OCUKLARDA PSKOLOJK ZELLKLERN RESMLERE YANSIMASI KAYNAK HALUK YAVUZERN

  • Slides: 72
Download presentation
 • ÇOCUKLARDA PSİKOLOJİK ÖZELLİKLERİN RESİMLERE YANSIMASI- • • KAYNAK: HALUK YAVUZER’İN RESİMLERİ İLE

• ÇOCUKLARDA PSİKOLOJİK ÖZELLİKLERİN RESİMLERE YANSIMASI- • • KAYNAK: HALUK YAVUZER’İN RESİMLERİ İLE ÇOCUKLARI TANIMA ADLI KİTABI NİHAL MACCARIO

ÇOCUKLAR VE YAPTIKLARI RESİMLER Çocuğun bize kendini yansıtması ve olaylar hakkında duygu ve düşüncelerini

ÇOCUKLAR VE YAPTIKLARI RESİMLER Çocuğun bize kendini yansıtması ve olaylar hakkında duygu ve düşüncelerini ifade etmesinde, yalın bir anlatım aracı olan resmin önemi büyüktür. Resim yolu ile kendini anlatımının kolay olması, yaşı ve kişilik özellikleri nedeniyle sözlü iletişim kurmakta güçlük çeken çocukları tanımada önemli bir araç olabilmektedir. Çocuğun kişisel ve sosyal gereksinimleri bazı sanatsal sembolleri kavramalarıyla yakından ilgilidir. Çocuğun dünyasında çizim ve boyama işlemleri sonucunda oluşan lekeler, belli belirsiz çizgi ve şekiller, iletişimin ve kabul görmenin belirtileridir • Resim çocuğun bireysel ve çevresel özelliklerinin yanı sıra tutum ve tepkilerinin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir

 • Çocukların psikolojileri ile ilgili özellikleri resimlerinde ortaya çıkabilmektedir. • Aile fertlerini çizmeyi

• Çocukların psikolojileri ile ilgili özellikleri resimlerinde ortaya çıkabilmektedir. • Aile fertlerini çizmeyi reddetmesi, ebeveyn figürlerinin olmaması, parçalanmış aileyi, sevgi eksikliğini, anne baba ve çocukların arasına nesnelerin yerleştirilmesini, aile bireylerinin arasına köprü, gökdelen. cami, ev, yol, ırmak, ağaç çizilen resimlerin varlığı iletim probleminin bir kopukluğu olarak görülebilir. • Anne babanın çok büyük çocuğun çok küçük olarak çizilmesi ya da anne babadan birinin büyük diğerinin küçük çizilmesi ailede baskıyı, huzursuzluğu, baskıcı ve otoriter tutumu, anne babaların çok abartılı çizimi onlara duyulan hayranlığı da temsil edebilir. • Resimlerde anne baba ve küçük kardeşin el ele tutuşmuş olması; diğer çocuğun ayrı çizilmesi yada hiç çizilmemesi , sevginin yoksunluğunu yada kardeş kıskançlığını, kendisini yok saydığının bir göstergesi olarak düşünülebilinir.

 • BAŞKALARI İLETİŞİMİN GÖSTERGESİ OLARAK RESİM • İLETİŞİM KOPUKLUĞU: Genellikle ailede baskıcı bir

• BAŞKALARI İLETİŞİMİN GÖSTERGESİ OLARAK RESİM • İLETİŞİM KOPUKLUĞU: Genellikle ailede baskıcı bir tutumun neden olduğu bir durum olarak iletişim kopukluğu yaşayabilmektedirler. • Bu durum çocukta, öz güven duygusundan yoksunluk, arkadaş ilişkilerinde saldırgan tutum, sınıf içi ve dışında olumsuz davranışlar, derslerde başarısızlık, kabus görme, parmak emme, sürekli dikkat çekmeye çalışma, aşırı yemek yeme, parmak emme, tırnak emme gibi belirtilerle kendini gösterebilmektedir.

 • HALUK YAVUZER’İN KENDİSİNE DANIŞAN OLARAK GELEN ÇOCUKLARIN RESİMLERİNDEN TESPİT ETTİĞİ ÖZELLİKLER: •

• HALUK YAVUZER’İN KENDİSİNE DANIŞAN OLARAK GELEN ÇOCUKLARIN RESİMLERİNDEN TESPİT ETTİĞİ ÖZELLİKLER: • ÇEVRESİ İLETİŞİM SORUNU OLAN ÇOCUKLARIN RESİMLERİNDE GÖRÜLEN ÖZELLİKLER • 1 -Kendini çevresinden dışlanmış olarak gören çocuk yaptığı resimde kendisini grubun dışında bırakması. • 2 -Kendisi ile ailesinin arasına ağaç, ev yada nesne figürü koyarak kendisini bir dağda ailesini bir dağda çizmesi. • 3 -Yakın çevresinde yücelttiği, korktuğu kişi ile kendisi arasına gökdelen koyması. • 4 -Aile üyelerini kağıdın farklı yönlerine dağıtarak çizmesi. • 5 -İletişimi olmadığı aile üyesini “Kağıdımda yer kalmadı” diyerek resmine koymaması. • 6 -Kendini yalnız başına kayıkla denize açılmış olarak göstermeye çalışması • 7 -Aile üyeleri ya da dışladığı bireylerin yerine başka kişi ve semboller koyması.

 • 8 -Ailedeki kişilerin yerine isimlerini yazması • 9 -Aile üyelerini farklı ortamlarda

• 8 -Ailedeki kişilerin yerine isimlerini yazması • 9 -Aile üyelerini farklı ortamlarda farklı eylemleri yaparken göstermesi. • 10 -Aile üyelerini arkaya sıralanmış olarak göstermesi. • 11 -Anne ve babasının çocuklarına sırtını dönmüş olarak göstermesi. • 12 -Yaptığı resimde özlemini çektiği kişiyi yanındaymış gibi göstermesi. • 13 -Aile üyelerini birbiri iletişimsiz olarak göstermesi

AİLEDE İLETİŞİM KOPUKLUĞUNU GÖSTEREN RESİMLER • Kız-11 yaş-5. sınıf • Baskın anne modeli ve

AİLEDE İLETİŞİM KOPUKLUĞUNU GÖSTEREN RESİMLER • Kız-11 yaş-5. sınıf • Baskın anne modeli ve özgüveni yok. Ailede iletişim kopukluğu var. Baskın anne bir dağda resim yapan çocuk kendisini kardeşi ve babası ile başka bir dağda çizerek iletişim kopukluğunu belirtmiş

Aile iletişim yetersizliğini vurgulamak için ya özlem duydukları aile bireyleri ile aynı koltuğu paylaşmak

Aile iletişim yetersizliğini vurgulamak için ya özlem duydukları aile bireyleri ile aynı koltuğu paylaşmak yada kendilerini ayrı bir kayıkta resmederek duygularını dile getirmektedirler

 • Erkek: 9 yaş-5. sınıf • Uyumsuz • Aile resmi çizerken kendisini kayıkla

• Erkek: 9 yaş-5. sınıf • Uyumsuz • Aile resmi çizerken kendisini kayıkla denize açılırken anne baba ve kardeşini kumsalda güneşlenirken çizerek aile içindeki yalnızlığını ve ilgisizliği dile getirmiştir.

 • Kız: 11. 9 yaş Çevreyle uyumsuz ilişkileri var. Tartışmalı ve babanın ilgisizliği

• Kız: 11. 9 yaş Çevreyle uyumsuz ilişkileri var. Tartışmalı ve babanın ilgisizliği ve anne-baba –kardeşle olumsuz gergin ilişkiler. • Resmin üs kısmına kendisini çizerken orta kısma annesi ile ablasını-babasını ve yukarı köşeye farklı yöne çizdiği baba figürü ile ailesi ile arsındaki iletişim kopukluğunu dile getirmiştir

 • Kız-12. 2 yaş 6. sınıf-Baş ağrısı ve tırnak yeme sorunu var. Babasının

• Kız-12. 2 yaş 6. sınıf-Baş ağrısı ve tırnak yeme sorunu var. Babasının işine çok düşkün olduğunu düşünürken aile üyelerini resimde arkaya sıralayarak aile içi iletişimdeki kopukluğu dile getiriyor

 • Erkek-13 yaş 8. sınıf-Parmak emme ve 6 yaşına kader altını ıslatma sorunu

• Erkek-13 yaş 8. sınıf-Parmak emme ve 6 yaşına kader altını ıslatma sorunu yaşamış. Kendi • sini ve kardeşini resme katmadan aile üyelerini farklı ortamlarda eylem halinde gösterirken iletişim kopukluğunu dile getirmeye çalışmış

 • Kız: 10 yaş

• Kız: 10 yaş

 • Kız-9 yaş. Aşırı yemek yeme sorunu var. Aile içi ilişkileri sağlıksız. Resmini

• Kız-9 yaş. Aşırı yemek yeme sorunu var. Aile içi ilişkileri sağlıksız. Resmini açıklarken ”Babam arkasını dönmüş bana bakıyor” deyip ailesi ile arasına ağaç figürü koyarak anne ve kardeşinin yönlerini değiştirerek aralarındaki iletişim kopukluğunu göstermeye çalışmıştır.

Kız: 8 yaş. 3. sınıf. Korkuları ve kabuslar var. Babası iletişimi yok annesi ile

Kız: 8 yaş. 3. sınıf. Korkuları ve kabuslar var. Babası iletişimi yok annesi ile zaman mektupla iletişim kuruyor. Anne babasını çocuklarına sırı dönük çizerken aralarına da ağaç figürü koyup annesine not yazarak aile içi iletişim kopukluğunu göstermeye çalışıyor

 • Anne ve babasının süregelen tartışmalarına sürekli tanık olan 8 yaşındaki kız çocuğu

• Anne ve babasının süregelen tartışmalarına sürekli tanık olan 8 yaşındaki kız çocuğu aile üyeleri ile sağlıklı bir iletişime sahip değildir. Çocuk resmine anne-baba ve çocuk figürü yerine sözcük olarak yazarak sağlıksız aile ortamını göstermeye çalışmıştır

10 yaşındaki erkek çocuk aile resmini yaparken kompartmanlaştırmıştır. Aile üyelerinin birbirinden ayrı bir kutu

10 yaşındaki erkek çocuk aile resmini yaparken kompartmanlaştırmıştır. Aile üyelerinin birbirinden ayrı bir kutu içine yerleştirerek iletişim kopukluğunu göstermeye çalışmıştır.

4 yaşındaki kız çocuk. Aile içi iletişimin yetersiz olduğu bir ailede yaşayan çocuk anne

4 yaşındaki kız çocuk. Aile içi iletişimin yetersiz olduğu bir ailede yaşayan çocuk anne yerine aile olarak algıladığı annesini çizerek anne ve babasından ne denli dışlandığını göstermeye çalışmaktadır

6 yaşındaki erkek çocuk parçalanmış bir aileden gelmektedir. Çocuk aile resmi yaparken kendisine bakan

6 yaşındaki erkek çocuk parçalanmış bir aileden gelmektedir. Çocuk aile resmi yaparken kendisine bakan annesi ile güneşi “aile” resmi olarak çizmiştir

Erkek: 7 yaş. 1. sınıf. Baskılı bir ağabey ile çocuğa zaman ayırmayan baba modeli

Erkek: 7 yaş. 1. sınıf. Baskılı bir ağabey ile çocuğa zaman ayırmayan baba modeli ile sağlıksız duygusal ve sosyal iletişimin olmadığı bir aile ortamında çocuk ağabeyinden hem korkmakta ancak hem de yüceltmektedir. Bunu annesi babası ve kendi ile ağabeyinin resmi arasına bir gökdelen koyarak göstermektedir.

AİLE ÜYELERİNİ RESME KOYMAMA Erkek. 9 yaş 4. sınıf. Arkadaş iliilişkilerinde taşkın ve saldırgan

AİLE ÜYELERİNİ RESME KOYMAMA Erkek. 9 yaş 4. sınıf. Arkadaş iliilişkilerinde taşkın ve saldırgan davranış gösteren çocuğun babası ile ilişkisi olumlu değildir. Aile resmi yaparken babasını “sayfada yer kalmadı diyerek öteki sayfaya çizmiştir

Erkek: 9 yaş Aile resmi yaparken “yer kalmadı” diye iletişim yetersizliği yaşadığı annesi resmine

Erkek: 9 yaş Aile resmi yaparken “yer kalmadı” diye iletişim yetersizliği yaşadığı annesi resmine sığdırama mıştır.

Yedi yaşındaki kız çocuk “Canım babamı yapmak istemedi” diyerek sadece kendisi ile annesinin resmini

Yedi yaşındaki kız çocuk “Canım babamı yapmak istemedi” diyerek sadece kendisi ile annesinin resmini yapmakla yetinmiştir.

Erkek. 12 yaş. 7. sınıf. Yalnız kalma korkusu bazen de yalan söyleme görülüyor. Anne

Erkek. 12 yaş. 7. sınıf. Yalnız kalma korkusu bazen de yalan söyleme görülüyor. Anne baba çocuğa yeterli zaman ayırmıyor ilişkilerde olumsuz. Kendisini babası ile aynı koltukta resmederek babasının ilgisine olan gereksinimini ifade ederken kardeşini resmine koymayarak onunla olan çatışmasını dile getirmektedir

 • Erkek: 8 yaş. Hırçın ve saldırgan, kurallara uymuyor. • Çocuğa karşı baskılı,

• Erkek: 8 yaş. Hırçın ve saldırgan, kurallara uymuyor. • Çocuğa karşı baskılı, koruyucu, çocuğun ilgi görmediği bir ortam var. Çocuk resminde baskılı ve döven babayı bir asansöre hapsederek elini sakat çizerek onu zararsız kılma çabasını dile getirmektedir.

Erkek: 7 yaş. 2. sınıf. Altını ıslatma ve korku sorunu var. Resmine kağıdı kullanışı,

Erkek: 7 yaş. 2. sınıf. Altını ıslatma ve korku sorunu var. Resmine kağıdı kullanışı, resme ayrılan yer ve renklendirme itibari ile olumsuzluk ifade eden bu resimle çocuk aile üyelerinin tümünü kağıt içinde küçücük bir mekana ve siyah renkle resmederken içinde bulunduğu mutsuz ortamı resmetmeye çalışmıştır.

Kız: 9 yaş. 3. sınıf. İletişi m kopukluğu ve yalnızlık duygusu var. Babasının bazı

Kız: 9 yaş. 3. sınıf. İletişi m kopukluğu ve yalnızlık duygusu var. Babasının bazı kötü alışkanlıkları olması nedeni ile çok sevmesine rağmen zaman ondan nefret eden ardından da bunalıma giren çocuk içinde bulunduğu yalnızlıkla bunalım ve suçluluk duygusunu kendisini hapiste göstererek ifade etmektedir.

Erkek: 9 yaş. 4. sınıf. Baba-çocuk ilişkisi olumsuz. Çocuk anne figürünü sevgiyi simgeleyen kalp

Erkek: 9 yaş. 4. sınıf. Baba-çocuk ilişkisi olumsuz. Çocuk anne figürünü sevgiyi simgeleyen kalp resimleri ile süslerken, baba daki şiddet ve öfkeyi çizgileri ile ortaya koyarken nefretini de babaya yönlenen yılan figürü ile ifade etmeye çalışmaktadır

Çocuk resminde kendisini sıklıkla döven üvey babasının sol elini daha uzun çizerek “Sen he

Çocuk resminde kendisini sıklıkla döven üvey babasının sol elini daha uzun çizerek “Sen he döverim” şeklinde tehdit cümlesi ile bu ifadeyi pekiştirmekted ir.

 • Kız: 9 yaş • Resminde annesinin iki eline iki farklı silah ile

• Kız: 9 yaş • Resminde annesinin iki eline iki farklı silah ile büyük annesini de elinde balonla gösteren çocuk aile içinde yaşanan huzursuzlu ğu dile getirmiştir

PARÇALANMIŞ AİLE İLGİLİ RESİMLER • Parçalanmış aileden gelen çocuklar, resim yaparken; içinde bulundukları oramdaki

PARÇALANMIŞ AİLE İLGİLİ RESİMLER • Parçalanmış aileden gelen çocuklar, resim yaparken; içinde bulundukları oramdaki mutsuzlukları ile özlemlerini dile getirirler. Parçalanmış aile ortamı farklı yaşlardaki çocukları değişik biçimlerde etkileyebilir. • Okulöncesi dönemde: Çocuğun kendi yaşının altında davranışlar gösterebilmesi , aşırı ilgi ve yardım isteği-ana baba ayrılığında kendini suçlu hissetme, güvensizliğin başlaması, benlik saygısında azalma, öğrenme sorun yada bunalım görüntüsü verebilmektedir.

 • İlköğretim yaşlarında: Anne babaya karşı düşmanca tavır, anne baba tarafından unutulacağı ile

• İlköğretim yaşlarında: Anne babaya karşı düşmanca tavır, anne baba tarafından unutulacağı ile ilgili endişe duyma, düşük okul başarısı görülebilmektedir. • Ergenlik döneminde: Anne babaya karşı düşmanca tavır geliştirme, bunalım görüntüsü, düşük okul başarısı, utanma, gelecekte ekonomik durumun daha kötüleşeceği ile ilgili endişelenme görülebilmektedir. • Ayrıca Psikosomatik baş ağrısı, karın ağrısı, dışkı kaçırma gibi belirtiler yanında, uyumsuzluk, otorite ve kurallar karşı tepkili olma, aşırı hareketlilik, yalan söyleme hatta çalma davranışı görülebilmektedir. • Parçalanmış ailedeki çocukların resimlerinde görülebilecek bazı özellikler: • Parçalanmış ailesi olduğu halde “Aile resmi” yaptığında kendisini ailesi ile birlikte göstermesi. • Aile üyelerinin tümünü, birbirine sırtını dönmüş olarak göstermesi. • Evin iki ayrı penceresinde kendisini ve sevdiği kişiyi göstermesi

PARÇALANMIŞ AİLE Erkek: 8 yaş. Babasını haftada bir kez görüyor. Altını ıslatma sorun var.

PARÇALANMIŞ AİLE Erkek: 8 yaş. Babasını haftada bir kez görüyor. Altını ıslatma sorun var. ”Ağladığı için çocuğu döven baba ve babasına haber verip onu döv diyen anne” konulu resmi yaparken ailesine kaşı duygularını yaptığı resimle dile getiriyor

Kız: 8 yaş. Parçalanmış bir aileden gelmesine karşın anne babasıyla bulunduğu mutlu ve sıcak

Kız: 8 yaş. Parçalanmış bir aileden gelmesine karşın anne babasıyla bulunduğu mutlu ve sıcak aile ortamını resmederken özlemini de ifade etmeye çalışmaktadır

Kız: 7, 9 yaş. 2. sınıf. Saldır ganlık gösteriyor. Resminde aile bütünlüğü ile ilgili

Kız: 7, 9 yaş. 2. sınıf. Saldır ganlık gösteriyor. Resminde aile bütünlüğü ile ilgili özlemini çizmiş ve yazı eklemiş. Annesinin ikinci evliliğine karşı hal anne ve basıyla mutluluğu aradığını ifade etmeye çalışıyor

Erkek: 11 yaş. Çevresine zarar verme ve uyumsuzluk sorunu var. Anne ve babası birbirinden

Erkek: 11 yaş. Çevresine zarar verme ve uyumsuzluk sorunu var. Anne ve babası birbirinden ayrı olan bu çocuk, aile resmi çizilmesi istendiğinde babasının yurt dışında olmasına rağmen anne ve babasına sarılmış bir çocuğu resmetmiştir.

Erkek: 12 yaş. 7. sınıf. Aşırı hareketli, tırnak yeme yalan söyleme görülüyor. Parçalanmış aile.

Erkek: 12 yaş. 7. sınıf. Aşırı hareketli, tırnak yeme yalan söyleme görülüyor. Parçalanmış aile. Aile içinde kopukluğu ve yetersizliği ifade etmek için, resminde tüm aile üyelerini sırtı dönük olarak çizerken ev ortamındaki bu olumsuzluğu dile getirmeye çalışmaktadır

Parçalanmış ailesi olan çocukta, davranış bozukluğu ve dışkı kaçırma gözlenmiştir. Aile resmi yaparken ,

Parçalanmış ailesi olan çocukta, davranış bozukluğu ve dışkı kaçırma gözlenmiştir. Aile resmi yaparken , çocuk kendi dağılmış ailesi yerine tüm birey ve araç gereçleri ile kalabalık bir aile resmetmiş böylece mevcut şartlardaki mutsuzluğuyla özlemlerini açık bir şekilde dile getirmektedir

Erkek: 10 yaş. 5. sınıf. Yalan söyleme, çalma, kavgacı özellikler gösteriyor. Resminde aile içinde

Erkek: 10 yaş. 5. sınıf. Yalan söyleme, çalma, kavgacı özellikler gösteriyor. Resminde aile içinde bulunduğu olumsuzluğu, babası na olan hıncını yansıtırken yapılan cümle tamamlama testinde de belirttiği gibi “Unutamadığım üzücü olay, anne ve babamın ilk defa kavga ettiği gece” diyerek duygularını anlatırken resme eklediği cümlelerde ”Elbirliği ile bir aileyi yıkmaya çalıştığınız için 10 yıl hapis cezasına çarptırıldınız” diye yazarak, anne ve babasını sanık sandalyesine oturtup hakimin sözleri ile onları yargılamaktadır

 • Erkek: 8 yaş. 7 ay • Annesinin evi terk etmesi nedeni ile

• Erkek: 8 yaş. 7 ay • Annesinin evi terk etmesi nedeni ile baba yanında koruyucu baba bakımı ile büyüyen çocuk, aile resmi yaparken annesinin olmamasına karşın onu renkli ve özenli çizmiş kendi resmini de süsleyerek annesine olan özlemini dile getirmeye çalışmıştır

KARDEŞ KISKANÇLIĞI • Kardeşin varlığını kabul etmeme yada kardeş kıskançlığın da genellikle çocuk kıskandığı

KARDEŞ KISKANÇLIĞI • Kardeşin varlığını kabul etmeme yada kardeş kıskançlığın da genellikle çocuk kıskandığı kardeşini yok sayarak resmine koymaz. Bazen de Kendini resme koymaz.

Kız: 7 yaş 8 ay Resminde kıskandığı ağabeyini kendisinden daha küçük çizerek ağabeyi ile

Kız: 7 yaş 8 ay Resminde kıskandığı ağabeyini kendisinden daha küçük çizerek ağabeyi ile rekabetine ilişkin duygularını dile getirmeye çalışmaktadır

Kız: 8 yaş. Çocuk “aile” konulu resimde tüm aile bireylerinin gözlerini belli bir yöne

Kız: 8 yaş. Çocuk “aile” konulu resimde tüm aile bireylerinin gözlerini belli bir yöne bakarken çizip kendi bakışlarını da ilgi odağı olan kardeşine yönelterek kıskançlık duygusunu ifade etmeye çalışmaktadır

 • Kız: 7 yaş. Ağabeyi ile olumsuz ilişki içinde olan çocuk “aile ”

• Kız: 7 yaş. Ağabeyi ile olumsuz ilişki içinde olan çocuk “aile ” konulu resimde kendi aile bireyleri yerine gelişigüzel beş kardeşten ibaret kalabalık bir aile resmi çizmekte ve içinde bulunduğu aile durumunu reddettiğini göstermeye çalışmaktadır.

AİLE ÜYELERİNİN KAYBI Erkek: 6 yaş 6 ay. 1. sınıf. Aşırı hareketlilik ve okul

AİLE ÜYELERİNİN KAYBI Erkek: 6 yaş 6 ay. 1. sınıf. Aşırı hareketlilik ve okul fobisi görülmüş. Babasını kaybetmiş. Çocuk özlemini çektiği babasını, kağıdın yarısından çoğunu dolduran bir figür çizerek göstermiştir.

Erkek: 12 yaş. 7 sınıf. Tırnak yeme sorunu var. Bir yıl önce babını kaybetmiş.

Erkek: 12 yaş. 7 sınıf. Tırnak yeme sorunu var. Bir yıl önce babını kaybetmiş. Babası ölmesine rağmen aile resmi deyince babasını da resme yerleştirmiş. Ancak babayı temsil eden figürde ağız ve gözler aile üyelerinden farklı gösterilmiş

ANA BABA FİGÜRÜNÜ ABARTARAK ÇİZME • Erkek: 6 yaş. Anne ilişkileri olumsuz ve gergin.

ANA BABA FİGÜRÜNÜ ABARTARAK ÇİZME • Erkek: 6 yaş. Anne ilişkileri olumsuz ve gergin. Parmak emme ve altını ıslatma görülüyor. Resmi nde annesini babası ve kendinden büyük çizerek baskınlığını anlatmaya çalışmaktadır

 • Kız: 10 yaş 10 ay. Parmak emme ve tırnak yeme sorunu var.

• Kız: 10 yaş 10 ay. Parmak emme ve tırnak yeme sorunu var. Annesini“ Çok iyi bir insan” olarak tanımlayan çocuk ona olan hayranlığını “aile resmi” yerine yalnız annesini çizerek göstermeye çalışmaktadır

OKUL FOBİSİ: Resimlerde aile bireyleri ön plandadır. Okul ve öğrenci resimleri çizilmek istenmez. Ev

OKUL FOBİSİ: Resimlerde aile bireyleri ön plandadır. Okul ve öğrenci resimleri çizilmek istenmez. Ev ve evde mutlu olan insan resimleri çizerler. resimler saydamdır.

 • Kız: 8 yaş. Aşırı koruyucu anne yaklaşımı ve anne bağımlılığı. • Anne

• Kız: 8 yaş. Aşırı koruyucu anne yaklaşımı ve anne bağımlılığı. • Anne ve babası ile ev sınırları içinde kalma özlemini dile getirirken okul korkusu nedeni ile ev dışına çıkmak istemediğini ifade etmeye çalışmaktadır

GÜVENSİZLİKLE İLGİLİ RESİMLER • Erkek: 6 yaş. Davranış bozukluğu ve saldırganlık gösteren çocuğun babası

GÜVENSİZLİKLE İLGİLİ RESİMLER • Erkek: 6 yaş. Davranış bozukluğu ve saldırganlık gösteren çocuğun babası ile yeterli iletişimi yoktur. Nefret duygusunu babasını kendisinden uzak çizerken kuyruk takmıştır. Kendisini anne ve babası yanında çok küçük çizerek güvensizliğini anlatmaya çalışmıştır.

 • Kız: 5 yaş 6 ay. Karanlık korkusu ve biberon emme alışkanlığı var.

• Kız: 5 yaş 6 ay. Karanlık korkusu ve biberon emme alışkanlığı var. Koruyucu anne baba ve tartışmalı aile ortamında yaşayan çocuk resim yaparken kağıdın tümünü kullanmayıp figürlerinde el ve ayak çizmemiştir. Geçmişi ile ilgili test verileri ile resimleri incelenince bulgular güvensizlik ve ürkekliği çağrıştırmaktadır

HİPERAKTİF ÇOCUKLARIN RESİMLERİ • • Taşkın ve çok renkli resimler çizerler. Gerilimde oldukları için

HİPERAKTİF ÇOCUKLARIN RESİMLERİ • • Taşkın ve çok renkli resimler çizerler. Gerilimde oldukları için genellikle karalamayı tercih ederler ve resimler hep yarım kalır. Çizilen figürler çok büyüktür.

Hiperaktif çocukta görülebilecek taşkın resim örneği

Hiperaktif çocukta görülebilecek taşkın resim örneği

 • Erkek: 8 yaş. Aşırı hareketli ve dışkı kaçırma sorunu var. Çocuk resminde

• Erkek: 8 yaş. Aşırı hareketli ve dışkı kaçırma sorunu var. Çocuk resminde aile üyelerini normal kendisini de amuda kalkmış çizerken taşkınlığını ve hareketliliğini dile getirmiştir.

BENLİK ALGISI • Düşük benlik algısına sahip olan çocuklar, bazen kendini resimleştirirken koyu renkler

BENLİK ALGISI • Düşük benlik algısına sahip olan çocuklar, bazen kendini resimleştirirken koyu renkler kullanmakta ve kendilerini figür olarak göstermekte zorlanmaktadırlar.

KADINIMSI DAVRANIŞLAR SERGİLEYEN ÇOCUKLAR • Erkek: 7 yaş. Kadınsı davranışlar gösterme. Cinsel kimlik karmaşası

KADINIMSI DAVRANIŞLAR SERGİLEYEN ÇOCUKLAR • Erkek: 7 yaş. Kadınsı davranışlar gösterme. Cinsel kimlik karmaşası olan çocuk erkek yerine kız çocuklarla evcilik ve bebeklerle oynamayı yeğliyor. Bazen annesinin makyaj malzemelerini kullanıyor. Baba pasif olduğu için anneyi cinsel model alarak babasını da annesi gibi kırmızı dudaklı • çizmiş

ZİHİNSEL OLARAK GERİ RESİMLER • Erkek: 7 yaş 8 ay. Tırnak yeme konuşma bozukluğu

ZİHİNSEL OLARAK GERİ RESİMLER • Erkek: 7 yaş 8 ay. Tırnak yeme konuşma bozukluğu gelişimde gecikme var. Kendi yaşının altında gelişime uygun çizilmiş bir resim. Ayrınt ısız insan figürü

 • Kız: 7 yaş. 1. sınıf. Gelişim geriliği var. İnsan figürü çizimi 33,

• Kız: 7 yaş. 1. sınıf. Gelişim geriliği var. İnsan figürü çizimi 33, 5 yaş çocuklarının çizimi ile aynı. Kendi yaşının çizgisel gelişimini göstermiyor.

 • Erkek: 6 yaş. Okula gitmiyor. Korkuları var. • Kooperasyon kurulamadığı için zeka

• Erkek: 6 yaş. Okula gitmiyor. Korkuları var. • Kooperasyon kurulamadığı için zeka testi yapılamamış ancak çizimine bakılınca 2, 5 -3 yaş çocuklarının karalama dönemi benzeri resim yapmış

 • Kız: 6 yaş. Motor ve zihinsel gelişim geriliği var. Çizdiği resim 4

• Kız: 6 yaş. Motor ve zihinsel gelişim geriliği var. Çizdiği resim 4 yaşlarında görülen şema öncesi dönem resminin • özelliklerini gösteriyor

NORMAL GELİŞİM GÖSTEREN ÇOCUKLAR • Kız : 5 yaş. Kağıdı kullanışı, yer ve gök

NORMAL GELİŞİM GÖSTEREN ÇOCUKLAR • Kız : 5 yaş. Kağıdı kullanışı, yer ve gök çizgisine yer vermesi, renk ve kompozisyon olarak bu resim normal gelişim düzeyinde olan bir çocuğun resmi

 • Kız: 8 yaş. Yaşına uygun ve konusu olan bir resim çizmiş

• Kız: 8 yaş. Yaşına uygun ve konusu olan bir resim çizmiş

ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR Erkek: 5 yaş Resimdeki kompozisyonrenklendirme ve figürler de hareket var. Yaşına

ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR Erkek: 5 yaş Resimdeki kompozisyonrenklendirme ve figürler de hareket var. Yaşına göre üstün yetenekli özellik gösteriyor

5 yaşında ki aynı çocuğun diğer bir resmi. Kompozisyonrenklen dirme ve figürler de hareket

5 yaşında ki aynı çocuğun diğer bir resmi. Kompozisyonrenklen dirme ve figürler de hareket var.

 • Kız: 5 yaş 9 ay. • Gerek kağıdın kullanılışıgerekse renklendirme ve kompozisyon

• Kız: 5 yaş 9 ay. • Gerek kağıdın kullanılışıgerekse renklendirme ve kompozisyon açısından üstün yetenekli denebilir. Hızlı ve çok sayıda resim üretebilen çocuk resim sergisi açmıştır

 • Kız. Daha önce yaptığı resimlerde ve 12 yaşında yaptığı resimlerde de kompozisyon

• Kız. Daha önce yaptığı resimlerde ve 12 yaşında yaptığı resimlerde de kompozisyon olarak özgün ve dikkati çeken resimler sergilemektedir.

 • Erkek: 5 yaş 6 ay • Ana okuluna gidiyor. Kompozisy on-renk ve

• Erkek: 5 yaş 6 ay • Ana okuluna gidiyor. Kompozisy on-renk ve figür açısından gelişmiş bir resim Çocuğun üstün zekası var

 • Kız: 7 yaş 6 ay • Kağıdın kullanılışı kompozis -yon ve renklendi

• Kız: 7 yaş 6 ay • Kağıdın kullanılışı kompozis -yon ve renklendi rme ile üstün yetenekli bir çocuğun resmi

 • Kız: 10 yaş • Yaşına göre üstün yetenekli bir çocuğun resmi

• Kız: 10 yaş • Yaşına göre üstün yetenekli bir çocuğun resmi

ÖNERİLER • Öğretmenin ve ailenin, sanat etkinliklerine yönelik tutum, davranış ve ilişkileri, çocuğun sanatsal

ÖNERİLER • Öğretmenin ve ailenin, sanat etkinliklerine yönelik tutum, davranış ve ilişkileri, çocuğun sanatsal gelişiminde belirleyici olabilmektedir. Bu anlamda okul öncesi eğitim, aile ortamının çocuğa veremediği eğitime alternatif olarak, çocuğun sanatsal gelişimini hızlandırabilir. • Karalama sürecinde çocuğun hareket gelişimi, devinimsel becerileri, kullandıkları materyaller üzerindeki güç ve denetimi öğretmen, anne-baba tarafından gözlenmelidir. Örneğin, çocuğun ilk işaretleri, çizgilerinin sıklığı, sayısı ve sürekliliği üzerinde durulması, çocuğun sanatsal gelişimini yanı sıra genel gelişimin sağlıklılığının saptanması açısından da önemli bulunmalıdır. • Okul öncesi döneminin ilk yıllarında özellikle 1. 5 ve 3 yaş grubu arasındaki çocuklara resim çizdirmek için özel bir güdüleme-motivasyon gerekli değildir. Zaten bu dönemde yapmış oldukları karalamalar ile içgüdüsel olarak kendilerini ödüllendirip doyuma ulaştırabilmektedir. • .

 • Tüm bu bilgiler ışığında aşağıda belirlenen öneriler göz önünde bulundurulabilir • Çocuklar

• Tüm bu bilgiler ışığında aşağıda belirlenen öneriler göz önünde bulundurulabilir • Çocuklar yaptıkları resimler üzerinde konuşturulmalıdır. Karşılıklı konuşmalar, çocuğun yaptığı resimlere değer verildiğinin bir göstergesi olabilir. Bu da çocuk tarafından kabul görüldüğünün, önemli hissedildiğinin bilincine varılması, özgür, yaratıcı, özgüvenin oluşması ve bağımsız davranışların geliştirilmesi bakımından son derece önemlidir. • Çocuklara karalama devresinde öneri ve müdahalelerden kaçınılmalı, onlar rahat bırakılmalıdır. Zamanla karalamaların genel gelişime paralel olarak artistik aşamalar gösterebileceği göz önünde bulundurulmalıdır. • Çocuklar, her zaman bir yetişkin gibi görülmeli, değer verilmeli, önemsenmelidir. Ancak, hiçbir zaman bir yetişkinin anlayışı içinde sanatsal beklenti içine girilmemelidir. • Çocuğu resim yapmaya yüreklendiren, teşvik eden, sorgulamadan güven duyabilecekleri uygun ortamların sağlanması resim çizmenin önemli, ciddi bir etkinlik olarak düşünülmesine neden olabilecektir.