Nederlands Na PISA de lente Idee Hanneke Gerits

Nederlands Na PISA de lente

Idee: Hanneke Gerits LTN organiseert pop-up seminars Welkom LTN Leden

Vernooy (Edith Stein/Expertis: Instructie/ onderwijsverbetering Van der Leij (Uv. A): Vloeiend lezen Leesproblemen Welkom Van den Broek (UL): Begrijpend leesprocessen/ leerprocessen Kees Vernooy, Aryan van der Leij, Paul van den Broek

Programma 1. 2. 3. 4. Schoten voor de boeg Analyse Pisa data Hoe ernstig is dit? Wat is begrijpend lezen Rol van vloeiend lezen (van der Leij trapt af) Begrijpend leesproces (van den Broek trapt af) 5. Instructie. Wat is er nodig om leerlingen verder te brengen? Wie vooral? Hoe? • Vernooy trapt af

Schoten voor de boeg

Aryan van der Leij Wat is er veranderd in PISA 2018 t. o. v. 2009? - reading literacy across documents reading fluency adaptive testing digital on-screen delivery Vraag: waren ´onze´ leerlingen daarop voorbereid?

Zijn er interessante resultaten van PISA 2018, naast de tegenvallende prestaties? MEER GELD? Nederland besteedt net zo veel geld aan onderwijs als Duitsland; Japan; Taipei; Canada; Singapore maar die doen het beter MEER TIJD? Nederland besteedt minder tijd aan lezen dan - Taipei; Canada; Singapore; maar meer dan Duitsland en ongeveer net zoveel als Japan

Nederlandse 15 -jarigen - zijn minder geletterd dan onze 35 -54 -jarigen - zijn voor minder dan 3 % 1 st generation immigrant - bijv. in Duitsland is dat meer dan 5 % - hebben voor ong. 10 % een andere thuistaal - bijv. in Duitsland is dat meer dan 15 %

De hoofdresultaten

WAT ZIJN ONZE DOELEN?

Nieuw Evalueren van teksten (‘lezen is vaak doelgericht’, p. 16): evalueren van informatie binnen teksten, of tegenstrijdige informatie tussen bronnen “Leesvaardigheid is het begrijpen van, gebruiken van, evalueren van, reflecteren op en omgaan met teksten om je doelen te bereiken, Nieuw en deel te nemen aan de je kennis en potentieel te verruimen Niet alleen teksten, maar in 2018 maatschappij. ” (OECD, 2019, p. ook 28). andere bronnen: zoals grafieken, figuren, plattegronden

Geldt dit voor alle opleidingstypen?

Komt het door de jongens?

Waar gaat het mis?

Begripsprocessen Informatie 1. Opzoeken: 25% 2. Begrijpen: 45% 3. Evalueren en reflecteren: 30%

Enorme overlap tussen opleidingstypen Enorme variatie van begrip binnen opleidingstypen

Minimumniveau van geletterdheid

In Nederland haalt 24% van de 15 jarigen niveau 2 niet In Europa haalt 21% van de 15 jarigen niveau 2 niet Natuurwetenschappen: 20%

Geldt voor jongens zowel als meisjes in NL

Voor leesvaardigheid worden drie begripsprocessen onderscheiden: Informatie opzoeken, Begrijpen en Evalueren en reflecteren (zie hoofdstuk 3). Eerder is geconcludeerd dat Nederland in 2018 voor wat betreft leesvaardigheid gelijk aan het OESO-gemiddelde, maar onder het gemiddelde van de 15 EU-landen scoort. Dit lijkt vooral door de lage prestaties in Evalueren en reflecteren te komen. Nederlandse leerlingen blijken de meeste moeite te hebben met dit begripsproces en hun niveau hierin ligt onder het OESO- en EU 15 -gemiddelde. Nederland scoort echter hoger dan de OESO- en 15 EUlanden op het begripsproces Informatie opzoeken. Voor Begrijpen is er geen verschil tussen Nederland en de gemiddelden van de OESO- en 15 EU-landen.

Voor leesvaardigheid worden drie begripsprocessen onderscheiden: Informatie opzoeken, Begrijpen en Evalueren en reflecteren (zie hoofdstuk 3). Eerder is geconcludeerd dat Nederland in 2018 voor wat betreft leesvaardigheid gelijk aan het OESO-gemiddelde, maar onder het gemiddelde van de 15 EU-landen scoort. Dit lijkt vooral door de lage prestaties in Evalueren en reflecteren te komen. Nederlandse leerlingen blijken de meeste moeite te hebben met dit begripsproces en hun niveau hierin ligt onder het OESO- en EU 15 -gemiddelde. Nederland scoort echter hoger dan de OESO- en 15 EUlanden op het begripsproces Informatie opzoeken. Voor Begrijpen is er geen verschil tussen Nederland en de gemiddelden van de OESO- en 15 EU-landen.

Waar gaat het mis? Laagste score op leesplezier van Europa

Nederlandse leerlingen zijn meer tevreden met hun leven dan leerlingen in de meeste OESO-landen Voor rekenen-wiskunde en de natuurwetenschappelijke vakken is de internationale positie van Nederland ten aanzien van plezier in deze vakken niet veel anders.

Effect achtergrond Voor alle vakken: achtergrond thuis Effect het grootst bij jongens in laagopgeleide achtergrond

Hoe belangrijk is reading fluency? Aryan van der Leij

Hoe belangrijk is reading fluency? the ability to read words and text accurately and automatically, and then to parse, phrase and process them to comprehend the overall meaning of the text (Kuhn and Stahl, 2003) gemeten met zinnen: aangeven of die zinnig of onzinnig zijn, bijv. - Six birds flew over the trees. - The window sang the song loudly. - The man drove the car to the store de meeste ´yes´ items behoren bij allerlaagste niveau (1 c) de ´meeste ´no´ items bij een na laagste niveau (1 b)

Hoe belangrijk is reading fluency? Bijna een kwart van de Ned. Leerlingen scoort op niveau 1 - 17 % niveau 1 a - 5 % niveau 1 b - 2 % niveau 1 c Is het een gebrek aan oefenen, oefenen? Welke rol speelt reading fluency daarin? NB de tijdsfactor is nog niet geanalyseerd

Begrijpend lezen Paul van den Broek

Hier liet Paul van den Broek een tekst zien zonder titel, en vroeg het publiek waar de tekst over ging. Dat bleek erg moeilijk; alle woorden waren bekend, de zinnen welgevormd, maar de betekenis kwam niet tot stand. In de volgende dia zagen we dezelfde tekst, nu met titel, en alles was duidelijk. Deze twee dia’s demonstreerden het belang van context om coherentie te constueren

Begrijpend lezen is relaties leggen § tussen verschillende delen van de tekst § tussen tekst en achtergrondinformatie 38

Mentale representatie: Relaties 2 1 4 24 5 3 7 8 6 9 10 12 11 13 14 15 20 18 19 23 21 17 22 16

Begrijpend lezen • Bouwen van coherentie • Proces versus product • Lezer-geïnitieerde processen • Aanleren en automatiseren • • • Instructie/voorbeeld/modelleren Oefenen Feedback • Standaards van coherentie Succesvol lezen omvat een combinatie van processen • Technisch lezen (omzetten symbolen betekenis) • Begripsconstructie: integratie betekenissen, achtergrond kennis Leerlingen kunnen falen om verschillende redenen –en baat hebben bij verschillende onderwijsactiviteiten Leerling betrokkenheid • Lezen moet functioneel/motiverend/nuttig zijn voor leerling • (Groeps)activiteiten (e. g. , samen bespreken, samen project maken) • Betekenisvol, motiverend, verdiepend Docent • Begrip van leesprocessen en wat daarbij mis kan gaan • Flexibiliteit: gereedschapskist van activiteiten, pedagogische benaderingen • Gericht op individuele leerling Beleid • Onderwijsbeleid: wat zijn de doelen? Zijn er misschien verschillende (conflicterende) doelen?

Instructie Kees Vernooy

DE ROL VAN INSTRUCTIE • Mc. Donald Connor, Morrison & Petrella (2004): • Bij kinderen met gemiddelde en lage scores voor begrijpend lezen namen de resultaten toe als er meer tijd is voor de leerkracht gemanagede instructieve activiteiten voor begrijpend lezen.

Processen die aan begrijpend lezen ten grondslag liggen; begrijpend lezen hangt niet van één factor af! Een ‘totaalbenadering’ nodig! Woordkennis (Perfetti & Stafura, 2014) en vlot lezen (Vernooy, 2015) zijn cruciaal voor begrijpend lezen. Begrijpend lezen is een optelsom van veel factoren

Wat vindt expert professor Shanahan (2013) cruciaal voor begrijpend lezen? • Het lezen en herlezen van de tekst of delen van de tekst moet centraal staan; herlezen van de tekst is effectief; • De leerlingen hebben uitdagende niet te gemakkelijke teksten nodig; • Voorkom dat er te veel tijd in de voorbereiding van het lezen van de tekst gaat zitten (frontloading); • Stel vooral ‘waarom’ en ‘hoe’ vragen.

Expliciete instructie door modelen Directe instructive heeft grote effecten voor begrijpend Lezen (Swanson e. a. 2001) Illustratie Verantwoordelijkheid leerkracht “Ik doe het” Doel les Voortgang les (5 - 10 min. ) Begeleide Instructie “Wij doen het” (5 – 10 min. ) Samenwerken Jullie doen het“ Zelfstandig “Jij doet het” (5 – 10 min. ) ( 5 – 10 min. ) Verantwoordelijkheid leerling Einde les: hebben we ons doel bereikt? Is de tekst begrepen? Fisher, D. , & Frey, N.

Leer leerlingen wat ze kunnen doen als ze de tekst niet goed begrijpen. Geef aanwijzingen! 1. Lees nog een keer wat je gelezen hebt. Misschien heb je iets niet goed gelezen. Herlezen helpt leerlingen hun gedachten verduidelijken. Onderzoek laat zien dat herlezen een zeer effectieve aanpak is; 2. Laat de leerling de tekst of het tekstdeel dat hij niet goed begrijpt hardop lezen; 3. Kijk of er aanwijzingen in de tekst zijn die helpen de tekst te begrijpen. Kijk naar de titel, kopjes, vetgedrukte woorden, illustraties; 5. Stel je vragen zoals: wat zou dat gedeelte kunnen betekenen? Wat was de titel of het leesdoel? Waar gaat het in de tekst verder over? 6. Denk na over wat je al gelezen hebt en breng dat in verband met het lastig te begrijpen tekstdeel en vraag je af wat het doel van de tekst is? 7. Lees het tekstdeel eens langzaam. Misschien begrijp je het dan. 8. Denk na over het doel van de schrijver. Dit kan je helpen het lastige tekstdeel te begrijpen. Stevens, Walker & Vaughn (2016): Herlezen is de meest effectieve interventie!