorg? 24
Risicogebieden Beroepsgroepen met hogere risico’s • Telefonische bereikbaarheid bij spoed • Triage (urgentieherkenning) • Actueel en compleet patiëntendossier • Overdracht van medicatiegegevens • NSAID’s • Antistolling • Overdracht van (medicatie)gegevens en afstemming bij meervoudige problematiek • Medicatie “achter de voordeur” • Perinatale sterfte 25
Risicogebieden Beroepsgroepen met lagere risico’s • Actueel en goed patiëntendossier • Overdracht van gegevens en afstemming bij meervoudige problematiek • Medicatiegebruik achter de voordeur • Meldcode kindermishandeling • Vroegsignalering dementie • Decubitus • Valpreventie 26
Verbeteren • Anders kijken, anders doen • Richtlijnen • Kwaliteitstrajecten Perinatale audit, HKZ, VMS inrichten • Projecten op bepaald risicogebied (medicatie, vallen) 27
Patiënteninbreng 28
Doel Programma Zorg voor Veilig Bewustzijn versterken Praktische werkwijzen invoeren m. b. v. Digitale Toolkit Patiëntveiligheid 29
Zorg voor Veilig Fase 1: Draagvlak en tools 2009 Fase 2: Het werkveld aan de slag 2010 Fase 3: Het werkveld pakt door 2011 30
Zorg voor Veilig Fase 1: Draagvlak en tools 2009 31
Zorg voor Veilig Draagvlak: inventarisatieronde Koepels en ROS overeenstemming risicogebieden overeenstemming plan van aanpak 2010 32
www. Zorg. Voor. Veilig. nl NEO LVG TOOLKIT PATIËNTVEILIGHEID EERSTELIJN QUICK SCANS VEILIG INCIDENT MELDEN PATIENTVEILIGHEIDSKAART ZORG VOOR VEILIG MODULES NIEUWS EN DISCUSSIEFORUM
Fase 2: Het werkveld aan de slag 2010 Aanjaagprojecten in 3 tranches Maatwerk per locatie (in aanjaagprojecten) Ontwikkeling Zorg voor Veilig modules door IVM Flexibel pendelen tussen top, bottom, voorlopers, instrumentmakers, kwartiermakers en borgers. Ten dienst staan & overtuigend , inspirerend zijn Informeren van stakeholders in de regio 34
Tranche 1 1. VIM (6 x) 2. NSAID’s 3. Medicatie “achter de voordeur”
Soort aanjaag Locatie. project Betrokken VIM koepel GZC ROSA VIM HAP Zorggroep Almere Primair VIM ZG DOH VIM GZC Assen, Samenwerkings Terwinksele, verband Arnhem VHN Raedelijn Fast Pro. Gez Beyaert Caransscoop
Soort aanjaag Locatie. project Betrokken Medicatie achter de voordeur TZ, APO, HA, ELA ? Amsterdam NSAID en Vaststellen maagmiddelen voor 1 april
Tranche 2 1. 2. 3. 4. Overdracht medicatiegegevens Antistolling Actueel en compleet dossier Overdracht en afstemming bij meervoudige problematiek 5. Vroegsignalering dementie
Tranche 3 1. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 2. Decubitus 3. Valpreventie
Overige activiteiten • Factsheet Zorg voor Veilig • Website (i. o) onder NEO: www. zorgvoorveilig. nl • Artikelenserie in ‘Eerstelijns’ • Presentatie op congressen en bijeenkomsten • Landelijke (start)bijeenkomst eind 2010/begin 2011 • Nationale Meldweek: 27 sep-3 okt. (met IQ Healthcare)
Vervolg acties 2010 • Voorbereiding tweede tranche maart/april 2010 • Locatie voor/na zomer bekend • Start tweede tranche september • Monitoren lopende projecten • Derde tranche voorbereiden • Fase 3 ontwikkelen: Het werkveld pakt door
Patiëntveiligheid in de regio What can I do? 42