OCUKLARIN SANAL DNYA EYLEMLERN YNETMESNE REHBERLK Tepeba Rehberlik

ÇOCUKLARIN SANAL DÜNYA EYLEMLERİNİ YÖNETMESİNE REHBERLİK Tepebaşı Rehberlik ve Araştırma Merkezi Ekim 2018

SANAL DÜNYA � İnternet(Google, elektronik posta, alışveriş, oyun, film, müzik, youtube…. ) � Akıllı Telefon � Facebook � Twitter � İnstagram � Whatsapp � ….

SANAL DÜNYA � Oyun oynamak, � Bilgi edinmek, � Sosyal medya kullanmak, � Diğer kişilerle iletişim, � Video ve resim gibi görsel medya paylaşımları �…

SANAL DÜNYA � İnterneti neden kullanırız? � Kafa Dağıtma � Bilgi Edinme � Kişisel Kimlik � Partner Bulmak

SANAL DÜNYA � TÜİK verilerine göre(2017) � 16 -74 yaş aralığı kullanıcı yüzdesi % 66. 8 � Erkekler % 75. 1 � Kadınlar % 58. 7 � Evlerin % 80 internet erişimi bulunmaktadır. � Teens Technology and Friendship isimli güncel bir çalışmaya göre sosyal medya kullanıcısı olan 13 -19 yaş arası gençlerin % 24 ü neredeyse sürekli çevrimiçi olduğu görülmektedir.

SANAL DÜNYA � Çocuğun sosyal medya hesabı açmasını önleyerek sanal dünyanın tehlikelerinden koruyamazsınız. � Çocuğa akıllı telefon , tablet almayarak sorunu çözemezsiniz. � Evdeki bilgisayara filtre koyarak sorunun önüne geçemezsiniz.

SANAL DÜNYA � Çocuğun iç dünyasındaki kodların sanal dünyadaki karşılığı � İnstagramda ‘beğeni’ almanın onun ruh halindeki karşılığı � Twitirda takipçi sayısının artmasının çocuğun ruh haline etkisi � Eve gelen misafire merhaba demeyen çocuğumuzun sanal dünyada hiç tanımadığı insanların sözünü dinlemesinin altındaki motivasyon

SANAL DÜNYA � Kimlik gelişimi ve internet � 11 -19 yaş � Sanal dünya gerçek hayatta cevabını oluşturmamız beklenen ‘ ben kimim ’ sorusuna alternatif bir cevap yaratabilme sahnesidir. � Çocukluktan itibaren olumsuz deneyimlere sahip olan bireyler daha yoğun bir kimlik bocalaması göstereceği öngörülebilir.

SANAL DÜNYA � Sosyal Fobi, çekingen ve utangaçlık � Erikson evreleri

� Sosyal Medya ve interneti çekici kılan özelliklerden biri verdiği özgürlük hissidir. Sosyal medyada kiminle yanında hangi ülkede olmak istersen onu takibe alıp yanına gitmek mümkün.

SANAL DÜNYA � ‘BİR ŞEY NE KADAR ÇEKİCİ VE BÜYÜLEYİCİYSE BAĞIMLILIK AÇISINDAN DA O KADAR RİSKLİDİR. BİZE İYİ HİSSETTİREN , YARGILAMAYAN , ÖDÜLLENDİREN , GÜVENDE HİSSETTİREN BU TEKNOLOJİ HELE Kİ ERGENLİK DÖNEMİNDEYSEK İYİCE ÇEKİKİCİ ALGILANIR. ’

� 20 yıllık ortaokuldan kalma arkadaşım engellemek zor. Git desen gitmez, kal desen kalmaz. Konuş dersin susar , sus dersin konuşur, kontrolsüz. Sosyal medya öyle değil canını sıktı mı engelle geç!

� Sosyal Medya Kullanımı Kötü mü? Kesinlikle hayır. Zira sosyal medya ve internet sayesinde dünyanın bilgisine tüm dünyayla aynı anda ulaşıyoruz. Bunlara belki uymak zorunda değiliz ama bilmek ve adapte olmak zorundayız.

� SOSYAL MEDYA � Oluşturduğumuz profillerle kimlik kazanım sürecine ortam sağlar. � Kendimizi ifade edebileceğimiz bir ortam sağlar. � Arkadaşlarımız ve ailemizle iletişimimizi kolaylaştırır. � İlgimizi çeken konulardaki sosyal medya gruplarına kolaylıkla dahil olma olanağı sağlar � Müzik, video ve fikir paylaşımını kolaylaştırarak yaratıcılığı artırır.

� Kimlik gelişimi � 11 -15 yaş � Sosyal medya araçları gençlerin hayatını nasıl etkiliyor? � Sürekli akıllı telefonun ekranına bakmak çocuğumu nasıl etkiliyor? � Çocuğum arkadaşlarıyla vakit geçirmek yerine tüm gün ekran başında olmayı tercih ediyor ne yapmalıyım? � Çocuğumun gün içinde ne yaptığını sosyal medya paylaşımlarından takip ediyorum.

� Sosyal medyada ergenlerin kendilerini oldukları gibi değil de, olmak istedikleri gibi gösterdikleri doğru. Zaten bir ideal ben peşinde koşan insanoğlu için bunun en rahat ifade edilebileceği yer sosyal medya. Örneğin kadınlar en güzel , erkekler en güçlü hissettikleri fotoğraflarını daha çok paylaşıyor.

SOSYAL MEDYANIN KARANLIK YÜZÜ Sürekli olarak sosyal medyamızı kontrol etme ve kullanma arzusunun altında yatan mekanizma, itici güç ‘gelişmeleri kaçırma korkusu’olarak adlandırılmaktadır.

� SOSYAL MEDYADA BUNLARI YAPMAYIN � Arkadaşlık isteğinde bulunurken tanışmış olduğunuz kişileri seçin ve kişisel bir mesaj yazın. � İnternette sıkıntılarınızı ve kederinizi dile getirmeniz sorun değil ama bunu alışkanlık haline getirirseniz, arkadaşlarınız sürekli yakınmalarınızdan bıkacaktır. Bunun yerine pozitif tutumunuzu koruyun sinirlenince kendinizi tutun. � Populer olmak ve takipçi sayısını artırmak için her yol mubahtır demeyin.

� Gönderilerde sosyal hayatınızla profesyonel hayatınız arasındaki ayrımı iyi yapın.

� ÇÖZÜM NOKTASINDA � Çocuğun gelişimsel özelliklerini bilmek, doğru iletişim kurmak için gerekli bir donanımdır. � İnternet, akıllı telefonlar ve sosyal medya hayatımızın vazgeçilmez parçaları , bunu kabul edin ve yeni çağa ayak uydurmaya çalışın. � Çocuğunuza internet , bilgisayar ve akıllı telefon aldığınızda bu cihazları ve sosyal medya platformlarını nasıl kullanmaları gerektiği hakkında bilgilendirin ve kullanım konusunda anlaşmaya varın.

� Koyulan kurallar çocuklara aktarılırken nedenleri açıklanmalı ve ikna edilene kadar konuşulmalı � Kural ihlallerinde uygulanacak cezayı birlikte belirleyin. � Kurallara uyma konusunda model olun. � Uyku vaktinden belli bir süre sonra sosyal medya hesapları üzerinden kurdukları iletişimleri sonlandırmaları gerektiğini bildirin.

� Uyumadan kısa süre önce maruz kalınan akıllı telefon ekran ışığı melotonin salınımını olumsuz etkiler ve uyku kalitesini bozar. � Çocuğunuza sosyal medya platformlarında paylaştıkları tüm video ve fotoğrafların hızla yayılabileceğini, ortadan kaldırmanın mümkün olmadğını bu nedenle paylaşım yapmadan önce düşünmelerini söyleyin.

� Sosyal medyayı zaman çocukları ile beraber kullanmalı ve bu süreçte gereksiz eleştirilerden kaçınmalıdır. � Sosyal medyayı çocuklarınızla beraber kullanın. Gereksiz eleştirilerden kaçının. Olumlu olumsuz tüm deneyimlerini paylaşmaya cesaretlendirin. � Sosyal medya hesaplarını yönetmede fikir alışverişine açık olduğunuzu belirtin.

� Aşırı kullanım sonucunda çocuklarda oluşabilecek uykusuzluk , dikkat eksikliği, okula gidememe , korku , agresyon belirtilerinin farkına varın ve doğru yerden yardım alın.

� Sosyal medya dışında ailece ortak aktiviteler yapın ve doğada bolca zaman geçirin. � Ne gördüğümüz , nereden baktığımız belirlediği için çocukla empati kurup aynı yerden bakmaya çalışın. � Ekran başında geçirilen zaman sınırları en azından içerikten bağımsız düşünmeyin.

� Bilgi sahibi olma sürecine dilden başlanabilir. KİB, AS… � Tüm bunları yaparken çocuğunuzun kişisel sınırlarına saygı duyar konumda olmanız gerekir. � Kaygılarınızın önyargılarınızdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için önce sosyal medya hakkında bilgi sahibi olun.

� Çocuklarınızın canının sıkılmasına izin verin.

DİJİTAL OYUNLAR � Aileler , çocukların dijital oyunlarını bilmeli , şiddet ve yönlendirme içerip içermediğine dikkat etmeli � Medyada yer alanlar , insanlar ya da oyun karakterleri rol model etkisi oluşturur. Şiddet sıradan olarak algılanabilir.

DİJİTAL OKUR YAZARLIK � Çocuk dijital teknolojilerin doğru kullanımı için bilgilendirilmeli ve bilinçlendirilmeli, sonra da internetle olan iletişimi izlenmeli. � Çocukların internet kullanımını izleyin. � Çocuklarınıza hiç kimseden emir almaması gerektiğini öğretin. � Oyunları mutlaka birlikte belirleyin. � İnternette geçirilen süreyi sınırlayın. � Yabancılara karşı şüpheyle yaklaşmasını ve konuşmamasını öğretin.

� Dijital vatandaşlık ve dijital okuryazarlık eğitimi almasını sağlayın. � Tanımadığı kişilerden gelen programları yuklememesini sağlayın. � Tanımadığı kişilerden gelen programları yüklememesini söyleyin. � İnternette erişebileceğiniz tüm siteleri içeriği onaylanmış olacak şekilde ayarlayın

� Herhangi bir parolanızı kesinlikle paylaşmasını öğretin. � Özel fotoğraf , yazı , video ve bilgi paylaşırken, sanal ortamlarda paylaşılanların silinmediğini öğrenmesini , paylaşımlarına dikkat etmesini sağlayın. � Siber zorbalık gibi durumlarla karşılaştığında mutlaka bildirmesini söyleyin.

YARARLANILAN KAYNAKLAR � Abulughod, S. ve Diğerleri. (2016). The FYI Digital Parenting Toolkit: Digital Parenting – Navigating � Your Child’s Social Media Use. (http: //www. thefyi. org/toolkits/the-fyi-digitalparenting-toolkit/ � adresinden erişim: 26. 04. 2018) � Büyüköztürk, Ş. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. (22. bas. ). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Ankara. � http: //www. milliyet. com. tr/sanal-alemdekitehlikeler-neler--pembenar-detay-cocuk 2002951/

� Demir, F ve Diğerleri. (2016). Uluslararası Dergilerde Yayımlanan Eğitim Araştırmalarının Normallik � Varsayımları Açısından İncelenmesi. Curr Res Educ (2016), 2(3) ∙ 130 -148 � (http: //dergipark. gov. tr/download/articlefile/286815 adresinden erişim: 07. 02. 2019) � Family Online Safety Institüe. (2018). Good Digital Parenting (https: //www. fosi. org/ adresinden � erişim: 30. 01. 2019) � Fraenkel, J. R. ve Wallen, N. E. (2006). How to desing and evaluate research in education. New York: � Mc. Gaw-Hill International Edition.

� Gauld, J. W. (2014). Parents: Start Mentoring Your. Kids!https: //www. huffingtonpost. com/jo seph-wgauld-/start-mentoring-yourkids_b_4025353. html adresinden erişim: 10. 02. 2019) � Goodwin, K. (2018). Dijital Dünyada Çocuk Büyütmek: Teknolojiyi Doğru Kullanmanın Yolları. (Çeviri: Tülin Er). İstanbul: Aganta Kitap

� DİJİTAL EBEVEYNLİK EĞİTİM PROGRAMI (6 OTURUM) � 1. OTURUM: Dijital yerli “alfa kuşağı” çocukları ve özellikleri � 2. OTURUM: Çocukların Çevrimiçi Davranışları � • • • � 3. OTURUM: Çocuklar çevrimiçi ortamları nasıl kullanıyorlar? � � � • • • Çocuklar nerelerde ‘fiziksel mekânlar’ çevrimiçi ortamlara bağlanıyorlar? Çocuklar çevrimiçi dünyada en çok nerelerde ‘sanal mekânlar’ dolaşıyorlar? Çocuklar niçin sanal ortamlara yöneliyorlar Sanal ortam ve fiziksel dünya kıyaslaması. Akademik, sosyal ve duygusal açılardan sanal dünya neler getiriyor neler götürüyor? Fiziksel oyunlarla sanal oyunların kıyaslanması. Dijital ayak izi ve yönetimi. Doğru sanal profil ve yönetimi. Çevrimiçi kişisel alan ve yönetimi. Sanal dünyada sosyal ilişkiler. Sanal dünyanın ahlakı. Çocuklar çevrimiçi ortamlarda kimlerle birlikte oluyorlar?

� 4. OTURUM: Çocuğun Teknoloji İle ilişkisini düzenleme � • • � 5. OTURUM: Sanal Dünyada Güvenlik ve Ebeveynlere Düşen Görevler � � � � Çevrimiçi Zaman ve Yönetimi. Ekran Zamanı ve Yönetimi. Aile Medya Planması Yapma Teknolojinin Bilinçli ve Besleyici Kullanımı Teknoloji Kullanımını Sınırlandırma Çocukların Tekno Öfke Nöbetleri İle Başa Çıkma Teknolojisiz Mekân ve Zaman Planlamaları Sağlıklı Dijital Alışkanlıklar Geliştirme • Sanal dünyada arkadaş seçimi. • Çevrimiçi gruplar, çevrimiçi etkinlikler. • Çevrimiçi etkileşimli oyunlar. • Sahte (fake) hesaplar, uygun olmayan içerikler • Sanal çeteler. • Sanal suçlar. • Sanal zorbalık 6. OTURUM: Eğitim Değerlendirilmesi

İncelemenizi öneririm. .