Partnerstwa Wojciech J Jaboski Projekt Mazowieckie partnerstwo na

Partnerstwa Wojciech J. Jabłoński Projekt „Mazowieckie partnerstwo na rzecz współpracy, adaptacyjności i innowacji” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Co to jest animacja? Czy jest to? 1. «metoda robienia filmów rysunkowych, kukiełkowych; też: film zrealizowany tą metodą» ? 2. «tworzenie ruchomych obrazów komputerowych; też: te obrazy» ? 3. «uruchamianie lalek w teatrze lalkowym» ? 4. «inicjowanie i pobudzanie jakichś działań» ? 2

Tak ale…. Animacja społeczna • W ujęciu słownikowym - „ożywienie (od łacin. anima), zachęcanie, skłanianie do działania” • W ujęciu społecznym - metoda pobudzania obywateli do działania na rzecz społeczności lokalnej, a więc grupy zamieszkującej określone terytorium, gdzie pomiędzy jej członkami występuje poczucie wspólnotowej identyfikacji i więzi. 3

Animator • Osoba działająca na rzecz społeczności lokalnej. Wychodząc od problemów i potrzeb mieszkańców określonej społeczności, poprzez motywację i edukację umożliwia samoorganizację mieszkańców w celu samodzielnego zaspokajania ich potrzeb. 4

Funkcje animatora społecznego: § § § § Zaangażowanie Ułatwianie Edukowanie Zachęcanie Wzmacnianie Wyrównywanie szans Ocenianie (ewaluacja) 5

Zadania animatora Do najważniejszych zadań zaliczyć należy: § rozwój partnerskich relacji w środowisku poprzez budowanie koalicji, § komunikację pomiędzy potencjalnymi partnerami społecznymi poprzez wypracowywanie kontaktów i relacji zarówno z, jak i pomiędzy kluczowymi postaciami, § poznawanie lokalnych mieszkańców, udogodnień, historii, problemów itp. , § procesy podejmowania wspólnych decyzji poprzez dochodzenie do consensusu i określanie wspólnego celu, § podtrzymywanie zaangażowania i motywowanie innych, § tworzenie sieci – praca ponad granicami, pielęgnowanie kontaktów, § zarządzanie informacją i zasobami. 6

Umiejętności animatora społeczności lokalnej Kreatywnego myślenia Dostosowywania się do sytuacji Gotowość do zmian Elastyczność Umiejętności komunikacyjne (skutecznego mówienia i aktywnego słuchania) § Łatwość nawiązywania kontaktów § Empatii (wczuwania się w sytuację drugiej osoby) § § § 7

Czym są partnerstwa? Partnerstwo to strategiczne przymierze. . . § organizacji reprezentujących różne sektory życia społecznego; § zawarte w celu współpracy; § do którego wszyscy partnerzy wnoszą swoje kompetencje i zasoby; § w którym wspólnie ponoszą ryzyko i koszty; § oraz dzielą się korzyściami wynikającymi z osiągnięcia wspólnych celów partnerstwa i celów poszczególnych partnerów. 8

Ćwiczenie Proszę krótko zdefiniować partnerstwo: ………………………………………………………………………………………………. Podkreśl te elementy w Twojej definicji, które są zbieżne z definicjami innych osób w grupie i zaznacz ramką elementy rozbieżne. Doprecyzuj zbieżność, wyjaśnij rozbieżności. 9

Podstawowe, krajowe regulacje prawne związane z zasadą partnerstwa § § § § Konstytucja RP Ustawa o samorządzie wojewódzkim Ustawa o samorządzie gminnym Ustawa o samorządzie powiatowym Ustawa o finansach publicznych Ustawa o pomocy społecznej Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie 10

Podstawowe, unijne regulacje prawne związane z zasadą partnerstwa • Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 Art. 11. Zgodnie z zasadą subsydiarności w skład partnerstw należy włączać przede wszystkim: władze regionalne i lokalne oraz inne właściwe władze publiczne, parterów gospodarczych i społecznych, inne kompetentne ciała w tych ramach. 11

Zasada subsydiarności § „Subsydiarność” jako termin pochodzi od łacińskiego słowa "subsydium", co oznacza pomoc, wsparcie. § Na szczeblu pojedynczego państwa subsydiarność oznacza funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego, które aktywnie i samodzielnie stara się rozwiązywać swoje problemy. § Co oznacza, że wszelkie decyzje ważne dla obywateli powinny być podejmowane na możliwie najniższym szczeblu - jak najbliżej grupy społecznej, której ma decyzja dotyczyć, czyli np. na poziomie regionu, gminy, a nie na szczeblu centralnej administracji państwowej. 12

Podstawowe, unijne regulacje prawne związane z zasadą partnerstwa W rozporządzeniu 1083/2006 mówi się, iż „partnerstwo realizowane jest z pełnym poszanowaniem odpowiednich kompetencji instytucjonalnych, prawnych i finansowych każdej kategorii partnerów (. . . )”. Oznacza to, że partnerzy powinni być dobrani do realizacji przedsięwzięcia zgodnie z właściwym dla siebie obszarem działania. Wskazuje się także, iż partnerstwo powinno obejmować przygotowanie, finansowanie, monitorowanie i ocenę pomocy, czyli całość realizacji przedsięwzięcia włącznie z jego rozliczeniem i oceną efektywności. 13

„Żaden człowiek nie jest samotną wyspą, każdy stanowi ułamek kontynentu. ” John Donne 14

Rodzaje partnerstw a) partnerstwa publiczno – prywatne (PPP) – to umowa instytucji publicznej i organizacji prywatnej, zawarta w celu zrealizowania określonego przedsięwzięcia ze sfery zadań publicznych. b) partnerstwa projektowe – cele partnerstwa są ściśle określone w projekcie, a powołanie takiego partnerstwa jest często związane z wymogami konkursowymi, stawianymi przez podmiot, który finansuje realizację zadania. c) partnerstwa branżowe/sektorowe – to platforma porozumienia organizacji/instytucji prowadzących zbliżoną działalność. d) partnerstwa lokalne/międzysektorowe – to porozumienie instytucji publicznych, przedsiębiorstw i organizacji pozarządowych, które chcą wspólnie działać na rzecz swojego regionu, osiedla, gminy, powiatu. 15

Partnerstwa międzysektorowe Sektor publiczny Sektor biznesu Sektor pozarządowy 16

Rodzaje partnerstw Najbardziej ogólnym z możliwych wyszczególnień form funkcjonowania partnerstw lokalnych jest podział partnerstw na: a) partnerstwa o strukturze formalnej, posiadające osobowość prawną oraz b) partnerstwa o strukturze nieformalnej, które tej osobowości nie posiadają. 17

Rodzaje partnerstw Można również dzielić partnerstwa w zależności od tego kto był ich inicjatorem: a) partnerstwo tworzone z inicjatywy osób fizycznych, często lokalnych partnerów, którzy chcą aktywnie wpływać na swoje otoczenie; b) lokalne partnerstwa budowane z inicjatywy przedsiębiorców, organizacji gospodarczych lub zawodowych; c) partnerstwa tworzone z inicjatywy ciał publicznych. 18

Ćwiczenie Proszę wskazać na podmioty z którymi prowadzili Państwo dotychczasową współpracę oraz określić charakter tej współpracy. Podmiot Charakter Plusy współpracy Minusy współpracy 19

Identyfikacja partnerów wg. klucza a) geograficznego – udział organizacji instytucji reprezentujących pełny obszar partnerstwa, b) kompetencyjnego – uczestnictwo organizacji zajmujących się szeroko pojętym tematem partnerstwa np. poprawą sytuacji na rynku pracy. 20

Potencjalni partnerzy 21

Definicja partnerstwa lokalnego Partnerstwo lokalne jest to : platforma współpracy pomiędzy różnorodnymi partnerami, którzy wspólnie w sposób systematyczny, trwały i z wykorzystaniem innowacyjnych metod oraz środków planują, projektują, wdrażają i realizują określone działania i inicjatywy, których celem jest rozwój lokalnego środowiska społecznogospodarczego i budowa tożsamości lokalnej wśród członków danej społeczności. 22

Partnerstwo lokalne • Niezmiernie ważną cechą partnerstw lokalnych jest współpraca partnerów na każdym etapie realizacji określonych działań prorozwojowych. • Istotnym czynnikiem, jakim wyróżnia się partnerstwo lokalne jest zaangażowanie w prace partnerów reprezentujących różne sektory, takie jak gospodarka, rynek pracy, kultura, edukacja i opieka społeczna; • Ważne jest, aby byli to partnerzy zainteresowani rzeczywistą i efektywną – a nie tylko deklaratywną i efektowną współpracą. 23

Cechy charakterystyczne Modelu Partnerstwa Lokalnego § bazowanie na inicjatywach oddolnych; § udział znaczącej reprezentacji społeczności lokalnej, a zwłaszcza środowiska biznesu; § budowanie partnerstwa poprzez doświadczenie; 24

Praktyczne aspekty budowy partnerstw – etapy rozwoju 1 2 3 4 5 • Identyfikacja problemów i sformułowanie celów • Powstawanie strategii • Zdefiniowanie zadań i działań • Podpisanie lokalnego porozumienia • Wdrażanie działań 25

Praktyczne aspekty budowy partnerstw Do kluczowych elementów w budowie partnerstw i projektów partnerskich należą: Motywacja uczestników Monitorowanie działań Przygotowanie pomysłu Realizacja działań Struktura i forma partnerstwa Oczekiwania Wobec partnerstwa Ograniczenia partnerstwa 26

Praktyczne aspekty budowy partnerstw Potencjalni partnerzy: Organizacje pracodawców i przedsiębiorców Podmioty gospodarcze Związki zawodowe Organizacje pozarządowe Władze samorządowe Powiatowe Urzędy Pracy Szkoły i placówki kształcenia zawodowego (publiczne i niepubliczne) 27

Otoczenie partnerstwa Otoczenie opiniotwórcze Otoczenie najbliższe Dziennikarze, duchowni, publicyści, instytucje naukowe i kulturalne, środki masowego przekazu, nauczyciele Władze lokalne, lokalna społeczność, konkurenci, instytucje naukowe i szkoły, organizacje polityczne, Środowisko wewnętrzne Partnerzy 28

Ćwiczenie Proszę określić, kto stanowi dla Państwa poszczególne elementy otoczenia: Otoczenie opiniotwórcze Otoczenie najbliższe Środowisko wewnętrzne 29

Ćwiczenie Proszę określić, kto może: a) Pomóc b) Zaszkodzić waszej inicjatywie? Instytucja / organizacja/ osoba Może pomóc Może zaszkodzić Dlaczego? Motywacja … 30

Praktyczne aspekty budowy partnerstw Wybrane aspekty organizacji partnerstwa – sesja pytań do zastanowienia… § § § osobowość prawna? zarządzanie? biuro? kadry? środki na działalność? 31

Praktyczne aspekty budowy partnerstw Osobowość prawna § § czy jest konieczna do tego co chcemy robić? kto powinien formalnie konstytuować partnerstwo? jaka powinna być jego postać? w jakim czasie powinno zostać ono zawiązane? 32

Praktyczne aspekty budowy partnerstw Zarządzanie § § § procedury wewnętrzne? struktura i kształt zarządu? efektywność i skuteczność zarządzania? realizacja bądź nadzorowanie projektów? przywództwo czy rotacyjność prezydencji? 33

Praktyczne aspekty budowy partnerstw Biuro § § § kto pokrywa koszty utrzymania? lokalizacja? wielkość? wyposażenie? kto zapewnia siedzibę? 34

Praktyczne aspekty budowy partnerstw Środki na działalność § jakie zasoby finansowe „są w dyspozycji” przyszłego partnerstwa? § jakie zasoby rzeczowe „są w dyspozycji” przyszłego partnerstwa? § kto finansuje działalność bieżącą? § kto finansuje płace? § kto płaci za lokal i media? 35

Rodzaje partnerstw § § § Partnerstwa na rzecz rozwoju Partnerstwa na rzecz rynku pracy Partnerstwa na rzecz edukacji Partnerstwa na rzecz wspierania turystyki Partnerstwa na rzecz wspierania przedsiębiorczości …… 36

Rodzaje partnerstw Przykładowe cele partnerstwa na rzecz rozwoju: § stworzenie efektywnego systemu przetwarzania i przekazywania informacji nt. rozwoju gminy, powiatu § kreowanie i wdrażanie strategii § wsparcie monitoringu i ewaluacji strategii § poszerzanie potencjału społecznego i gospodarczego § wzmacnianie konkurencyjności powiatu 37

Rodzaje partnerstw Przykładowe cele partnerstwa na rzecz rynku pracy: § tworzenie warunków dla lokalnych przedsiębiorców § przygotowanie i realizowanie wspólnej polityki w zakresie rozwiązywania problemów bezrobocia § podnoszenie-zwiększanie aktywności i motywacji w poszukiwaniu pracy. 38

Misja, wizja, cele partnerstwa Cztery wymiary Misji* CEL Najogólniejszy sens naszego istnienia, główna aspiracja. STRATEGIA WARTOŚCI Podstawowe obszary działalności organizacji (w czym robimy? ) Pozycja na rynku (jaką chcemy osiągnąć – dla każdego z obszarów? ) Przewagi konkurencyjne (jakie posiadamy – dla każdego z obszarów) W co wierzymy? Jakie wyznajemy zasady? STANDARDY ZACHOWAŃ Polityka, procedury i schematy zachowań organizacyjnych. * Misja według modelu Ashridge 39

Misja, wizja, cele partnerstwa Wizja to wyartykułowanie wspólnego kierunku bądź stanu, który partnerstwo zamierza osiągnąć. PRZYKŁAD WIZJI Powiat otwarty na potrzeby i inicjatywy mieszkańców 40

Ćwiczenie Jak wyobrażamy sobie nasz powiat/ teren, na którym żyjemy na 10/20 lat? Co się zmieni za 10/20 lat? 41

Misja partnerstwa Misja jest odzwierciedleniem wizji, jaką partnerstwo zamierza zrealizować. § powinna przekazywać cel, wartości i wizję partnerstwa na zewnątrz § powinna być jednocześnie prosta i czytelna § powinna dać odpowiedź na pytanie, po co partnerstwo tak naprawdę istnieje? 42

Misja partnerstwa PRZYKŁAD MISJI „……… Forum na rzecz Rozwoju” jest dobrowolnym porozumieniem instytucji publicznych, przedsiębiorstw i organizacji pozarządowych działających w celu zwiększania aktywności i współpracy mieszkańców powiatu, w szczególności służącej rozwojowi rynku pracy. 43

Cele partnerstwa Cel określa to, co partnerstwo chce osiągnąć, efekt końcowy. § powinien odzwierciedlać zidentyfikowane problemy § powinien być jasny i konkretny § uwzględniać gradację celów i transparentnie prezentować cel nadrzędny 44

Cele partnerstwa PRZYKŁAD CELU ü Cele te realizowane są poprzez inspirację, promocję i koordynację działalności szkoleniowo-doradczej oraz udział w konsultacjach, programowaniu i monitorowaniu lokalnego rozwoju. ü Działalność opiera się na zasadach otwartości, jawności i partnerstwa. 45

Ćwiczenie Proszę wskazać potencjalnych partnerów w waszej inicjatywie „Pewni” partnerzy Podmioty zainteresowane partnerstwem Podmioty które warto zainteresować ofertą MŚP Samorząd (JST) Nauka (uczelnie, instytuty B+R) Organizacje pozarządowe (NGO) Inne, np. podmioty zagraniczne, struktury międzynarodowe 46

Ćwiczenie – analiza partnerów Przeprowadzając analizę proszę przede wszystkim wskazywać podmioty zlokalizowane w zbiorze „pewnych partnerów”. Udziałowiec / nazwa Zainteresowanie Potencjał inicjatywą kadrowy Potencjał Co wnosi Co Znaczenie dla organizacyjny finansowy uzyskuje partnerstwa 47

Forma partnerstwa § Model bezpośredniej realizacji § Model usług agencyjnych § Model pośrednictwa 48

Forma partnerstwa Model „bezpośredniej realizacji” § zakłada, że partnerzy powołują osobny podmiot prawny, np. spółkę, fundację, stowarzyszenie, który staje się partnerstwem. § w tym wypadku partnerstwo opracowuje nie tylko cele strategiczne, projektuje i opracowuje programy, ale także zajmuje się uzyskiwaniem środków finansowych i ich bezpośrednią realizacją projektów. 49

Forma partnerstwa Model „usług agencyjnych” § odrębna osobowość prawna § partnerstwo także opracowuje cele i przygotowuje projekt, ale nie zajmuje się już ich bezpośrednią realizacją § różnica z modelem poprzednim polega na etapie wdrażania projektów. Realizacji przedsięwzięć na podstawie podpisanych umów, dokonują inne wyznaczone podmioty (mogą to być także uczestnicy partnerstwa). 50

Forma partnerstwa Model „pośrednictwa” § istnieje możliwość posiadania przez partnerstwo osobowości prawnej, ale nie jest to warunek konieczny § kluczowym dla istnienia partnerstwa jest zaś struktura formalna § partnerstwo koncentruje się na formułowaniu polityk i opracowuje cele strategiczne § przy pozyskiwaniu środków partnerstwo prowadzi jedynie lobbing i popiera wnioski o środki finansowe programy i projekty. 51

Wady organizacji partnerstwa Błędy występujące w trakcie § tworzenia i formułowania wizji, misji, celu § wyboru modelu partnerstwa § doboru partnerów 52

Błędy występujące w trakcie tworzenia i formułowania wizji, misji, celu § obawy uczestników, wynikające z braku umiejętności perspektywicznego myślenia, § wskazywanie celów wykraczających poza możliwości partnerów, § mylenie celów z działaniami. 53

Błędy popełnianie w wyborze modelu partnerstwa § wybór modelu partnerstwa „na wyrost” a więc takiego, który będzie potrzebny w dalszej perspektywie a nie na obecnym etapie § wybór modelu partnerstwa nie zgodnego z oczekiwaniami większości członków porozumienia § budowanie partnerstwa tymczasowego, nie perspektywicznego 54

Błędy popełniane w doborze partnerów § budowanie porozumienia wokół jednego z liderów lokalnych skonfliktowanego z drugim § pomijanie w konstrukcji partnerstwa beneficjentów projektów realizowanych przez partnerstwo, § inicjowanie partnerstwa bez udziału lokalnych decydentów, § tworzenie partnerstwa bez udziału przedsiębiorców. 55

Praca z partnerstwami § Dokonaj podziału ról i odpowiedzialności , § Przygotuj-przedstaw i uzyskaj akceptację schematów wdrożenia działania, § Przygotuj-przedstaw i uzyskaj akceptację porozumienia, § Przygotuj-przedstaw i uzyskaj akceptację , podejmowania decyzji, kontroli, monitorowania, rozliczenia, przechowywania dokumentów, ewaluacji projektu. 56

Najczęściej popełniane błędy w pracy z partnerstwami § Niewielka reprezentatywność udziałowców partnerstwa § Brak praktyki rzetelnego opracowania potrzeb i dogłębnej ich analizy § Odsuwanie na dalszy plan identyfikacji problemów § Pobieżne definiowanie celów 57

Dziękuję za uwagę wojciech. jablonski@wjjconsulting. pl Projekt „Mazowieckie partnerstwo na rzecz współpracy, adaptacyjności i innowacji” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego