ndverum meii ea allt bland Um run kennsluafera

Á öndverðum meiði eða allt í bland? Um þróun kennsluaðferða og tæknilausna í fjarkennslu (Spáð í spilin!) Erindi 14. 10. 2005 á málþingi 3 f um fjarnám og –kennslu Sólveig Jakobsdóttir, soljak@khi. is Dósent í fjarkennslufræðum KHÍ

Keltneski krossinn? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Hvílir á? Allra næsta framtíð? Hvað hjálpar? Svar? Undirstaðan?

Hvílir á? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Allra næsta framtíð? Hvað hjálpar? Svar? Undirstaðan?

Hvílir á?

Hvílir á? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Allra næsta framtíð? Hvað hjálpar? Svar? Undirstaðan?

Undirstaðan?

Nýliðin fortíð/nútíð? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Allra næsta framtíð? Hvað hjálpar? Svar? Undirstaðan?

Nýliðin fortíð/nútíð?

Staðan (púlsinn tekinn)? • Spjallaði við fulltrúa* allra 29 framhaldskólana** - svör fengust frá 28 (97%); 14: 14 (höf. : landsbyggð) • Skoðaði lauslega vefi allra viðkomandi skóla • Allir tóku mér mjög vel! • Gagnasöfnartæki: (gamli góði) síminn. *yfirleitt skólatjórnenda, en stundum lykilpersóna sem tengdust fjarnámi **ath. sleppti sérhæfðum skólum á framhaldskólastigi s. s. lista-, hústjórnar-, tannsmíða, . . )

Staða: fjar/dreif/blanda?

Staða: fjar/dreif/blanda? • Engin “hrein” fjarkennslustofnun – þar sem eingöngu fer fram fjarnám. Ef notuð er t. d. skilgreining Simonsen o. fl. (2003) að fjarnám hafi 4 megineinkenni: – – stofnanabundið; kennari & nemandi aðskildir; gagnvirkni, samsk. með fjarskiptatækni; sameinast um gögn, upplýsingar (námsreynslu) • Ríflega fjórðungur skóla (8 -9) hefur fjarnámssíður eða vefi og 2 í viðbót sérstakar dreifnámssíður eða vefi, eða samtals um 38% framhaldsskóla. Þar af eru um 6 -7 skólar (20 -25%) sem gefa upp manneskju eða kemur að umsjón slíks náms.

Fjarnámsvefir+skilgr. stöður? Skóli FÁ VMA FAS FG Vefur x x Staða (heiti)? Fjarnámsstjóri Kennslustjóri fjarkennslu Umsjónarmaður fjarnáms Fjarkennlustjóri Versló IR FSU VA ME x Fjarnámsstjóri x aðstoð v. fjarkennslukerfi+ x x (x) Fjarnámstenging vísar á IR

Dreifnámsvefir+skilgr. stöður? Skóli Borgarh. FB Vefur x x Staða (heiti)? Verkefnisstjóri dreifnáms

Flokkur 1 (14%)? • Stað+Fjar: 4/28 (14%). Sterkir stofnar, stór hluti nema stundar fjarnám, fjar+stað misjafnlega mikið aðskilið eða mikil skörun eða blanda. • FÁ og VMA (netið) • FAS og VA (fjarfundabúnaður+netið) • Höf. : landsb. : 1: 3

Flokkur 2 -3 (29%)? • Stað+Fjar: 2/28. Fjarnám vaxandi sproti af stofni - töluverður-mikill gangur. – Versló – IR • Stað+Fjar: 5/28 Dreif-/fjarnám álitlegur sproti, hægari eða lítill vöxtur? – Borgarholtssk. , FG, FB – ME, FÍV, FSH Höf. : landsb. : 4: 3

Flokkur 4 -5 (25%)? • Staðnám en vísir að fjarnámi – Fyrir hópa • FSU, MH (ath. líka styttan skóladag) – Við einstaklinga (utanskóla) • ML, Kvennó, Laugar (ath. einnig ME, FSU, FÍV) • Dreifnám farið að einkenna staðnámið (minni viðvera í hefðb. kennslust; nám verkefnamiðað; fjarkennsluk. ); – FSN (+utanaðkomandi ”gestakennarar”); Hraðbraut

Flokkur 6 -7 (11%)? • Notkun (fjar)kennslukerfa almenn eða í mjög örum vexti, ekki farin að hafa áhrif á stundatöflu – Flensborg, MSund, MK • Notkun innra nets (oft heimasmíðaðra kerfa) almenn eða í örum vexti, stundatafla óbreytt – Kvennó Höf. -landsbyggð: 4: 0

Flokkur 8 -9 (25%)? • Kennslukerfi, innra net, eða vefsvæði en notkun ekki orðin almenn eða vöxtur e. t. v. hægari en í flokki 6 -7; stundum verið að skoða hlutina vel og ýmislegt í deiglunni t. d. námskeið f. kennara (s. s. MA, Flaug), stundum láta grasrótina um málin • FSS, IH, MA, MR, FVA, Flaug, MÍ (FÍV, ML, FSH),

Tæknilausnir?

Tæknilausnir - kennslukerfi Web. CT FÁ VMA MK ME Flaug IH? Versló (VA) Angel FSU FSN MH MA TLM My. School Versló Flensborg IR FG Hraðbraut MR MSund Moodle FB Borgh. FAS VA? 21 af 28 eða 75% skóla komnir með (fjar)kennslukerfi ML, VA, IR, IH. Fjögur kerfi standa upp úr.

Tæknilausnir – Innra net o. fl. Heimasmíðað Kvennó (Laupur) FVA (Plútó) Share- Ótil. Vefir Blogg Tölvupoint greint póstur FSS MÍ IR VMA IR FSU MH ML FAS FÍV FSH FLaug

Tæknilausnir – annað Fjarfundabúnaður Upptökuver FAS VA ME FSH FÍV Versló Sérhæfð forrit- bún. IR IH Borgh.

Hvernig hópar

Hvernig gengur hjá fólki?

Hvernig gengur? • Hvaða hópum gengur vel (lítið brottfall), t. d. ? – Grunnskólanemendum sem hafa lokið samr. prófi og eru að flýta fyrir sér (síður þeim sem eru að taka valáfanga – Eldra fólki sem er að bæta við sig/bæta sér upp það sem það hefur áhuga á – Þar sem næst góður félags/hópandi • Talað um að nemendur séu yfirleitt ánægðir þegar kennslukerfi eru tekin í notkun

Vandamál -úrlausnir?

Vandamál -úrlausnir? • Stafræn gjá - eldra fólk, oft konur? - fjarfundabúnaður t. d. fyrir austan í meira mæli en net/tölvur • Yngra fólk , skortir mörg hver ábyrgð og sjálfsaga – freistingar v. afþreyingar og skemmtana, erfitt að halda sig að vinnu - meiri mætingarskylda, stoð

Nám/færni í UST, 7. -10. bekk? Fust= 0, 5*Á F= Meðalfj. færniatriða á sviði UST Á= Ár reiknað frá 1983 (uþb þegar einkatölvur fóru að koma fram) 1984=1, osfrv.

Færni 7. -10. bekk, 1998, 2002, 2004

Vandamál (2004) • Líkamleg einkenni: Mest er kvartað yfir augn/höfuðverk en næst koma verkir í öxlum og/eða hálsi, minnst kvartað yfir verkjum í olnboga. Kynjamunur – sjá næstu glæru. *“netfíkn”? - Eyði allt of miklum tíma á Neti, kemur niður á námi, samsk. við vini/fjölsk. **“spilafíkn”? Eyði allt of miklum tíma í spil/leiki í tölvu/á Neti, á erfitt að hætta þó vilji

Kennsluaðferðir

Kennsluaðferðir • Miðlun efnis frá kennara til nemanda orðin mjög algeng: áætlanir, skipulag áfanga, verkefni. • Oft eru nemendur látnir skila verkefnum á Netinu – yfirleitt þannig að aðrir en kennarinn hafi ekki aðgang. • Sumir minnast á að prófin séu nýtt. • Umræðumögleikar s. s. vefráðstefnur og spjall mun minna nýtt (enda oft mikil staðkennsla í bland) – þó undantekningar t. d. í Borgarholtsskóla og greinilegur áhugi fyrir kennsluháttum á fleiri stöðum.

Kostir • Kemur til móts við hópa sem annars gætu ekki stundað nám • Auðveldara að halda úti fámennari hópum í fjarnámsáföngum (FG) • Notkun kennslukerfa: Mikil þægindi fyrir nemendur og kennara að hafa allt á einum stað – miklu skilvirkara

Gallar • Tæknivandamál s. s. samskiptavandamál við INNU vegna notkunar margra kerfa samhliða. . en miklu betra orðið að nýta fjarfundabúnað með IP • Sumir kennarar lengi að taka við sér (að mati leiðandi skólastjórnenda) • Mikil vinna fyrir kennara ekki síst í upphafi og/eða þegar/ef verið er að skipta um kerfi • Stundum skortur á forystu, stefnumótun, aðgerðum skólastjórnenda (að mati leiðandi frumkvöðla)

Áhyggjur von? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Allra næsta framtíð? Hvað hjálpar? Svar? Undirstaðan?

Áhyggjur/von?

Allra næsta framtíð? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Hvað Allra næsta hjálpar? framtíð? Svar? Undirstaðan?

Allra næsta framtíð? http: //ut. vefurinn. net/malthing ?

Svar? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Hvað Allra næsta hjálpar? framtíð? Svar? Undirstaðan?

Svar?

Hvað hjálpar? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Hvað Allra næsta hjálpar? framtíð? Svar? Undirstaðan?

Hvað hjálpar?

Viðkomandi í stöðunni? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Hvað Allra næsta hjálpar? framtíð? Svar? Undirstaðan?

Viðkomandi í stöðunni? Ráðvilt/hálfrugluð, takmörkuð/þröngur stakkur skorinn, og valda/áhrifalaus?

Niðurstaða? Áhyggjur/von? Niðurstaða? Viðkomandi í stöðunni ? Nýliðin fortíð? Hvað Allra næsta hjálpar? framtíð? Svar? Undirstaðan?

Niðurstaða?

Stefnur og straumar?

Straumar? • Félagsleg hugsmíðahyggja, kenningar um dreifða vitsmuni – hvernig stuðlum við sem kennarar að myndun náms- og fagsamfélaga og nýtum orkuna sem fæst úr hópum til góðs fyrir einstaklingana í hópnum og út fyrir hann? Nýir samskiptamöguleikar á Neti. • Þróun opins hugbúnaðar einn angi af þessu • Ath. í samhenginu um mun á: – heildstæðri menntun og – þjálfun í afmarkaðri færni eða uppbyggingu þekkingar á mjög afmörkuðu sviði

Straumar? • Félagsleg hugsmíðahyggja, . . . Kennslumódel í net/fjarkennslu, lýst t. d. • • • Námsbrautarvef í tölvu- og upplýsingatækni KHÍ. http: //tolvupp. khi. is Vefur námskeiðs um upplýsingatækni í menntun og tölvumenning skóla. http: //soljak. khi. is/umts 04 Sólveig Jakobsdóttir. (2001). Uppbygging námsbrautar og þróun námsamfélags á Neti. Erindi var flutt 2. 11. 2001 á málþingi um fjarkennslu á háskólastigi á vegum rekstrardeildar og kennslusvið HA, Akureyri. Sótt af http: //soljak. khi. is/erindi/uppbyggingnetnams. ppt Sólveig Jakobsdóttir. 2002. United we stand - divided we fall! Development of a learning community of teachers on the Net. Designing instruction for technology-enhanced learning (ritstj. Patricia L. Rogers ), bls. 228 -247. Hershey, PA , Idea Group Publishing. Vefur námskeiðs um fjarnám og –kennslu. http: //tolvupp. khi. is/disted

Straumar?

Straumar? • Meiri áhugi en áður fyrir ekki eingöngu vefráðstefnum (ekki í rauntíma, asynchronous) heldur líka rauntímasamskiptum á Neti og jafnvel meiri stað+fjarkennslu í bland (blended learning).

Straumar? • Hvernig nýtum við okkur möguleika til að efla afmarkaða færni t. d. með sýnikennslu - hreyfimyndum og örkennslu eða með öðru rafrænu námsefni • Hvernig er haldið utan um slíkt framboð?

Straumar? • Hvernig bregst hið opinbera, stofnanir og samtök við og halda utan um fjarnám og –kennslu; fjarkennara og –nema?

Lokaorð?