NSAN ANATOMS Beden Eitimi Mfredat2 Anatomik terminler planlar

İNSAN ANATOMİSİ – Beden Eğitimi Müfredatı-2 Anatomik terminler, planlar, eksenler ve hareketler. Kas sistemi – genel tanıtım

Anatomik pozisyon ve yön belirten terimler • • • SUPERİOR----- ÜST İNFERİOR------ ALT ANTERİOR ---- ÖN POSTERİOR---- ARKA LATERAL ------ DIŞ MEDİAL ----- İÇ PROKSİMAL --- MERKEZE YAKIN DİSTAL ---MERKEZDEN UZAK DEXTRA ---- SAĞ SİNİSTRA ---- SOL Dextra Sinistra

Anatomik eksenler • • Eksenler İnsan vücudundan geçen ve eklemler çevresinde oluşan hareketlerin tanımlanmasında kullanılan yönlerdir. Üç temel ve sonsuz sayıda ikincil eksen vardır. Temel eksenler şunlardır: • Ffrontal eksen (No 1): Yere paralel, sağdan sola, soldan sağa geçen eksendir • Dikey eksen (No 2): Baştan ayaklara doğru düşey inen, yere dik eksendir. • Sagital eksen (No 3) : Ok yönünde, yere paralel, önden arkaya veya arkadan öne geçen eksendir. 1 2 3

Anatomik planlar (düzlemler) • Frontal plan veya düzlem : dikey olarak alın bölgesine paralel, yukarıdan aşağıya geçen tüm düzlemlerdir. Vücudu ön ve arka bölümlere ayırır. • Sagital plan veya düzlem: karşı yöne doğru ok atmaya hazırlanan bir kişide yay tarafından oluşturulan düzlemdir. Vücudu sağ ve sol iki yarıma ayırır. • Transversal (yatay) plan veya düzlem: yere paralel ve diğer düzlemlere dik olarak geçen düzlemlerdir. Vücudu üst ve alt bölümlere ayırır. Sagital Frontal Transversal

Hareketler Sagital plan Frontal eksen fleksion ekstansion Transversal plan Dikey eksen Frontal plan Sagital eksen

Kas sistemi – genel tanıtım • • Kas sitemi olmadan oturmamız… ayakta kalmamız… yürümemüz… konuşmamız… kalbin çalışması… akçiğerin solunumu… sindirim sistemin işleyişi… mümkün olmayacaktı

Kas sistemi – genel tanıtım • Kas dokunun özelliği – onun kasılmasıdır. Kasılma mekanizmanın ilke olarak tüm kaslarda ayni olmasıyla beraber kaslardaki kas liflerin kuruluş şekli farklıdır. • Kas direkt veya tendon vasıtasıyla kemiğe bağlanmaktadır. Kaslar ayrıca iç organların duvarlarında da mevcuttur. • Kaslar çizgili iskelet (sayısı 600 çıvarında), düz kaslar ve miyokard ismi aktında tanımlanan kalp kası olarak 3 gruba ayrılmaktadır.

Kas tipleri • • 3 tip kas: 1) İskelet (çizgili) 2) Kalp kası (çizgili) 3) Düz kaslar

Kas sistemin görevleri • Hareket – kasılması, iskelet kemiklerin hareketini veya damar duvar çapının değişmesini sağlar • Postür – Kasların sürekli gergin kalması neticesinde insanın duruş veya oturuşu mümkündür. • Yumuşak dokulara destek – Karın duvarı ve leğen bölgenin taban kısmındaki kaslar iç organlara destek sağlamakta ve onları korumaktadır.

Kas sistemin görevleri • Giriş-çıkış kontrolü – Sindirim ve boşaltım sisteminin giriş ve çıkış kontrolünü sağlamaktadır. • Termogenez – vücut ısının %60 rahat ortamda, %90 spor sırasında kas dokusundan kaynaklanmaktadır.

İskelet kasları • İnsan vücudunda ~660 iskelet kası mevcut • Kaslar ~100, 000 (10. 000 – 1, 300, 000) fiberden (lif) oluşur • Kas fiberin: çapı 10 -100 mm, Uzunluğu 1 -14 cm • Fiber uzunluğunun kas uzunluğuna olan oranı 0. 2 – 0. 6 • Not: Kas fiberi kasın bir ucundan o birine kadar uzanmamaktadır !!

Kaslar ve bağ dokusu • İskelet kaslar kemiklere gövdesiyle veya tendon vasıtasıyla bağlanır • Kas epimysium ile çevrelenmiştir • Kası oluşturan fiberler endomysium ile kaplanmaktadır • Fiberler grup halinde fasciculus oluştururlar

Kas sistemi - Terminoloji • Origo – kasılma sırasında kasın sabit kalan ucu; genelde proksimal olanı ve kemiğe tutunma alanı daha geniş olanıdır. • Insertio – kasılma sırasında kasın hareketli ucu; genelde distal olanı ve kemiğe tutunma alanı daha dar olanıdır. • Kas gövdesi – kasın kasılan kısmı. • Tendon – kasın kemiğe bağlanan kısmı.

Kas sistemi - Terminoloji • Atrofi – hastalık veya dejenerasyon sonucu oluşan kas kütlenin erimesi, çapın azalması. • Hipertrofi– Egzersiz sonucu oluşan kas kütlenin artışı. • Spazm – ani istem dışı kasılması. • Hızla kasılan (Fast-Twitch, FT) kas fiberleri – Hızla kasılan fakat yorgunluğu çabuk oluşan kas fiberleri. • Yavaş kasılan (Slow-Twitch, ST) kas fiberleri – 3 misli daha yavaş kasılan fakat kasılmanın yorunluk oluşmadan uzun süren kas fiberleri.

İskelet kasların özellikleri • İskelet kasları, vücudumuzda en büyük kütleyi oluşturan kastır (yaklaşık % 40). • İskelet kasları genellikle isteğimiz dahilinde çalışan kaslar oldukları için istemli kaslar olarak da adlandırılmaktadır. • Ancak; nefes alma, yutkunma, göz kırpmada rol oynayan kaslar, perine kasları ve orta kulakta yer alan iskelet kasları isteğimiz dışında da çalışır.

KAS ÇEŞİTLERİ m. Quadratus lumborum Topaç tipi m. Biceps brachii

KAS ÇEŞİTLERİ Triangular tipi m. Trapezius Kalem tipi

KAS ÇEŞİTLERİ