Nocioni Objekti Perkufizimi i se Drejtes se Punes
Nocioni, Objekti, Perkufizimi i se Drejtes se Punes dhe se Drejtes Sociale E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 1
Nocioni � Perfshirja- ne sistemin pozitiv-juridik � Trajton- marrdhenjet e punes Si pjese te marrdhenjeve shoqerore me � Rendesi dhe � Karakteristika te vecanta � � � Nocioni baze- PUNA-E drejta e punes- si shkence qe merret me studimin: Teorik dhe praktik te ligjeve dhe dispozitave te kesaj fushe, faktoreve punetore, punedhenes, ne planin kombetar dhe ate nderkombetar (e drejta komparative). E drejta sociale është tërësi e rregullave juridike - te cilat rregullojne qeshtje nga lemia sociale qe kane te bejne me percaktimin e kushteve te jetes duke siguruar mireqenie te pergjitheshme per njerezit. . Qëllimi i së drejtës sociale është sigurimi i ekzistencës jetësore të njeriut si titullar i së drejtës, që ti ndihmohet atij tejkalimi ose zbutja e nevojave të tij sociale. E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 2
PUNA � Puna – eshte veprimtari e: - ndergjegjeshme - vullnetshme - natyrshme - mundimshme *** � Permban: perpjekje, krijim, perpunim te veprave te dobishme, -materiale -jo materiale (intelektuale E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 3
PUNA � Realizohet – nepermjet veprimtarise se lidhur te individeve. � Ndarja e punes Faktor fizik Faktor intelektual Pune materiale Pune intelektuale Nderthuarja mes tyre E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 4
Zhvillimi i se drejtes se punes � Shkeputja nga e - drejta civile -ekonomike - tregetare ……lindja e se drejtes se punes. Kujtojme: kontrata individuale bazohej ne kontraten e qerase- e drejta civile E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 5
Periudhat e zhvillimit � Perudha e pare: shek XIX-fund shek XIX U formuan shoqatat - Filluan marrveshjet e para kolektive - Si mjet presioni perdorej GREVA - Mes shek. XIX- linden “legjislacioni mbrojtes”, Angli, Gjermani, France Dy karakteristika: 1)Vazhdonte te mbetej si pjese e se drejtes civile 2)Vetem te drejtat per -Kohen e punes -Mbrojtjen e grave dhe femijve -Mbrojtjen higjeno-teknike ne pune -Sigurimin social - E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 6
Periudhat e zhvillimit - Periudha e dyte: fillim shek. XX- mbarim i Luftes I Botrore Ceshtje e pushimit javor Puna e nates Paga minimale Ndihma per te papunet etj Karakteristika: 1) Lindi ligji I punes dhe Kodi i se drejtes se punes. 1910 -12 -France 2) U krijuan sindikatat dhe. Kontratat Kolektive E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 7
Periudhat e zhvillimit - Periudha e trete: 1919 -1939 (mes luftrave botrore) Holande-1919, 1930 Belgjike-1922 Itali-1927 Austri-1928 Gjermani-1934 Sh. BA-1935 --- Ligje per Punen Karakteristika: 1) Krijohet e drejta e punes si dege e vecante 2) U themelua ONP-1919 -Konferenca e Paqes ne Parise, si Organizate e lidhjes se Kombeve. E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 8
Periudhat e zhvillimit Perudha e katert: pas perfundimit te Luftes se 2 -te Botrore Karakteristika: 1) E drejta e Punes dege e se drejtes nacionale 2) Pothiuajse ne te gjitha vendet ose modifikohen, ose zgjerohen, ose krijohen ligje te reja. E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 9
E drejta bashkohore e punes Karakteristika: 1) Tendeca per zgjerimin e vazhdueshem 2) Organizimi i punetoreve ne sindikata 3) Kontraktimi kolektiv 4) Integriteti E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 10
E drejta e krahasuar e punes 1) Konventat e ONP-se 2) Aktet e Unionit Europian Kompanite transnacionale-tendencat E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 11
DEFINICIONI E drejta e punes- dege e sistemit pozitiv juridik perfshin, normat shtetrore, kontratat kolektive, dispozitat autonome qe I referohen marrdhenjeve te punes ne ndermarrje, institucion, punedhenesit dhe subjekte te tjera. PRA: Perfshin teresine e PARIMEVE dhe NORMAVE JURIDIKE, ne baze te te cilave rregullohen marrdhenjet e punes. E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 12
Faleminderit E drejta e Punes dhe e Drejta Sociale 13
- Slides: 13