OWSICA U DZIECI W OBKACH I PRZEDSZKOLACH OWSIK

OWSICA U DZIECI W ŻŁOBKACH I PRZEDSZKOLACH

OWSIK LUDZKI (Enterobius vermicularis) przedstawiciel nicieni, jest robakiem pasożytniczym o białawej barwie. • Zarażenie owsikami jest bardzo powszechne, zwłaszcza u dzieci. • Pasożyt ten wywołuje chorobę zwaną owsicą. • Jest pasożytem bytującym tylko i wyłącznie w organizmie człowieka, w jego jelicie grubym, wyrostku robaczkowym oraz końcowym odcinku jelita cienkiego (przechodzącym w jelito grube). • Żywi się wyssaną treścią oraz substancjami zawartymi w treści jelitowej. • Samice żyją około 4 tygodni, samce giną zaraz po spełnieniu swej roli reprodukcyjnej.

ODBYT samice owsików składają jaja, które po 68 godzinach stają się inwazyjne JELITA z jaj wylęgają się larwy, które po 2 -4 tygodniach przekształcają się w dojrzałe pasożyty USTA dochodzi do zakażenia poprzez połknięcie jaj inwazyjnych jaja inwazyjne zostawiane na: - rękach - pościeli - ręcznikach - zabawkach - jedzeniu jaja inwazyjne przenoszone na: - rękach - pożywieniu - zabawkach - ręcznikach - pościeli

DROGI ZARAŻENIA SIĘ OWSIKIEM

• Jaja, w liczbie około 11 000, są przylepiane do skóry w ślad za wędrującym pasożytem. • Z większości jaj larwy inwazyjne rozwijają się już w ciągu 6 godzin. • Zdarza się, że larwy opuszczają otoczkę jajową na skórze odbytu i wnikają czynnie z powrotem do przewodu pokarmowego (zjawisko retroinwazji). • Częściej jaja inwazyjne trafiają do tego samego lub nowego żywiciela przez usta lub jamę nosowo-gardłową. • Mimo że owsik żyje około 1 miesiąca, owsica utrzymuje się często latami, dzięki łatwo następującej autoinwazji (w tym retroinwazji) lub stałemu dokażaniu się z zewnątrz.

• Owsikiem można zarazić się, połykając jaja, które obecne mogą być zarówno na produktach pokarmowych, jak i na przedmiotach codziennego użytku, a także w powietrzu. • W jelicie z jaj wykluwają się larwy. Samice wędrują do wylotu otworu odbytowego. W jego okolicy składają jaja. Odbywa się to na powierzchni ciała, ponieważ do ich rozwoju potrzebny jest dostęp tlenu. • Przemieszczanie się pasożytów po powierzchni ciała powoduje uczucie silnego swędzenia. Osoba zarażona drapie się i nieświadomie przenosi jaja na dłoniach np. do ust. W ten sposób następuje ciągłe samozarażenie si

ZABURZENIA UKŁADU POKARMOWEGO � utrata apetytu, przy czym większa niż zwykle ochota na słodycze � bóle brzuszka � nudności, wymioty � luźne stolce

ZABURZENIA UKŁADU NERWOWEGO pobudliwość, rozdrażnienie � trudności w skupieniu uwagi � bezsenność � zgrzytanie zębami � moczenie nocne � osłabienie � bóle głowy � ogólne poczucie zmęczenia �

PONADTO: � świąd okolicy odbytu, nasilający się zwykle w godzinach wieczornych � mechaniczne uszkodzenia błony śluzowej odbytu, stany zapalne skóry � świąd oraz stany zapalne sromu i pochwy � zapalenie dróg moczowych

DIAGNOSTYKA OWSICY owsicę można podejrzewać u dzieci, u których występuje świąd odbytu, bezsenność i niepokój ruchowy � pewną diagnozę można postawić po stwierdzeniu osobników dorosłych bądź jaj � samice owsika można stwierdzić oglądając wieczorem okolicę odbytu śpiącego dziecka � można także je dostrzec na świeżym stolcu, w moczu, w czasie badania rektoskopowego lub podczas badania usuniętego wyrostka robaczkowego �

Czy łatwo się zarazić? Jeśli dziecko uczęszcza do żłobka czy przedszkola, jest w grupie wysokiego ryzyka. Wystarczy, że tylko jedno dziecko w grupie ma jaja owsika na rękach albo na ubraniu a już owsica przechodzi na pozostałe dzieci. Jaja pasożytów z palców trafiają najpierw do ust a stamtąd do jelit, gdzie wylęgają się dorosłe osobniki. Owsikami można się również zarazić wdychając kurz, w którym wędrują jaja pasożyta. to

Kiedy udać się do lekarza? � Zakażenie może być bezobjawowe. � Przebieg choroby zależy od intensywności inwazji i czasu jej trwania. � Najczęściej dziecko nie może spać, wierci się i drapie. Do tego dochodzi brak apetytu, ból brzuszka i głowy. � Dziecko jest blade, ma podkrążone oczy, niejednokrotnie zaczyna moczyć się w nocy. Jeśli zauważymy powyższe objawy u swojego dziecka, nie zwlekajmy z wizytą u lekarza!

ZAPOBIEGANIE OWSICY ścisłe, rygorystyczne przestrzeganie higieny osobistej, zwłaszcza u dzieci; � częste mycie rąk, przede wszystkim przed każdym posiłkiem, po wyjściu z toalety; � przestrzeganie dokładnego mycia jarzyn owoców przed jedzeniem; � obcinanie dzieciom krótko paznokci u rąk; � i

Trzeba pilnować, aby dziecko: � nie wkładało rąk do buzi; � nie jadło brudnymi rękami; � nie spożywało niemytych owoców; � nie spożywało niemytych warzyw;

PROFILAKTYKA utrzymywanie w nienagannej czystości łazienki i ubikacji; � dokładne i częste odkurzanie pomieszczeń; � mycie zabawek; � okresowe badania parazytologiczne w kierunku owsicy; �

ZWALCZANIE OWSICY � � � Jaj owsika nie niszczy niska temperatura, dlatego ogromne znaczenie mają dokładne porządki w domu. Bieliznę, pościel, ręczniki i piżamę trzeba wyprać w wysokiej temperaturze (min. 60 stopni). Gorącym żelazkiem prasujemy to, czego nie można wyprać w wysokiej temperaturze. Konieczne jest bardzo dokładne odkurzenie dywanów. Po sprzątaniu worek z odkurzacza zapakujmy w foliową torbę i od razu wyrzućmy. Odkurzacz myjemy ciepłą wodą. Kurz z mebli i podłogi wycieramy na mokro, a ścierkę najlepiej wyrzucić. Zabawki pierzemy w pralce, a te których nie można uprać, myjemy dokładnie wodą z mydłem.

Owsiki u dzieci to przypadłość bardzo częsta. Zakażenie nimi nie świadczy o braku higieny. • Jeśli w przedszkolu jedno dziecko będzie miało owsiki, większość maluchów się nimi zarazi. • Jaja owsików są maleńkie i bardzo odporne, mogą przenosić się np. z kurzem i rozprzestrzenić po całym przedszkolu. • Dziecko biorąc do ręki zabawkę, na której znajdują się jajeczka, a potem wkładając ją do buzi wprowadza owsiki do swojego organizmu. Owsiki można „złapać” niemal wszędzie i nie świadczy to źle ani o dzieciach, ani o rodzicach.

CZY WIESZ, ŻE… � Jedynym źródłem jaj owsików są ludzie. � Owsików nie mają psy, koty ani żadne inne zwierzęta. � Jaja owsików są bardzo lekkie, niewidoczne gołym okiem. Mogą unosić się w powietrzu i osiadać na sprzętach. � Poza organizmem człowieka są gotowe do zakażenia przez około 3 tygodnie.

Zarobaczenie daje uboczne efekty w postaci np. alergii, nerwicy, złych stanów psychicznych, ciągłego zmęczenie oraz słabej odporności na zakażenia bakteryjne czy wirusowe. Jeżeli owsica nie zostanie wyleczona, będzie dochodzić do ponownego samozarażania się.