Ongrepen maakt onbemind Van ergernis naar uitdaging Dr

Ongrepen maakt onbemind Van ergernis naar uitdaging Dr. E. M. van de Putte, kinderarts-sociale pediatrie Cliniclowns 22 april 2016

Onbegrepen lichamelijke klachten

Elk specialisme heeft eigen ‘onverklaarde klachten syndroom’ (Deel)specialisme Klacht Kinderlongziekten Hyperventilatie Dysfunctioneel ademen Kinderarts-MDL Misselijkheid Functionele buikpijn +/- obstipatie Kinderneurologie (Spannings)hoofdpijn, migraine Spierzwakte Kindercardiologie Duizeligheid, flauwvallen Hartkloppingen Kinderreumatologie Onbegrepen pijn (fibromyalgie) Kinderarts metabole ziekten Onbegrepen moeheid, spierpijn Kinderarts Alle klachten

Op één hoop of afzonderlijke syndromen? SOLK: Somatisch Onverklaarde Lichamelijke Klachten SOLK Hoofdpijn Spannings- Buikpijn hoofdpijn Misselijkheid Moeheid Migraine Spastische darm CVS

Communicatie – wat horen we van het kind? De dokter vroeg mij nooit wat

Communicatie – wat horen we van het kind? Geen enkele behandeling of medicijn heeft mij geholpen

Communicatie – wat horen we van het kind? Het voelt als controle verlies over je hele lichaam

Communicatie – wat horen we van het kind? De dokter moet toch kunnen vertellen wat ik heb

Communicatie – wat horen we van het kind? Ik wil zoveel mogelijk normaal zijn, naar school gaan, sporten, uitgaan

Communicatie – wat zeggen de ouders? Wat moeten wij doen? Uit bed sleuren? Stimuleren of juist niet?

Bio-psycho-sociale model volgens Engel (Science 1977) Biological Factors Ziekte Psychological Factors Social Factors

De dokter vroeg mij nooit wat Biopsychosociaal model; oorzaak en gevolgen Biologisch Predispositie/ Aanleg Direct uitlokkend/ Triggers Onderhoudende factoren Psychologisch Sociaal: rol omgeving; sociale gevolgen

Casus, Fien 16 jr, moeheid Aanleg Direct uitlokkend Instandhoudend Biologische Psychologische factoren Hypermobiliteit Geen Pfeiffer blessures Zeer wisselend ritme Gepest Geen eigen verantwoordelijkheid; ramp/doem gedachten Sociale factoren M idem klachten Schoolproblemen Moeder lijdt mee; sociale isolatie

De dokter moet toch kunnen vertellen wat ik heb Hoe moet ik de klachten begrijpen– ‘ontregeling’ Het voelt als controle verlies over je hele lichaam • Sensitisatie (versterker) • Hypothalame-hypofyse bijnieras (oorzaak/gevolg) • Autonome dysfunctie (arousal) • Biopsychosociale model • Geef aan welke aanpak mogelijk is voor de verschillende factoren uit het BPS model • Geef aan welke aanpak het snelst succesvol is STOP TWEESPORENBELEID (dualisme lichaam/geest)

Behandeling SOLK: start bij het eerste gesprek • Erkenning • Diagnose ‘positief’ stellen • Geen SOLK, maar specifiek syndroom – Chronisch Vermoeidheidssyndroom – Functionele buikpijn – Hoofdpijn – Spier/gewrichtspijnen onverklaard • Behandelopties – Cognitieve gedragstherapie – Hypnotherapie – Fysiotherapie, ‘graded exercise’

Cognitieve gedragstherapie bijv bij CVS • Start met evenwicht vinden/balans (‘ontstressen’) • Cognitieve gedragstherapie • Niet richten op oorzaak • Maar richten op doelen • Niet laten leiden door klacht • Maar laten leiden door gemeenschappelijk opgesteld stappenplan • Belemmerende gedachten bespreekbaar maken • Helpende gedachten formuleren STOP MET / LEER LUISTEREN NAAR JE LICHAAM

Doel behandeling SOLK • • • Langzame opbouw activiteiten Autonomie bevorderen Controle over lichaam opbouwen Belemmerende gedachten herkennen Ontdekken dat denken invloed heeft op doen en voelen

Behandeling SOLK • Beste behandeling is bij 70% effectief – Voorbeeld: Fit. Net: CGT (webbased) voor jongeren met CVS – Nu: grote trial in UK, later in EU • Voorspellers voor behandeling succes: – Duur klachten – Mate van somatisatie bij moeder

21 Modules: 280 pagina’s 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Jou leren kennen Uitleg behandeling Waar sta ik nu? Mijn ouders Mijn doelen Slaappatroon Mijn helpende gedachten Niet meer letten op mijn lijf Opbouw van lichamelijke activiteiten A 10. Evenwicht vinden 11. Opbouw van lichamelijke activiteiten 12. Problemen tijdens opbouw van lichamelijke activiteiten 13. Opbouw mentale activiteiten 14. Plan voor school 15. Sociale activiteiten 16. Vooruitgang benutten 17. Plan voor werk 18. Uitgaan 19. Ik, CVS-patiënt? 20. Evaluatie 21. Follow-up

Herstelpercentages (Nijhof, Lancet, 2012)

Uitdagingen • Zelfde taal spreken met kind/ouders (verklaringsmodel; uitleg klachten) • Zelfde taal spreken als behandelaars (huisarts, KJP, fysiotherapeut, psycholoog, CGT-er etc); dualisme definitief de wereld uit! • Meer psycho-educatie ontwikkelen • Zo vroeg mogelijk starten met: – Normalisatie, ritme – Evidence based interventie • Meer interventies ontwikkelen mn systeemgericht