parapsychologie Utrecht 23 januari 2008 Eva Lobach Wat
parapsychologie Utrecht 23 januari 2008 Eva Lobach
Wat vooraf ging. . . (1) • Parapsychologische ontdekkingen achter het IJzeren Gordijn • Psychologie tot kandidaats examen • Half jaar in Utrecht (+ parapsychologie) • Drie kinderen • Wiskunde 1990 • Psychologie Methodenleer afgestudeerd 1999
Wat vooraf ging. . . (2) • Eerste eigen onderzoek over parapsychologisch onderwerp: “Het gevoel dat je bekeken wordt” (2000) • Diverse onderzoeken (2000 -. . . ) • Momenteel promotie-onderzoek over Intuïtie onder begeleiding van Dick Bierman • Universiteit voor Humanistiek • Universiteit van Amsterdam
Parapsychologie “Parapsychologie is een wetenschappelijke discipline. Ze onderzoekt controversiële verschijnselen als - telepathie helderziendheid precognitie psychokinese Daarbij worden de algemeen geaccepteerde wetenschappelijke methoden gebruikt. ” www. parapsy. nl Spontane paranormale gebeurtenissen zijn inspiratiebronnen voor het experimentele onderzoek.
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: telepathie (1) • Telefoontelepathie: – De telefoon gaat – Je weet wie er belt voordat je opneemt • Rupert Sheldrake • Amsterdam: replicatie van dit onderzoek
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: telepathie (2) • Zes proefpersonen geselecteerd • Elke proefpersoon kiest vier bellers • Twee sessies waarin elke proefpersoon zes keer thuis gebeld wordt. • Proefleider elders bepaalt welke beller moet bellen met een dobbelsteen. • Andere proefleider bij de proefpersoon thuis bewaakt de procedure en noteert de antwoorden.
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: telepathie (3) Resultaten • Verwacht als er geen telepathie zou zijn: 1 op de 4 raadt goed. • De zes proefpersonen raadden gemiddeld 1 op de 3 goed, t(5) = 5. 48, p <. 005 • Echter: Stefan Schmidt in Freiburg (Duitsland) vond bij twee vergelijkbare experimenten geen enkel resultaat. .
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: helderziendheid (1) • Helderziendheid wordt ook wel clairvoyance genoemd. • Werd in Amerika uitgebreid onderzocht onder de naam ‘Remote Viewing’ door de CIA in het Stargate project (1970 – 1995) ten behoeve van militaire toepassingen. • De helderziende probeert beelden te beschrijven van een bepaalde locatie of van een bepaald plaatje dat het target is. • Een onafhankelijke beoordeelaar bepaalt de mate waarin de beschrijving bij het target past.
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: helderziendheid (2) Voorbeeld Target Schets door helderziende
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: helderziendheid (3) Resultaten • Evaluatie van het project door twee buitenstaanders: Statisticus Jessica Utts en psycholoog Ray Hyman. • Beiden komen tot de conclusie dat er ‘iets bijzonders aan de hand is’. • Helderzienden hadden indrukken die vaker overeenstemden met het target dan je op grond van toeval zou verwachten.
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: precognitie (1) • Een vorm van precognitie: presentiment (Dean Radin). • Geen bewuste kennis, maar het lichaam weet het wel. • Fysiologische maten (Huidgeleiding, pupilgrootte, EEG)
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: precognitie (2) Presentiment: Het gevoel dat je iets boven het hoofd hangt. .
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: precognitie (3) Onderzoek uitgevoerd op het Institute of Noetic Sciences (IONS) met Dean Radin.
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: precognitie (4)
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: precognitie (5) onderzoeksopzet
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: precognitie (6)
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: precognitie (7)
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: precognitie (8) Vrouwen wel flits zpre = 2. 72, p = 0. 007 (tweezijdig) geen flits
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: precognitie (9) Mannen wel flits zpre = -1. 64, p = 0. 10 geen flits
Voorbeelden van parapsychologische onderzoek: psychokinese • “Mind over matter”: – Beïnvloeden van Random Number Generator – Beïnvloeden van de val van een dobbelsteen – Beïnvloeden van andere levende systemen (planten, vissen, gebedsgenezing) • Is ons normale handelen niet al een vorm van psychokinese?
Andere onderwerpen die parapsychologen bestuderen • “Chi” – levensenergie die bij martial arts een rol speelt. • Licht in levende systemen (verwant met chi? Verwant met aura’s? ) • Voortbestaan na de lichamelijke dood (bijnadood ervaringen, spiritisme, herinneringen aan vroegere levens) • Paranormale genezing (handoplegging) • . .
Brandende kwesties in de parapsychologie • Wat is de rol van bewuste en onbewuste processen bij paranormale verschijnselen? • Waarom zijn onderzoeksresultaten zo grillig: soms wel, soms geen effect? • In hoeverre hangen de verschillende paranormale verschijnselen samen met verschillende soorten processen? • Hoe kunnen we de theorievorming verder ontwikkelen en tot toetsbare hypothesen komen? • . . .
Dank voor uw aandacht! VRAGEN? ? ?
- Slides: 23