Papiri za visoku ravnu i duboku tampu Papiri

Papiri za visoku , ravnu i duboku štampu

Papiri za visoku štampu Da bi se razumjelo kakve osobine treba da posjeduje papir određene tehnike štampanja, mora se upoznati štamparska forma i princip prenosa lika sa forme na papir. v Visoka štampa je tehnika kod koje se štampajući elementi nalaze izdignuti iznad neštampajućih površina. v Pritiskom papira uz formu, čije su štampajuće površine premazane bojom, lik se prenosi direktno na papir. U odnosu na zahtjeve štampe papir za visoku štampu mora pokazivati svojstva savitljivosti, elastičnosti, mekoću, optimalnu upojnost i veću ili manju glatkoću. v

Osobine savitljivosti, elastičnosti i mekoće omogućavaju da se u momentu kontakta papira i štamparske forme, pod uticajem pritiska štamparskog cilindra, papir elastično deformiše. Po prestanku § djelovanja pritiska vraća se u početno stanje, ili zadrži slabo primjetnu deformaciju. Samo pri jakom pritisku štampajućeg cilindra ostaje trajna deformacija i na suprotnoj strani papira javlja se reljef otisaka. Mekši papiri omogućavaju štampu sa manjim pritiskom, što će doprinijeti da se na papir otisnu likovi tačnih dimenzija kao na štamparskoj formi. Zavisno do vrste finalnih radova (novine, knjige, ilustracije) treba uskladiti zahtjeve

§ Kako je upojnost papira posledica uticaja niza činilaca, među njima i površinske obrade papira, to ovdje širu primjenu nalaze nesatinirani ili slabo satinirani papiri sa većim sadržajem drvenjače i punila, što daje svojstvo prozirnosti i kapilarnosti (novinski papir, plakatni papir, srednje fini papir za časopise i knjige i dr. )

v. Za finije radove sa rasterima velike gustine mora se upotrijebiti papir glatke površine, satinirane ili premazane vrste (ilustracioni i papir za umjetničku štampu). • Prvi su glatki i neupojni i zato zahtijevaju boje koje suše oksipolimerizacijom. • Drugoj grupi pripadaju papiri površinski punjeni, tako da se odlikuju povećanom kapilarnošću.

Šematski prikaz visoke štampe:

Papiri za ravnu štampu Kod ove tehnike se štampajuće i neštampajuće površine nalaze u istom nivou na štamparskoj formi. Prije nanošenja boja, pomoću posebnog uređaja za vlaženje nanese se na neštampajuće površine, fin nanos vode. Kada se prelazi valjkom za boju, stvorene hidrofilne površine odbijaju boju, a primaju je oleofilni elementi ploče. Sa ploče lik se otiskuje na gumeni cilindar, a sa njega na papir. Zbog prisustva sredstva za vlaženje na neštampajućem dijelu forme i indirektnog postupka prenosa lika, ova tehnika zahtijeva od papira dobre mehaničke osobine, ravnu površinu i dimenzionu stabilnost.

Već u proizvodnji mora se obratiti pažnja na izbor sirovina, odnosno kvalitet polufabrikata, na vrstu i količinu dodataka, a posle proizvodnje na pakovanje, skladištenje i aklimatizovanje papira. Da bi se pravilno i nesmetano odvijalo štampanje, pri proizvodnji ofsetnih papira treba najviše obratiti pažnju na izbor sirovina, vrstu i količinu ljepila. Koriste se bolje vrste bezdrvnog papira (celulozna vlakna od pamuka, lana i sulfatna bijeljena celuloza) i srednje fini papiri mada se lakše deformišu pod uticajem vlage.

Svi ofsetni papiri imaju veći sadržaj ljepila, stepen lijepljenja ¾ do 1/1, i to sa sintetičkim ljepilima, npr. melaminaldehidne smole, koje daju papiru hidrofobni karakter. Smanjena upojnost papira za ovu tehniku štampanja ne smeta štampi jer se §štampanje vrši sa znatno manjim nanosom boje, koja se u potrebnom vremenu površinski suši. Veći sadržaj ljepila, naročito upotreba sintetičkih smola, doprinosi sticanju dobrih mehaničkih osobina i smanjenju deformacija pod uticajem vlage ne samo iz vazduha već i vlage koju papir primi zbog dodira sa vlažnom površinom gumiranog cilindra. Radi smanjenja hidroskopnih svojstava za izradu ovih papira koristi se posno mljevena celuloza. Smanjenje čvrstoće papira može izazvati čupanje vlakanaca sa površine papira, jer su ofsetne boje uglavnom gušće i lepljivije. Kod višebojne štampe ako dođe do promjena dimenzija površine papira, u vremenskom razmaku od nanošenja jedne do nanošenja sledeće boje, nastaje nepodudaranje otisaka pojedinih boja.

Glatkoća površine ofsetnih papira je uglavnom relativno mala. Nešto veća glatkoća je za finije radove kao i za štampu geografskih karata. Ravnomjerno nazrnjena površina ofsetnog papira § bolje prima i zadržava štamparsku boju , a usled tačkastog kontakta papira i gumiranog cilindra slabija je athezija između njih, što smanjuje mogućnost prašenja i čupanja. Satinirani papiri nisu pogodni za štampanje u ofsetu zbog opasnosti prenošenja boje na poleđinu sledećeg otiska. Papiri sa premazom, bez obzira što su jako glatki mogu uspješno da se koriste, jer površinski sloj premaza dobro upija boju. Ofsetni papiri treba da su hemijski neutralni, tj. da ne sadrže materije koje bi sa vodom stvarale jedinjenja koja djeluju na štamparsku formu.

Papiri za duboku štampu Duboka štampa ima štamparsku formu u obliku ploče ili cilindra kod kojih štampajući elementi leže ispod površine štamparske forme. Iz tih udubina, ispunjenih bojom, u toku štampe papir pod pritiskom upijanjem povlači boju. Duboka štampa ima značajnu ulogu u visokokvalitetnom štampanju ilustracija i časopisa u velikoj produkciji.

Za rad u dubokoj štampi dolaze u obzir papiri sa svojstvima velike glatkoće, elastičnosti, mekoće i optimalne upojnosti. Dobijanje otisaka zasićenih bojom, sa očuvanjem najsitnijih detalja, može se postići samo na visoko glatkim papirima. Nesatinirani papiri ne dolaze u obzir jer su porozni, pa boja na njima brzo ponire i probija na drugu stranu. Mekoća ovih papira, postignuta većim sadržajem punila, olakšava preuzimanje štamparske boje iz udubljenja na štamparskoj formi i ne dozvoljava pojavu trajne deformacije na papiru djelovanjem pritiska prilikom štampe. Iako su papiri za ovu tehniku sa većom upojnošću i na bazi kapilarnih pojava primaju boju, mogu se koristiti i papiri slabije upojnosti jer brzo isparavanje organskog rastvarača obezbeđuje potrebnu brzinu sušenja boje. Od ovih papira se zahtijeva da su bijeli, ravne i mirne površine, neprozirni i da ne dovode do pojave prašenja. Posebno je važno da ne sadrže jedinjenja gvožđa koja bi nepovoljno djelovala na bakarnu košuljicu forme.

v Papiri za štampanje iz rolni moraju biti dovoljno čvrsti da mogu odolijevati naprezanjima usled povlačenja tokom štampanja.