Mavzu Oquvchi shaxsi tarbiyaning obekti va subekti sifatida
Mavzu: O‘quvchi shaxsi tarbiyaning ob‘ekti va sub’ekti sifatida
Reja 1. Shaxs tushunchasi. Shaxs rivojlanishi. 2. Shaxsni shakllantirishga ta’sir etuvchi omillar. 3. Shaxsni rivojining yosh davrlari.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 1. Pedagogika. X. Ibragimov, Sh. Abdullaeva. –Toshkent, 2007. 2. Pedagogika nazariyasi va tarixi. R. Mavlonova va boshqalar. – Toshkent, fan va texnologiya. 2010. 3. Pedagogika. Toxtaxodjaeva M. X. va boshqalar. – Toshkent, O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2010. 4. Pedagogika nazariyasi va amaliyoti. B. X. Xodjaev. -Toshkent, “Sanostandart” nashriyoti, 2017. 5. Djuraev R. X. va boshq. Pedagogik atamalar lug‘ati. –Toshkent, Fan, 2008. 6. TEACHING AND LEARNING Pedagogy, Curriculum and Culture by Alex Moore 2012. Internet saytlari: 1. www. ziyonet. uz 2. www. pedagog. uz 3. www. tdpu. uz
Mаshg’ulоtining mаqsаdi: tаlаbаlаrning shахsning shаkllаnishi, tаrbiyasi vа ijtimоiylаshuvi, shaxs shakllanishiga oid turli yondashuvlar, rivojlanishning yosh va o‘ziga xos xususiyatlariga dоir nаzаriy bilimlаrini mustаhkаmlаsh hаmdа ulаrdа shaxs rivojlanishining ginder xususiyatlarini fаrqlаy оlish ko’nikmа vа mаlаkаlаrni tаrkib tоptirish.
1 -topshiriq. Shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillarni tushubchalar tahlili metodi orqali aniqlash. Tushubchalar Biologik omil Ijtimoiy muhit Tarbiya Mazmuni Hayotimizdagi ahamiyati
2 -topshiriq. Muqobilini Shaxs shakllanishiga oid tanlash metodi turli yondashuvlarni orqali aniqlash. 1. Psixologik yondashuv Inson tabiiy mavjudot bo‘lib, uning butun xatti-harakatlari tug‘ma instinkt va ehtiyojlar natijasidir. Inson jamiyat talablariga bo‘ysunishga majbur, shu bilan birga tabiiy ehtiyojlarini ham namoyon qilib boradi. 2. Yaxlit yondashuv Inson biologik mavjudot sifatida tug‘iladi, faqat hayotiy faoliyati davomida boshqalar bilan doimiy muloqot va ijtimoiy guruhlarning ta’siri ostida ijtimoiylashadi. 3. Biologik yondashuv Insondagi psixik jarayonlar (sezgi, idrok, fikrlash kabilar) tabiiy tavsifga ega, insonning yo‘nalganligi - qiziqishlari, qobiliyatlari ijtimoiy hodisa sanaladi. 4. Ijtimoiy yondashuv Shaxs yaxlit tavsifga ega bo‘lib, uning rivojiga nafaqat uning faoliyatidagi o‘ziga xosliklar, balki turmush tarzi ham ta’sir ko‘rsatadi. Shu bilan birga ijtimoiy hayot natijalari - motiv, maqsad, qiziqish kabilar ham uning rivojlanishida muhim rol o‘ ynaydi.
2 -topshiriq javobi. Shaxs shakllanishiga oid yondashuvlarni Muqobilini tanlash metodi orqali aniqlash. 1. Biologik yondashuv Inson tabiiy mavjudot bo‘lib, uning butun xatti-harakatlari tug‘ma instinkt va ehtiyojlar natijasidir. Inson jamiyat talablariga bo‘ysunishga majbur, shu bilan birga tabiiy ehtiyojlarini ham namoyon qilib boradi. 2. Ijtimoiy yondashuv Inson biologik mavjudot sifatida tug‘iladi, faqat hayotiy faoliyati davomida boshqalar bilan doimiy muloqot va ijtimoiy guruhlarning ta’siri ostida ijtimoiylashadi. 3. Psixologik yondashuv Insondagi psixik jarayonlar (sezgi, idrok, fikrlash kabilar) tabiiy tavsifga ega, insonning yo‘nalganligi - qiziqishlari, qobiliyatlari ijtimoiy hodisa sanaladi. 4. Yaxlit yondashuv Shaxs yaxlit tavsifga ega bo‘lib, uning rivojiga nafaqat uning faoliyatidagi o‘ziga xosliklar, balki turmush tarzi ham ta’sir ko‘rsatadi. Shu bilan birga ijtimoiy hayot natijalari - motiv, maqsad, qiziqish kabilar ham uning rivojlanishida muhim rol o‘ ynaydi.
3 -topshiriq. “Shахsni shаkllаntirishning yosh dаvrlаri” mаvzusidаgi tоifаlаsh jаdvаli Mаktаbgаchа tа’lim yosh dаvri Kichik mаktаb yoshi O’rtа mаktаb yoshi (o’smirlаr) Kаttа mаktаb yosh dаvri (o’spirinlаr)
O’g’il bolalarning o’ziga xos xususiyatlari Qiz bolalarning o’ziga xususiyatlari xos
Mazmuni Refleksiv - o‘z-o‘zini anglash, o‘z-o‘zini baholash, o‘z-o‘zini loyihalashni pedagogik qo‘llab-quvvatlash orqali individual ongni taraqqiy … Institutsional - ijtimoiy institutlar va ta’ lim muassasalari tomonidan o‘quvchilarning rivojlanishi uchun zaruriy … va imkoniyatlarni yaratish Shaxslararo - o‘quvchilarni ijtimoiy aloqalar …ga jalb etish, ularda muloqotmandlik malakalarini rivojlantirish Ijtimoiy tajriba o‘quvchilami …ning integral natijaviy tavsifini o‘zida aks ettirib, faoliyatga yo‘naltirilgan va aksiologik yondashuvlarga asoslanishni talab etadi. O‘quvchilarni o‘z-o‘zini boshqarishga yo‘naltirish … salohiyatini rivojlantirish bilan bog‘liq intellektual, emotsional-hissiy va faoliyatga yo‘naltirilgan sohalar uyg‘unligini talab etadi/ Shaxsda o‘z-o‘zini tashkillashtirish va o‘z-o‘zini korrektsiyalash madaniyatini shakllantirishga yo‘naltirilgan “o‘z-o‘zini boshqarish tajribasi”ni ijtimoiy tajribaning komponenti …da qarash maqsadga muvofiqdir. Tushuncha
Mazmuni Tushuncha Refleksiv - o‘z-o‘zini anglash, o‘z-o‘zini baholash, o‘z-o‘zini ettirish loyihalashni pedagogik qo‘llab-quvvatlash orqali individual ongni taraqqiy … Institutsional - ijtimoiy institutlar va ta’ lim muassasalari shart-sharoit tomonidan o‘quvchilarning rivojlanishi uchun zaruriy … va imkoniyatlarni yaratish Shaxslararo - o‘quvchilarni ijtimoiy aloqalar …ga jalb etish, ularda tizimi muloqotmandlik malakalarini rivojlantirish Ijtimoiy tajriba o‘quvchilami …ning integral natijaviy tavsifini ijtimoiylashtirish o‘zida aks ettirib, faoliyatga yo‘naltirilgan va aksiologik yondashuvlarga asoslanishni talab etadi. O‘quvchilarni o‘z-o‘zini boshqarishga yo‘naltirish … salohiyatini shaxs rivojlantirish bilan bog‘liq intellektual, emotsional-hissiy va faoliyatga yo‘naltirilgan sohalar uyg‘unligini talab etadi/ Shaxsda o‘z-o‘zini tashkillashtirish va o‘z-o‘zini korrektsiyalash sifati madaniyatini shakllantirishga yo‘naltirilgan “o‘z-o‘zini boshqarish tajribasi”ni ijtimoiy tajribaning komponenti …da qarash maqsadga muvofiqdir.
Mustaqil ta’lim uchun topshiriqlar: Mavzu: Didaktika ta’lim nazariyasi sifatida 1. Pedagogikaga oid o‘quv adabiyotlaridan “Didaktik tizimlar” mavzusini konspekt qilish. 2. Savollarga javob bering. “Didaktika” tushunchasi qanday ma’noni anglatadi? Didaktikaning predmeti, ob’ekti va vazifalari nimalardan iborat? Didaktikaning asosiy kategoriyalari qaysilar? Zamonaviy didaktik tizimning o‘ziga xos belgilari nimalardan iborat? Ta’lim jarayoni nima? Bilimlarni egallash bosqichlari nimalardan iborat? “Ta’lim tamoyili” deganda nimani tushunasiz?
Uyga vazifa: 5 - mavzu: Ta’lim jarayonining qonuniyatlari va tamoyillari Reja 1. Ta’lim jarayonini yaxlit tizim sifatida o‘rganish va tahlil etish. 2. “Qonun”, “qonuniyat” va “tamoyil” tushunchalarining mazmun-mohiyatini aniqlashtirish. 3. Ta’limning umumiy va xususiy qonuniyatlarini izohlash hamda mohiyatini ochib berish. 4. Ta’limning mazmunli va tashkiliy-metodik tamoyillarini tahlil etish hamda ta’lim qonuniyatlari bilan aloqadorligini baholash. Mustaqil ta’lim uchun topshiriqlar: Mavzu: Ta’lim qonuniyatlari Quyida keltirilgan adabiyotni o‘qib, “Ta’limning xususiy qonuniyatlari”ni konspekt qilish. Adabiyot: Подласый И. П. Педагогика. В 2 -х кн. Кн. 1. – М. : ВЛАДОС, 2003. Pedagogika nazariyasi va amaliyoti. B. X. Xodjaev. -Toshkent, “Sano-standart” nashriyoti, 2017.
MASHG’ULOTDAGI ISHTIROKINGIZ UCHUN RAHMAT!!!
- Slides: 14