Met mijn tienerdochter naar de gynaecoloog Jan Bosteels

Met mijn tienerdochter naar de gynaecoloog Jan Bosteels Jaarcongres VVOG Bredene Donderdag 18/10/2012

Gynaecologische problemen bij kinderen en adolescenten • Unieke aandoeningen in deze leeftijdscategorie • Andere manifestatie van de aandoening in deze leeftijdscategorie vgl. volwassen populatie

Gynaecologische problemen bij kinderen en adolescenten De psychologische, sociale, culturele en biologische aspecten van ontwikkeling en groei maken de diagnostiek en therapie van gynaecologische aandoeningen bij kinderen en adolescenten een uiterst boeiende uitdaging.

Een bloemlezing • Bloeding • PCOS • Endometriose • Contraceptie • SOA • HPV vaccinatie

BLOEDING

BLOEDING • 1/3 van adolescenten heeft een probleem van overvloedige menstruatiebloedingen(1) • hoofdoorzaken bij adolescenten: anovulatie en bloedingsziekten • uitsluiten van zwangerschap, infectie, hormoonstoornissen en anatomische afwijkingen (1) Frishman GN. J Minim Invasive Gynecol 2008; 15: 682 -88

BLOEDING • prevalentie van VWZ is hoger vgl. met volwassenen (1) • hormonale contraceptiva en fibrinolyseremmers zijn veilig, effectief en goed bestudeerd in de adolescente populatie. (1) Lukes AS et al. Fertil Steril 2005; 84: 1338 -44

PCOS

PCOS • PCOS bij adolescenten kan uitermate storend zijn: - onvoorspelbaar en soms hevig vaginaal bloedverlies - storend hirsutisme - esthetisch storende acné - obesitas • Diagnose PCOS bij adolescenten best te stellen door aanwezigheid van alle 3 Rotterdam criteria (2003) of AES (2009) criteria: oligo- of anovulatie, biochemisch of klinisch hyperandrogenisme en polycysteuze ovaria bij US (≥ 12 follikels 2 -9 mm, ovariëel volume ≥ 10 m. L, één ovarium is voldoende). Rackow BW. Curr Opin Obstet Gynecol 2012; 24: 281 -7

PCOS • Adolescente PCOS is geassociëerd met verhoogde insulineresistentie, obesitas, metabool syndroom en slaapstoornissen zoals OSA • De meest belangrijke interventie, lifestyle modificatie, is waarschijnlijk het meest effectief wanneer heel vroeg opgestart (dieet, lichaamsbeweging, gedragsverandering) • Verder experimenteel onderzoek noodzakelijk naar de plaats van de medicamenteuze behandeling met insuline sensitizers (metformin) (oa. dosis, timing, obese vs. magere PCOS, …) Rackow BW. Curr Opin Obstet Gynecol 2012; 24: 281 -7

ENDOMETRIOSE

ENDOMETRIOSE • Adolescenten met hevig invaliderende dysmenorrhee dienen te worden onderzocht op de aanwezigheid van endometriose • Bij laparoscopie hebben endometrioseletsels bij een adolescent een atypisch aspect: meer ‘red flame like’ letsels en heldere vesikels (1) (2) (1) Redwine DB. Fertil Steril 1987; 47: 173 -5 (2) Davis GD et al. J Adolesc Health 1993; 14: 362 -8

ENDOMETRIOSE • Experimenteel onderzoek noodzakelijk of medicamenteuze behandeling systematisch postoperatief moet worden voorgeschreven (nu enkel observationeel onderzoek, retrospectief, kleine sample size, niet routinematig bioptische confirmatie e’ose, geen controle groep, …) • Kan een interventie in de adolescente populatie de progressie van e’ose voorkomen? Cfr. RR 0. 63 (95% CI 0. 47 -0. 85)voor e’ose bij current users maar RR 1. 21 (95% CI 0. 94 -1. 56) (1) Vercellini et al. Hum Reprod Update 2010; 17: 159 -70

CONTRACEPTIE

CONTRACEPTIE • LARC: intra- uteriene contraceptie (LNG IUS en Cu- IUD) en subdermaal contraceptief implant (ENG) • Veilig en effectief bij sexueel actieve adolescenten: 0. 05 -0. 8% ongeplande concepties gedurende eerste jaar normaal gebruik Winner B et al. N Eng J Med 2012; 366: 1998 -2007

CONTRACEPTIE Er zijn nog te veel mythen en barrières die het wijder gebruik van LARC bij adolescenten verhinderen: - risicotoename PID tijdens 20 dagen volgend op insertie is 9. 7 per 1000 vrouwjaren) (1) - expulsie kans 2 - 10% - tevredenheid met gebruik IUD’s in CHOICE project: > 80% (2) (1) Farley TM et al. Lancet 1992; 339: 785 -8 (2) Peipert JF et al. Obstet Gynecol 2011; 117: 1105 -13

SOA

SOA • Het behandelen van de partners van adolescenten besmet een SOA is belangrijk voor patiënten, hun sexuele partners en de gemeenschap • EPT= expedited partner therapy: behandelen van partner door meegeven van voorschrift zonderzoek • Vooral gefocust op Chlamydia en gonorrhee Centers for Disease Control and Prevention 2012 http: //www. cdc. gov/std/ept/legal/default. htm

SOA • EPT is effectief in het verhogen van de kans dat de sexuele partners behandeld worden en in het verminderen van de kans op re- infectie van de index personen in meerdere RCT’s- hetero ♂ en ♀ met onverwikkelde Chlamydia infectie of gonorrhee) (1, 2, 3, 4) • Er zijn tal van barrières tegen EPT- mogelijk minder doeltreffend voor gonorrhee gezien toenemend probleem van antimicrobiëel resistente N. gonorrhoeae (1) Schillinger JA et al. Sex Transm Dis 2003; 30: 49 -56 (2) Golden MR et al. New Engl J Med 2005; 352: 676 -85 (3) Kissinger P et al. Clin Infect Dis 2005; 41: 623 -9 (4) Trelle S et al. BMJ 2007; 334: 354

HPV

HPV • Sterkste predictor voor HPV vaccinatie: aanbeveling door arts/ zorgverstrekker • HPV vaccinatie heeft 95 -100% doeltreffendheid in voorkomen vaccin type HPV infectie en letsels door vaccin type HPV • Vaccinatie surveillance rapporteert geen significant hogere kans op SAE • Recent onderzoek rapporteert geen toename van sexuele ontremming na HPV vaccinatie Brewer NT et al. Sex Transm Dis 2011; 38: 197 -204

BESLUIT