MEDKAL KMYA Atom ve Molekl Prof Dr Pnar

MEDİKAL KİMYA Atom ve Molekül Prof. Dr. Pınar Alkım ULUTAŞ

Atomun yapısı ve izotoplar • Bir elementin tüm özelliklerini içeren en küçük birimine ATOM denir.

• "Atom" sözcüğü, parçalanamayan anlamında Yunanca "atomos" sözcüğünden geliyor. • Bir zamanlar atomlar, maddenin parçalanamayan temel yapı taşları olarak düşünülüyordu.

Pozitif yüklü çekirdek, çevresinde çekirdeğin yüküne eşit sayıda negatif yüklü elektronlardan oluşmuştur.

• Çekirdek : proton ve nötron • Proton (+) yüklü; nötron yüksüz. • Nükleon: proton+nötron

• Proton sayısına eşit sayıda elektron varsa atom nötrdür.

• Atom numarası: Atom çekirdeğinde yer alan proton sayısı(çekirdeğin yükü) • Kütle numarası: Toplam nükleon(proton+nöt ron) sayısı -ATOM AĞIRLIĞI

• Aynı proton numarasına sahip atomlar element oluşturur. • Bir elementin tüm atomları eşit sayıda proton, elektron ve atom numarasına sahiptir. • Aynı elementin atomları çekirdeklerinde farklı sayıda nötronlara sahip olabilir. • Proton sayıları aynı, nötron sayıları farklı olan atomlarına o elementin İZOTOPLARI denir.

Element Sembolü Tabiatta bulunuşu Atom No Kütle No Hidrojen 1 H %99. 98 %0. 015 - 1 1 2 3 Karbon 12 C %99. 89 %1. 11 - 6 6 6 12 13 14 Nitrojen 14 N N %99. 63 %0, 37 7 7 14 15 Oksijen 16 O 17 O 18 O %99. 75 %0. 037 - 8 8 8 16 17 18 2 H 3 H 13 C 14 C 15

Doğadaki elementler, belirli oranlarda izotop atomlar içermektedirler. Bu nedenle atom ağırlıkları tam sayılar değildir.

Orbital • Uzayın bir bölgesinde bir elektronun bulunma olasılığının en fazla olduğu yer. • Belirli bir enerji seviyesindeki bir elektronun atom çekirdeği etrafında % 90 veya daha fazla olasılıkla bulunduğu yörünge.

• Orbitaller, atom çekirdeğine en yakın olandan itibaren s, p, d, f orbitalleri olarak isimlendirilirler

Oktet Kuralı • İki atom yana geldiklerinde elektronlar her iki atomun çekirdek ve elektronlarının etkisi altına girerler. • Bu şekilde kimyasal bağlar oluşur. • İyonik • Kovalent

• Oktet kuralı: Soygazların elektron dizilimine sahip olmayan atomlar, buna ulaşmak için tepkime verirler.

Moleküller İki veya daha fazla atomun kimyasal bağlarla birbirlerine bağlanmaları sonucunda ortaya çıkar.

Moleküller, elektron-nokta formülleriyle (Lewis yapısı) ya da her biri atomlar tarafından paylaşılan elektron çiftini belirten çizgili formüllerle gösterilir. H 2 H. +. H = H: H H-H

• Moleküllerin üç boyutlu yapıları, değişik şekillerde gösterilebilir

Stereokimyasal gösterişte normal çizgili bağlar düzlem içinde, noktalı çizgili bağ düzlemin arkasında, kalın çizgili bağ ise düzlemin önünde bulunmaktadır.