MONEY MARKETS 1 Money Markets n Money markets

  • Slides: 46
Download presentation
MONEY MARKETS 1

MONEY MARKETS 1

Money Markets n Money markets stand for short term operations, intermediating n n n

Money Markets n Money markets stand for short term operations, intermediating n n n temporary excess/deficit fund flows among institutions Thus, money market instruments have a maturity less than 1 year Firms use MM instruments for their working capital management Goverments and central banks : Financial market’s liquidty and temporary budget deficits Commercial banks are the major fund suppliers Deals done mostly on speculative background 2

 Money Market Instruments less than 1 year maturity, more speculative, less risky, liquid

Money Market Instruments less than 1 year maturity, more speculative, less risky, liquid instruments n T-bills (Hazine Bonoları) n FED funds (Interbank operations-OMO) n Eurocurrency market n Deposits, Certificate of deposits (CD) n Commercial papers-CP (Finansman bonoları) n Repo – Reverse repo n Banker’s acceptances n Cheques, S/T commercial promissory notes n Credit cards 3

Money Market Instruments MM Benchmark Interest Rates : - UST-yield: Ideal risk free interest

Money Market Instruments MM Benchmark Interest Rates : - UST-yield: Ideal risk free interest rate - US Prime lending rate: Prime customer (AAA) loan interest rates - FED Funds rate: FED Funds (Interbank market) lending rate. Determined by market liquidity - Int. Financial Markets : LIBOR, HIBOR, SIBOR, PIBOR 4

 Money Market Instruments 1. T-Bills : A short-term debt obligation backed by the

Money Market Instruments 1. T-Bills : A short-term debt obligation backed by the U. S. government with a maturity of less than one year. T-bills are sold in denominations of $1, 000 up to a maximum purchase of $5 million and commonly have maturities of one month (four weeks), three months (13 weeks) or six months (26 weeks). n Treasury auctions held in monthly basis. Only market-makers are accredited for the auctions. n Pricing : Bank discount method used for S/T MM instruments P = F [1 – ((R x DM) / DY)] Quotations : 360 days basis (365 days basis for corporate bonds) Annual yield (R) = [(F – P) / F] x (DY / DM) P : Price (present value) F : Nominal value (Future value) R : Annual yield DM : Days to maturity DY : 360 days basis 5

Money Market Instruments n Nom : $100 Annual yield : 6. 5% Holding period

Money Market Instruments n Nom : $100 Annual yield : 6. 5% Holding period : 123 days P = 100 [1 – (0. 065 x 123 / 360)] P = 97. 78 Hazine Bonosu : 100 P = ----------- = 97. 83 0. 065 x 123 1 + -------- 360 6

Money Market Instruments 2. Banker’s Acceptances : n A short-term credit investment created by

Money Market Instruments 2. Banker’s Acceptances : n A short-term credit investment created by a non-financial firm and guaranteed by a bank (trustee). n Banker’s Acceptances are traded at a discount from face value on the secondary market. Banker's acceptances are very similar to T-bills and are often used in money market funds. n Mostly have a maturity of 2 -6 months n Used for the purpose of international trade. n Discount rate is set by guarantor bank and depends on the rating of the importer firm. Usually a certain spread is also considered. n BA is traded actively in secondary MM. Banks, MMMF, corporations and foreign investors are the common players. 7

Money Market Instruments 3. Commercial Papers : n An unsecured, short-term debt instrument issued

Money Market Instruments 3. Commercial Papers : n An unsecured, short-term debt instrument issued by a corporation, typically for the financing of accounts receivable, inventories and meeting short-term liabilities. n Maturities on commercial paper rarely range any longer than 270 days. The debt is usually issued at a discount, reflecting prevailing market interest rates. n Commercial paper is not usually backed by any form of collateral, so only firms with high-quality debt ratings will easily find buyers without having to offer a substantial discount (higher cost) for the debt issue. n A major benefit of commercial paper is that it does not need to be registered with the (SEC) as long as it matures before nine months (270 days), making it a very cost-effective means of financing. The proceeds from this type of financing can only be used on current assets (inventories) and are not allowed to be used on fixed assets, such as a new plant, without SEC involvement. 8

Money Market Instruments n A major benefit of commercial paper is that it does

Money Market Instruments n A major benefit of commercial paper is that it does not need to n n be registered with the (SEC) as long as it matures before nine months (270 days), making it a very cost-effective means of financing. The proceeds from this type of financing can only be used on current assets (inventories) and are not allowed to be used on fixed assets, such as a new plant, without SEC involvement. CP is generally rolled over by issuers Usually a spread over T-Bills rate applied depending on the rating of the issuer company Investors carry CP’s till maturity, thus it has low secondary market liquidity Normally a high rated company’s CP issue is underwritten by an investment house. Financial sector institutions make direct issues 9

Money Market Instruments Finansman Bonoları İhraçcıların borçlu sıfatıyla düzenleyip Kurul kaydına alınmak suretiyle ihraç

Money Market Instruments Finansman Bonoları İhraçcıların borçlu sıfatıyla düzenleyip Kurul kaydına alınmak suretiyle ihraç ederek sattıkları emre veya hamiline yazılı menkul kıymet niteliğindeki kıymetli evraktır. n Vadesi asgari 60 azami 720 gündür. Para piyasası aracıdır. n Vadenin ¼’ünü geçmeyen sürede iskonto edilerek satılır. n Finansman bonolarının nominal değeri anapara ile faizi içerir. n Halka açık olmayan anonim ortaklıkların ihraç edebilecekleri azami finansman bonosu tutarı hesaplanırken yedek akçeler dikkate alınmaz. n Çıkarılan finansman bonoları satılmadıkça veya satılmayanlar iptal edilmedikçe yeni finansman bonosu çıkarılamaz. n İkincil piyasada alım ve satımı serbesttir. n Finansman bonoları, vade sonunda bunları çıkaran ihraçcı veya aracı kuruluş tarafından ve belirlenen yerlerde ödenir. 10

Money Market Instruments A tipi: Garanti kaydı taşımayan finansman bonoları B tipi: İhraçcıya karşı

Money Market Instruments A tipi: Garanti kaydı taşımayan finansman bonoları B tipi: İhraçcıya karşı taahhüt edilmiş banka kredisi ile desteklenmiş finansman bonoları C tipi: Banka garantisi taşıyan finansman bonoları E tipi: Hazine garantisi taşıyan finanman bonoları F tipi: Bir anonim ortaklığın müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla ödeme vaadini ihtiva eden finansman bonoları Finansman Bonolarının üzerinde; Finansman bonosu ibaresi, İhraçcının ticaret unvanı ve adresi, ihraç edilecek finansman bonosu için ihraçcı tarafından imza yetkisi verilen temsilcilerin adları ve imzaları, belirli bir meblağı kayıtsız şartsız ödeme vaadi, tanzim tarihi, tertip ve seri numarası, Finansman bonosu emre yazılı ise ödeme yapılacak kişinin adı veya ünvanı, hamiline yazılı ise hamiline yazılı olduğu ibaresi bulunur. 11

Money Market Instruments 4. Certificate of Deposit (CD) : n A savings certificate entitling

Money Market Instruments 4. Certificate of Deposit (CD) : n A savings certificate entitling the bearer to receive interest. A CD bears a maturity date, a specified fixed interest rate and can be issued in any denomination (360 days basis). n CDs are generally issued by commercial banks and are insured by the FDIC. The term of a CD generally ranges from one month to five years. A certificate of deposit is a promissory note issued by a bank. It is a time deposit that restricts holders from withdrawing funds on demand. Although it is still possible to withdraw the money, this action will often incur a penalty. 12

Money Market Instruments n A $10, 000 CD with an interest rate of 5%

Money Market Instruments n A $10, 000 CD with an interest rate of 5% compounded n n n annually and a term of one year. At year's end, the CD will have grown to $10, 500 ($10, 000 * 1. 05). CDs of less than $100, 000 are called "small CDs"; CDs for more than $100, 000 are called "large CDs" or "jumbo CDs". Almost all large CDs, as well as some small CDs, are negotiable. CD’s over $ 100. 000 are usually delivered to institutional investors Floating Rate CD’s : T-Bill’s rate or LIBOR + Spread Yankee and Euro CD’s Bank Balance Sheet : NOW accounts (negotiable order of withdrawal) 13

Certificate of Deposit Bank Name ………………… Place ………………. . Date………………. . No……. . This

Certificate of Deposit Bank Name ………………… Place ………………. . Date………………. . No……. . This certifies that there has been deposited with this bank the sum of …………………………………. Payable on ……………. To the order of …………. Together with the interest at the rate of …… ( 360 days basis ) AUTHORİZED SİGNATURES 14

Money Market Instruments Mevduat Sertifikaları Bankalara kısa dönemli (en fazla 1 yıl) yatırılan mevduata

Money Market Instruments Mevduat Sertifikaları Bankalara kısa dönemli (en fazla 1 yıl) yatırılan mevduata verilen makbuz türünde vesikalardır. Sertifika ikinci piyasa’da bir para piyasası aracı olarak alım satıma konu olur. Mevduattan farklı olarak Merkez Bankası’nda karşılık tutma yükümlülüğüne tabi değil idi (sonradan değiştirildi). Türkiye’de özellikle 1980 - 1983 arasında önemli ölçüde kullanılmıştır. ( Kastelli olayları ) 15

Money Market Instruments Eurocurrency market : The money market in which currency held in

Money Market Instruments Eurocurrency market : The money market in which currency held in banks outside of the country where it is legal tender, is borrowed and lent by banks in Europe. The Eurocurrency market allows for more convenient borrowing, which improves the international flow of capital for trade between countries and companies. For example, a Japanese company borrowing U. S. dollars from a bank in France is using the Eurocurrency market. EC market started at the time when socialist block countries placed their $ deposits and reserves to European CB’s (mostly England) regarding their worries about cold war conditions which their reserves would be frozen by the US Government, This situation continued until 1970. After the OPEC came into the scene in 1973, the dollar deposits of the petroleum exporter countries led Eurocurrency market expand it’s $ volume. Another important factor which leads EC market is the legal restrictions applied by USA to control current deficit 16

Money Market Instruments The operation of Eurocurrency Markets is similar to Interbank markets. It

Money Market Instruments The operation of Eurocurrency Markets is similar to Interbank markets. It is a typical OTC market which dealings mostly done on telephone system Central Banks can not control/supervise monetary operations and money supply because these funds are uncontrollable London is at the center of Eurocurrency market operations. Major currency is $ Eurocurrency market operations : Time deposits market Euro CD market Euro CP market Eurobond market 17

Money Market Instruments 5. REPO’s : n A form of short-term borrowing for dealers

Money Market Instruments 5. REPO’s : n A form of short-term borrowing for dealers in government securities. The dealer sells the government securities to investors, usually on an overnight basis, and buys them back the following day. n For the party selling the security (and agreeing to repurchase it in the future) it is a repo; for the party on the other end of the transaction, (buying the security and agreeing to sell in the future) it is a reverse repurchase agreement. REPO market yields follows money market interests closely. Interest rates quoted on 360 days basis. 18

Money Market Instruments REPO’lar : Repo ve ters repo işlemlerini, faaliyet izni almış bankalar

Money Market Instruments REPO’lar : Repo ve ters repo işlemlerini, faaliyet izni almış bankalar ile sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde faaliyet gösteren, sermaye piyasası araçlarının ihraç edilerek halka arz edilmeksizin veya halka arz yoluyla satışına ve daha önce ihraç edilmiş olan sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık etmeye yetkili ve ödenmiş sermayesi asgari sermaye yükümlülüğünü yerine getirmiş olan aracı kurumlar yapabilirler. Gerekli belgeler : - Repo çerçeve sözleşmesi - Repo teyit formu - M. K. saklama makbuzu 19

Repoda İşlem Konusu Menkul Kıymetler Devlet tahvilleri, Hazine bonoları, Banka bonoları ve banka garantili

Repoda İşlem Konusu Menkul Kıymetler Devlet tahvilleri, Hazine bonoları, Banka bonoları ve banka garantili bonolar, Gelir ortaklığı senetleri, Ana piyasa : İMKB tahvil bono piyasası-repo/ters repo pazarı Bankalararası repo piyasası (back to back) Doğrudan banka işlemleri Bonoların tanımı ve nom tutarı banka stoğuna bağlıdır İMKB bonoların satış fiyat aralığını her gün belirler. Müşteri eksik kağıt satışından korunmuş olur RR’nın avantajı u/v bir kağıdın kesin satış yapılmadan k/v fonlama için kullanılabilmesidir 20

Repo ve ters repo işlemleri dekont örneği Yapılan İşlemin Niteliği : İşlem Yapılan Kişi

Repo ve ters repo işlemleri dekont örneği Yapılan İşlemin Niteliği : İşlem Yapılan Kişi veya Kuruluş : Alınan/Satılan Menkul Kıymetin Türü : (Özel sektör menkul kıymetlerinde ihraççı kuruluş da belirtilir. ) Menkul Kıymete İlişkin Bilgiler(Depo Makbuz no. ) Nominal Değer Vadesi Kupür Adedi Faiz Oranı Varsa Seri Numarası Menkul Kıymetin Satış/Alış Fiyatı : (Birim satış fiyatı da belirtilir. ) Vade : Vadede Ödenecek/Alınacak Miktar : Valör : 21

IMKB Tahvil Bono Piyasasında Repo/Ters Repo İşlemleri IMKB de Repo ve Ters Repo işlemleri

IMKB Tahvil Bono Piyasasında Repo/Ters Repo İşlemleri IMKB de Repo ve Ters Repo işlemleri SPK nın 31. 07. 1992 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Menkul Kıymetlerin Geri alma veya satma taahhüdü ile alım satımı hakkında tebliğ” uyarınca gerçekleştirilmektedir. ÖRNEK : Ekranda karşılaşan iki işlem aşağıdaki şekildedir : V 1 V 2 DAY SİZE BİD ASK SİZE 23. 02 02. 03 7 20000 71 20000 Emri teklifte (bid) yer alan üye V 1’de 20. 000. YTL ödeyecektir. V 2’de (20. 000. x (1+0. 71 x 7/365) formülü ile hesaplanan YTL 20. 272, 33 YTL kendisine ödenecektir. Emri talepte yer alan üye V 1 de menkul kıymeti teslim edecek V 2 de geri alacaktır. 22

Mevduat Türk sisteminde mevduat YTL veya yabancı paralar üzerinden yapılabilinir. Döviz üzerinden açılmış hesaplara

Mevduat Türk sisteminde mevduat YTL veya yabancı paralar üzerinden yapılabilinir. Döviz üzerinden açılmış hesaplara Döviz Tevdiat hesabı denir. Banka müşterilerinin, bankalara verdikleri ve istenildiği anda veya vadelerinde geri ödenen fonlardır. Bankacılık açısından, bankaların en önemli kaynağını oluşturur. Türk Bankacılık sisteminde sadece kendilerine yetki verilen kuruluşlar tarafından toplanabilen Mevduatlar Devlet (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu) garantisini haizdir. Bu nedenle riski sevmeyen yatırımcı açısından önemlidir. Sınıflandırılmaları vadeleri ve yatırımcı kişi veya kuruluşun özelliklerine göre yapılır. Vadelerine göre ( Vadesiz – 1 aylık – 3 aylık – 6 aylık – yıllık) Yatırımcıya göre ( Ticari – Resmi - gibi ) Para cinsine göre 23

Ekonomik açıdan bakıldığında artı fonların Banka Mevduatı olarak yatırılması : Para tutma risklerini azaltır

Ekonomik açıdan bakıldığında artı fonların Banka Mevduatı olarak yatırılması : Para tutma risklerini azaltır Mevduat sahiplerinin bankacılık işlemlerini daha düşük maliyet (Komisyon) ile yapmalarını sağlayabilir. Faiz getirisi sağlar Yatırımcıların kredi taleplerinin yerine getirilmesinde kolaylık sağlar. Ayrıca toplam mevduat tutarı makro ekonomik bir faktör olarak kabul edilir ve tüketim – yatırım ve tasarruflar arasındaki ilişki makro ekonomik dengeler açısından önemli bir faktördür. Son olarak Banka Mevduatı Kaydi Para yaratılmasında da önemli rol oynar. 24

 Mevduat n Valör : Faizin işlemeye başladığı gün - Bankacılıkta para çekilişinde aynı

Mevduat n Valör : Faizin işlemeye başladığı gün - Bankacılıkta para çekilişinde aynı işgünü, para yatırılışında bir sonraki işgünü valör kabul edilir - Faize esas gün sayısı hesabında valör günü hesaplamaya dahil edilir, son gün hariç tutulur A x n n Adat : Basit faiz formülünde ------ 100 Örnek : 1. 500. 000 USD mevduatın yılık basit %12 faiz oranından 30 günlük faizinde; Adat = 1. 500. 000 x 30 / 100 = 450. 000 Faiz = 450. 000 x 12 / 365 = 14. 794, 52 USD n Borç / Alacak faizler : Faizli aktifler üzerindeki faiz oranı borçlu, faizli pasifler üzerindeki faiz oranı alacaklı faiz oranıdır. 25

 Mevduat n Hamburg yöntemi : Gün sayıları bir sonraki valöre göre hesaplanır ve

Mevduat n Hamburg yöntemi : Gün sayıları bir sonraki valöre göre hesaplanır ve adatlar bakiye üzerinden bulunur. İşlem Tar. Valör Gün sayısı Borç İş. Alac. İş. Bakiye Adat 30. 06 03. 07 1 5. 000 50 04. 07 9 2. 000 3. 000 270 12. 07 13. 07 3 4. 000 7. 000 210 16. 07 0 7. 000 0 Toplam 530 26

FİNANSAL PİYASALAR n ORGANİZE PİYASALAR : - Takas sorumluluğu ve riski, piyasayı düzenleyen kuruluşa

FİNANSAL PİYASALAR n ORGANİZE PİYASALAR : - Takas sorumluluğu ve riski, piyasayı düzenleyen kuruluşa aittir - İşlem yapan oyuncular teminatlar yatırır (başlangıç t. , sürdürme t. vb. ) - Piyasalar katı kurallara sahiptir ve işlem saatleri belirlenmiştir - İşlem maliyetleri daha yüksektir - Organize olmayan piyasalara oranla genellikle derinlikleri daha azdır - Fiyatlandırmada kotasyon esası geçerlidir n ORGANİZE OLMAYAN (TEZGAHÜSTÜ - OTC) PİYASALAR - Takas sorumluluğu ve riski oyunculara aittir - İşlem yapan oyuncular birbirlerine “line” açarlar - Piyasalar esnektir, saatler değişebilir - İşlem maliyetleri daha düşüktür - Derinlikleri genellikle daha fazladır - Fiyatlandırmada karşılıklı pazarlık esası geçerlidir 27

 FİNANSAL PİYASALAR n Organize piyasalar: TCMB AÇIK PİYASA TCMB INTERBANK PARA PİYASASI TCMB

FİNANSAL PİYASALAR n Organize piyasalar: TCMB AÇIK PİYASA TCMB INTERBANK PARA PİYASASI TCMB DÖVİZ PİYASASI IMKB TAHVİL/BONO PİYASASI (KESİN ALIM/SATIM, REPO PAZARI) IMKB HİSSE SENETLERİ PİYASASI IMKB ULUSLARARASI TAHVİL&BONO PİYASASI ISTANBUL ALTIN BORSASI İZMİR VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI n Tezgahüstü piyasalar: BANKALARARASI TL PİYASASI BANKALARARASI REPO PİYASASI BANKALARARASI TAHVİL PİYASASI BANKALARARASI DÖVİZ PİYASASI SERBEST ALTIN PİYASASI 28

TCMB’deki Para Politikası Araçları Standart modern araçlar: Açık piyasa işlemleri: En etkin ve sık

TCMB’deki Para Politikası Araçları Standart modern araçlar: Açık piyasa işlemleri: En etkin ve sık kullanılan araçtır. Kısa vadeli faiz oranları : Kurlara doğrudan müdahale yoksa genellikle MB kendi faiz oranlarını belirler Zorunlu karşılıklar: Etkin, ancak demodedir. Reeskont penceresi: Terkedilmiş bir araçtır. Büyüme ana amaç ise ön plana çıkar Doğrudan kur müdahaleleri : Asli para politikası aracı değildir. Kurların ekonomiyi ciddi etkilemesi halinde kullanılır 29

ORGANİZE PARA PİYASALARI AÇIK PİYASA İŞLEMLERİ : n 1211 Sayılı Kanun 52. Madde ile

ORGANİZE PARA PİYASALARI AÇIK PİYASA İŞLEMLERİ : n 1211 Sayılı Kanun 52. Madde ile 1987’de kuruldu n Hazine ihalelerinin tamamlayıcısı ve düzenleyicisidir. Likiditeyi n n kontrol etmekle ilgili ana amacın yanısıra, Hazine ihalelerinde faiz ve ikincil piyasalarda derinlik oluşumunu sağlamak diğer önemli amaçlardır Kesin alım-satımda vadesine en çok 1 yıl kalan kağıtlar kullanılır. Reuters : CBTL, CBTM Repo-ters repoda Reuters: CBTF, CBTG Repo ihalelerinde geleneksel yöntem tercih edilir. Faiz oranı ve fiyatı bankalar belirler. Teklifler 1. 000 YTL ve katlarıdır Doğrudan alım-satımda fiyat hesabında 100 YTL nom bedel kullanılır 30

ORGANİZE PARA PİYASALARI n Tüm bankalar ve seçilmiş bazı aracı kurumlar açık piyasa n

ORGANİZE PARA PİYASALARI n Tüm bankalar ve seçilmiş bazı aracı kurumlar açık piyasa n n n n işlemlerine katılabilir. Maksimum repo/ters repo vadesi 91 gündür. İşlemlerden komisyon ve masraf alınmaz. Kamunun ihraç ettiği kıymetler birincil piyasadan alınamaz. Standart repo/ters repo ihale saati 11. 00’dır (10. 00 -16. 00). Repo ve ters repo işlemlerinde, işleme konu kıymetlerin Resmi Gazete fiyatları baz alınır. Doğrudan satın alınacak kıymetlerde 91 gün vade sınırı yoktur. Likidite senedi ihracı dışındaki işlemlerde DİBS kullanımı zorunludur 31

ORGANİZE PARA PİYASALARI TCMB INTERBANK PİYASALARI : n Merkez Bankası bünyesinde kurulmuş bulunan Bankalararası

ORGANİZE PARA PİYASALARI TCMB INTERBANK PİYASALARI : n Merkez Bankası bünyesinde kurulmuş bulunan Bankalararası Para Piyasası (TCMB Interbank), bankalararası rezerv hareketini teşvik etmek ve kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla, kısa dönem nakit fazlası olup bunu plase edemeyen bankalar ile kısa dönemli nakit ihtiyacı bulunup bu ihtiyacını uzun dönemli varlıklarını elden çıkarmadan karşılamak isteyen bankaların birbirleriyle karşılaştırıldığı bir piyasadır. n TCMB’nin Blind-brokerlık (işlemlere garantör sıfatıyla aracılık) faaliyetleri 2 Aralık 2002 tarihinde sona ermiştir. Bu tarihten itibaren TCMB, sadece TL depo işlemleri yapmaktadır. n Piyasa katılımcıları sadece bankalardan oluşmaktadır. 32

ORGANİZE PARA PİYASALARI n İşlem saatleri : 10. 00 – 16. 00 n İşlem

ORGANİZE PARA PİYASALARI n İşlem saatleri : 10. 00 – 16. 00 n İşlem basamağı : 10. 000 YTL ve katları n Reuters : CBTC, CBTD n İşlem komisyonu : Milyonda 48 n Teminat oranı : %110 n Banka risk grupları (4 grup) - sermaye tabanı, - sermaye yeterlilik oranı, - ortalama kaynak ihtiyacı, - aktif büyüklüğü 33

 ORGANİZE PARA PİYASALARI n Gün içi likidite imkanı (GİL) n Geç likidite penceresi

ORGANİZE PARA PİYASALARI n Gün içi likidite imkanı (GİL) n Geç likidite penceresi n TL Depo alım/satım işlemleri n Likidite senedi ihracı 34

ORGANİZE PARA PİYASALARI TL Depo İşlemleri : n TCMB, gecelik faizleri kontrol etmek amacıyla

ORGANİZE PARA PİYASALARI TL Depo İşlemleri : n TCMB, gecelik faizleri kontrol etmek amacıyla bu piyasada alt ve n n n üst faiz oranları belirler. Bankalar, birbirleriyle sadece bu kotasyonlar içerisinde işlem yapabilirler. TCMB, bankalararası işlemlerde komisyon alır Eğer faizler taban ya da tavana ulaşırsa, TCMB alıcı ya da satıcı olarak devreye girer. Ancak, tavan faiz çerçevesinde bankaların borç alabilecekleri tutar, limitleri ile sınırlıdır. Faiz kotasyonları, 25 baz puan ve katları şeklinde verilir (22, 25; 22, 50 gibi) O/N ve 7 gün vadeli depo işlemleri ile , 2 ve 4 haftalık depo alım ihaleleri de yapar. Depo ihalelerinde faiz tekliflerinde 1 baz puan ve katları uygulanır (3 aya kadar ihale yöntemiyle TL depo işlemi yapılabilmektedir). TL depo işlemleri, açık piyasa işlemleri çerçevesinde bir tür likidite kontrol aracıdır ve gecelik faizlerin aşırı dalgalanmasının önüne geçmek için kullanılır. 35

10. 00 : Borç alma/borç verme oranlarının, Geç likidite penceresi oranlarının ve TL depo/repo

10. 00 : Borç alma/borç verme oranlarının, Geç likidite penceresi oranlarının ve TL depo/repo ihalelerinin ilanı 10. 00 - 14. 00 : İMKB Repo Piyasası işlemleri 10. 00 - 16: 00 : Gün içi Bankalararası Para Piyasası işlemleri 10. 00 - 11: 00 : Normal repo/ters repo ve TL depo ihaleleri 11. 00 - 15. 00 : Gün içi repo ihaleleri 15. 00 : Döviz ihaleleri 16: 30 16: 00 15: 00 11: 00 10: 00 Merkez Bankası Piyasaları Çalışma Saatleri 16. 00 - 16. 30 : Geç Likidite Penceresi 36

 OTC PARA PİYASALARI Bankalararası TL Piyasası : n İkincil piyasa olarak da adlandırılan,

OTC PARA PİYASALARI Bankalararası TL Piyasası : n İkincil piyasa olarak da adlandırılan, bankaların kendi aralarında, n n herhangi bir düzenlemeye tabi olmaksızın fon alışverişlerini gerçekleştirdiği piyasadır. İşlemler teminatsız yapılırlar. İşlemlerin teminatsız olmasından dolayı, her banka, işlem yapacağı bankalara ve işlem miktarına sınırlama (line) getirmektedir. İşlemler telefonla pazarlık usulüyle ya da veri dağıtım firmalarının dialing imkanlarından yararlanılarak yapılmaktadır. Faiz oranları, piyasanın likiditesine ve bankaların nakit pozisyonuna göre pazarlıkla belirlenmektedir. 37

 OTC PARA PİYASALARI n TCMB Interbank piyasasının alternatifi olup OTC’dır (tezgahüstü piyasa) n

OTC PARA PİYASALARI n TCMB Interbank piyasasının alternatifi olup OTC’dır (tezgahüstü piyasa) n TCMB Interbank’ta işlem limitlerinin yetmemesi, maliyet yüksekliği, teminat istenmesi bu piyasayı yarattı n Reuters : TRLDEPO, TRLDEPP, TRLDEPQ n Karşılıklı line’ları olan bankalar bu sayfalardaki kotasyonlarını birbirine ekran fiyatı olarak verir 38

 OTC PARA PİYASALARI Bankalararası repo piyasası : n IMKB Tahvil-Bono Piyasası Repo-Ters Repo

OTC PARA PİYASALARI Bankalararası repo piyasası : n IMKB Tahvil-Bono Piyasası Repo-Ters Repo Pazarının n n OTC’sıdır İMKB repo piyasasında tanınan limitler yetersiz kaldığında üyeler, işlemleri kendi aralarında gerçekleştirmektedir. “Line"ı olan bankalarla ve "line" limitleri dahilinde işlem yapılabilmektedir. Bankalar line konusunda hassastır. İşlemler telefonla pazarlık usulü yada bilgi dağıtım firmalarının dialing imkanlarından faydalanılarak yapılmaktadır. Oranlar daha çok IMKB Repo-Ters Repo Pazarı'nda gerçekleşen oranlar baz alınarak tesbit edilmektedir. Herhangi bir düzenlemeye tabi değildir. 39

 ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI TCMB Döviz Interbank Piyasası : n Görev: TCMB Kanunu Madde

ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI TCMB Döviz Interbank Piyasası : n Görev: TCMB Kanunu Madde 4 -b “Hükümetle birlikte Türk Lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek, Türk Lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk Lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak, ” olarak belirtilmiştir. n Yetki: TCMB Kanunu Madde 53 -a “Banka, uyguladığı para politikası çerçevesinde, Türk Lirasının yabancı paralar karşısındaki değerini belirlemek amacıyla, döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile şartları önceden belirlenmek suretiyle dövizlerin Türk Lirası ile değişimi ve diğer türev işlemleri yapabilir. “ 40

 ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI n TCMB Döviz ve Efektif Piyasaları: - TL Karşılığı döviz

ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI n TCMB Döviz ve Efektif Piyasaları: - TL Karşılığı döviz alım/satım piyasası (TLFX) - TL Karşılığı efektif alım/satım piyasası - Döviz depo piyasası - Döviz karşılığı döviz, efektif karşılığı efektif piyasası (FXFX) - Swap ve Forward n Piyasa katılımcıları: Bankalar, katılım bankaları ve yetkili müesseselerden oluşmaktadır. 41

 ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI n Piyasanın İşleyişi : - Reuters : Alım-satım : CBTR

ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI n Piyasanın İşleyişi : - Reuters : Alım-satım : CBTR Döviz deposu : CBTJ - TL / döviz-efektif işlemleri yapılır - TCMB döviz sattığında hem kuru düşürebilir, hem de likiditeyi daraltırsa faiz yükselebilir - Min işlem tutarı 1 Milyon USD - Teklif ve talepler gizlidir - İşlem saatleri 10. 00 -15. 00 - Bid-ask için aynı gün valörlü en iyi 3 teklif CBTR’de gösterilir - 1 gün valörlü teklifler CBTQ’da ilan edilir - %01 kambiyo gider vergisi döviz satışı yapana aittir 42

ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI n TCMB Döviz Deposu İşlemleri : - TCMB, 1 hafta –

ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI n TCMB Döviz Deposu İşlemleri : - TCMB, 1 hafta – 2 ay vadelerle döviz /efektif piyasasında çalışan kurumlarla CBTJ ekranındaki kotasyonlarla USD depo işlemi yapar - Bankalar kendi aralarında işlem yaparsa faiz oranını kendileri belirler - TCMB kotasyonları, uluslararası piyasalar faiz oranları + spread ile günlük belirlenir - İşlemlerde TL’de ise Interbank faiz oranları geçerlidir - Döviz karşılığı TL kuru, TCMB günlük gösterge kurunu belirleyen piyasa yapıcısı bankaların işlem saatindeki satış kotasyon ortalamasıdır 43

ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI Gösterge kurların belirlenmesi : n Bankalararası döviz piyasasında saat 10: 30

ORGANİZE DÖVİZ PİYASALARI Gösterge kurların belirlenmesi : n Bankalararası döviz piyasasında saat 10: 30 ile 15: 30 arasında, n n birer saat ara ile, 1 milyon USD için kotasyon veren bankaların alım-satım kotasyonları oratalamasının ortalaması alınarak belirlenir. Aynı saatlerde uluslararası piyasalardaki çapraz kurlar da benzer şekilde hesaplanmakta ve bu kurlara göre diğer döviz kurları hesaplanmaktadır. TCMB her gün saat 15: 30’da, gösterge niteliğindeki döviz kurlarını ilan etmektedir. (USD/TL, EUR/USD) Dalgalı kur rejimi çerçevesinde aşırı dalgalanmalar dışında kurlara müdahale edilmemektedir. Dalgalı kur rejiminde kurlar, ekonominin barometresi görevini üstlenmekte; ekonomik politikalardaki tutarsızlığı ve yapısal reformlardaki aksamaları net bir şekilde yansıtmaktadır. 44

 OTC DÖVİZ PİYASALARI Bankalararası Döviz Piyasası : n Bankalar, yetkili müesseler, katılım bankaları

OTC DÖVİZ PİYASALARI Bankalararası Döviz Piyasası : n Bankalar, yetkili müesseler, katılım bankaları döviz alım-satım işlemlerini (TLFX ve FXFX) ikincil piyasada özel bir düzenlemeye tabi olmayan piyasada kendi aralarında yapabilmektedir. n “Line"ı olan bankalarla ve "line" limitleri dahilinde işlem yapılabilmekte ve teminat alınmamaktadır. n İşlemler telefonla pazarlık usulüyle ya da veri dağıtım firmalarının dialing imkanlarından yararlanılarak ülke saatleri içinde yapılmaktadır. n Bankalar kotasyonlarını bilgi dağıtım firmalarının ekranlarına girerek (Reuters TRY=1) ilan etmekte ve girilen bu kotasyonlar 1 mn USD için bağlayıcı nitelik taşımaktadır. 45

 OTC DÖVİZ PİYASALARI n TCMB Döviz-Efektif piyasasının OTC alternatifidir n Çift taraflı kotasyonlar

OTC DÖVİZ PİYASALARI n TCMB Döviz-Efektif piyasasının OTC alternatifidir n Çift taraflı kotasyonlar 1 Milyon USD için geçerli olup üzerindeki n n talepler pazarlığa tabidir Kurlar çok yükselirse TCMB en yüksekten başlayarak müdahale edebilir. EFT kapanışına kadar aldığı USD karşılığı TL’nı TCMB’na yatıramayan bankanın Interbank teminatına el konur Büyük yabancı bankalar da ağırlıklı olarak bu piyasayı kullanır. Türkiye’de döviz kurları bu piyasada oluşur FXFX işlemler anında teslim, TL-USD işlemler aynı gün valörlü, TL-Diğer dövizler TOM valörlüdür Vadeli döviz işlemleri de bu piyasada yapılır 46