OKULNCES ETMDE ALE KATILIMININ SINIF YNETMNE ETKS ANNEBABA
OKULÖNCESİ EĞİTİMDE AİLE KATILIMININ SINIF YÖNETİMİNE ETKİSİ
ANNE-BABA TUTUMLARI Bazı anne baba tutumları; 1. Demokratik Tutum 2. Otoriter (Baskıcı) Tutum 3. Tutarsız Tutum 4. Aşırı Hoşgörülü Tutum 5. Yetkici Tutum
1. Demokratik Tutum Bu tür ai lelerde yetişen çocuklar karar alabilme, etkili seçim yapma ve bağımsız bir kişilik yapısı geliştirmede oldukça başarılıdır. 2. Otoriter (Baskıcı) Tutum Bu tip ailelerde çocuğun özerk bir kişilik geliştirmesi desteklenmez. 3. Tutarsız Tutum Çocuğun ne zaman nasıl davranacağını öğrenememesine neden olabilir. 4. Aşırı Hoşgörülü Tutum Ayrıca aşırı hoşgörülü anne-baba tutumları ço cukların bencilleşmesine neden olabilir.
5. Yetkici Tutum Bu tür ailelerin çocukları anne-babalarının beklentilerine karşılık verecek başarı ve yeteneklere sahip iseler çok fazla sorun yaşamazlar. Aksi durumda ise çocuklarda başaramam duygusu ve öğrenilmiş çaresizlik oluşur.
OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI İLE BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ AİLE DESTEK EĞİTİM REHBERİ (OBADER) Aile eğitim etkinlikleri; çocuk sağlığı, çocuk gelişimi, davranış yönetimi, iletişim, beslenme, ruh sağlığı gibi konularda ailelerin bilgi ve becerilerini geliştirmeye yönelik sistemli ve planlı çalışmalardır.
Ailelerin eğitilmesinde okul öncesi eğitim öğretmenlerine önemli gö revler düşmektedir. "Okul Öncesi Eğitim Programı ile Bütünleştiril miş Aile Destek Eğitim Rehberi" aracılığıyla aile eğitim toplantıları yapmalıdır.
Ebeveyn eğitim etkinlikleri; annebabaların çocuk sağlığı, gelişim, davranış yöne timi, iletişim, beslenme, ruh sağlığı vb. konularda bilgi ve becerilerini geliştirmeye yönelik sistemli, planlı ve sürekliliği olan çalışmalardır.
MEB (2013)'e göre aile eğitiminin amaçları şu şekilde belirlenmiştir; Ailelere okul öncesi eğitimin amacını, önemini açıklamak, Ailelerin okula uyum sürecinde çocuklarına yardımcı olmalarını sağlamak, Ailelerin çocuklarının gelişimleri hakkında bilgi sahibi olmalarını, yaş grup larına göre gelişim özelliklerini tanımalarını ve çocuklarına destek olmalarını sağlamak, Aile bireyleri arasında sağlıklı iletişim kurulmasını desteklemek, Çocukların davranış ve alışkanlıklarını düzenlemede değişik yolları öğrenmelerini sağlamak, Ailelerin okuldaki eğitime paralel tutum ve davranışları benimsemelerini sağlamak, Ailelerin okuldaki eğitime katılımlarını arttırmak.
Öğretmenler ailelerin eğitimi için ihtiyaca yönelik olarak birçok farklı konuda otu rum düzenleyebilir. Okul Öncesi Eğitim Programı İle Bütünleştirilmiş Aile Destek Eğitim Rehberi (ODABER) içerisinde örnek aile eğitimi oturumları verilmiştir. Bu oturum konuları; Okul öncesi eğitimin önemi, amacı ve ailelerden beklentiler Anne-baba tutumları Olumlu disiplin Etkili iletişim Oyun ve oyuncaklar Resimli çocuk kitaplarıdır.
AİLE KATILIMI ÇALIŞMALARININ AMAÇLARI VE FAYDALARI Aile katılımı, eğitimde devamlılığı ve bütünlüğü sağlamaktadır. Hem okulda hem de evde çocuğun istendik davranış değişiklerine güvenli ve kontrollü bir biçimde ulaşması ana amaçtır.
Aile katılımının diğer amaçları ise; Anne-babaya eğitim vererek ailenin okul öncesi eğitime destek olmasını sağlayabilmek. öğrenme-öğretme sürecini daha etkili ve verimli hale getirmek. Aile içinde ve okul yapısında değişiklikler yapmak. Çocuğun tüm gelişim alanları ile ilgili aileleri bilinçlendirmek ve onlara destek olmak. Çocuğun evdeki öğrenme ortamlarını zenginleştirmek. Ailelerin çocuklarını daha iyi tanımalarına yardımcı olmak.
Problemler ve çözüm önerileri hakkında aileleri bilinçlendirmek ve alternatif di siplin yöntemleri sunmak. Doğru anne-baba tutumları kazandırıp, hatalı ebeveyn davranışlarının değişme sini sağlamak. Çocukların hatalı davranışlarını nasıl değiştireceklerini öğretmek ve bunların uygulamaya dönüşmesini sağlamak. Anne babalara duygusal destek sunmak, öğretmen ve aile etkinliklerini içeren ortak programlar planlamak, Ailelere ev ortamında çocuklara kazandırabilecekleri deneyimler hakkında bilgi vermek.
Aile katılımının çocuklar, anne babalar, eğitimciler ve okul açısından yararları Çocuklar açısından yararları: Aile katılımı sayesinde çocuğun okuldaki etkin liklere katılımı artar, ev ve okul arasındaki eğitim farklılıkları azalır. Çocuklar, aile denetiminin daha çok farkına varırlar ve ailelerine daha çok saygı duyarlar. Ço cukların kendilerini okulun bir parçası olarak hissetmeleri artabilir ve okula daha düzenli devam ederler.
Aileler açısından yararları: Çocuklarını sosyal ortam içinde daha yakından tanıma fırsatına sahip olurlar. Ailelerin kendi beceri ve yetenekleri konusundaki güvenleri artar. Kendilerini geliştirme im kânı bulurlar. Çocukları için hangi yaşlarda hangi davranışların daha uygun olduğu konusunda bilgi sa hibi olurlar. Başka ailelerle tanışma ve onlarla ortak problem ve deneyimlere sahip olduklarını öğrenme imkânına kavuşurlar.
Eğitimciler ve okul açısından yararları: Öğretmenler çocukların önceki deneyimleri hakkında daha ayrıntılı bilgiye sahip olurlar. Çocukların ve ailelerin ilgi ve gereksinimlerini daha iyi anlayarak gerekli durumlarda programda değişiklik yapma fırsatını elde ederler. Okul eğitiminin evde planlı ve istendik şekilde desteklenmesi sınıftaki istenmeyen davranışları azaltabilir.
AİLE KATILIM TEKNİKLERİ Aile İletişim Etkinlikleri Öğretmen, sınıfı oluşturan öğrencileri tek tanıdığı ve onların aileleri ile etkin iletişim içerisinde bulunduğu takdirde okul ve sınıf ortamı öğrenci için gerçek bir eğitim ve düzen ortamı olacaktır.
Etkili iletişim için öğretmenlerin kullanabilecekleri farklı iletişim teknikleri; Ø Ø Ø Ø Telefonla İletişim Duyuru Panoları Haber Bültenleri Haber Mektupları Fotoğraflar Ses ve Görüntü Kayıtları Karşılıklı Yazışmalar/Günlükler Gelişim Dosyaları Veli Toplantıları Geliş-Gidiş Zamanları İnternet Tabanlı Uygulamalar Dilek Kutuları Kitapçıklar
Ailenin Eğitime Katılımı Aile katılımı, aile iş birliği yapmanın en etkili yollarındandır. Etkinliklere aile lerin katılımı sağlanırken ailelerin yapabilecekleri etkinliklerden başlanmalıdır.
Ailelerin sınıfta yapabilecekleri etkinlikler şunlardır; Gözlemci olarak okulda bulunması, Materyal hazırlanmasında ve onarımında görev alması, Sosyal etkinlikler, alan gezileri, açık hava etkinliklerinde öğretmene yardımcı olması, Sınıfta yeteneğine uygun bir etkinlikte yer alması, Çocuklarla birlikte yiyecek hazırlama etkinliğini gerçekleştirmesi, Çocuklarla birlikte oyun oynama, öykü okuma, fen, sanat, müzik gibi etkinlikleri gerçekleştirmesi, Sınıfta öğretmen tarafından planlanan meslekleriyle veya yetenekleriyle ilgili bir etkinlikte görev alması.
Ev Ziyaretleri Ev ziyaretleri ile öğretmen çocuğu ve aileyi daha iyi tanı ma fırsatı bulabilir ve ailenin güvenini kazanabilir. Çocuğun yaşam alanını yakından tanıma fırsatı bulur. Ev ziyaretinde ilişkilerin dinamiği değişir; evde öğretmen bir "güç « figürü olarak değil de bir misafir olarak algılanır. Bu koşullar altında ebeveyn, kendisini daha rahat hisseder, öğretmen ile daha fazla iletişim kurar; fikirlerini, duy gularını paylaşır ve sorular sorar.
Böylece ailenin değer yargıları, çocuğa karşı tutum ve davranışları, çocuktan beklentileri öğrenilir. Çocuğun ise, öğretmenin kendisini önemsediğini ve değer verdiğini düşüneceğinden özsaygısı gelişir. Ev ziyaretleri ile çocuğun yaşam alanı, ebeveynleri ile olan ilişkileri, evde aldığı sorumluluklar gözlemlenir. Sorunlu olan çocukların sorununun kaynakları anlaşılmaya çalışılır.
Ev ziyaretlerinin beklenilen faydaları sağlayabilmesi için dikkat edilmesi gereken hu suslar bulunmaktadır. Öğretmen, uygun bir zaman belirlemeli ve aileyi bu konuda bilgilendirmelidir. Ev ziyaretleri 30 -40 dakika sürmelidir. Öğretmen ziyaret boyunca eleştirici tavır ve davranışlardan kaçınmalıdır ve ebeveynlere çocuklarının eğitimi hakkında ne kadar önemli bir role sahip oldukları hissettirilmelidir.
Ailenin duru muna göre ziyarette, öğrenme etkinlikleri, materyaller, evin çocuk için uyarıcı bir ortam haline getirilmesi vb. konularda önerilerde bulunmak gerekebilir. Öğretmen, evde anne-babaya çocuk için uyarıcı çevreler düzenlenmesinde rehberlik edebilir. Kitaplar önerebilir ve gerekirse ödünç kitaplar veya öğretici materyaller verebilir.
Kaynakça ÜNVER, N. , (2017) «OKUL ÖNCESİNDE SINIF YÖNETİMİ: Okul Öncesi Eğitimde Aile Katılımının Sınıf Yönetimine Etkisi» Ankara, Eğiten Kitap
- Slides: 24