mavo havo vwo PRIJSMECHANISME en verschuivingen van de

mavo havo >> vwo PRIJSMECHANISME en verschuivingen van de vraag- of aanbodlijn www. economielokaal. nl

havo mavo PRODUCTIEFACTOREN Mensen die… bomen hakken werken in de mijn werken in de potloodfabriek PRODUCTIEFACTOREN PRIMAIR INKOMEN BELONING loon Hout Grafiet IJzererts Aardolie NATUUR pacht Graafmachines Motorzagen ‘Potloodmachines’ Enz. . KAPITAAL huur, rente ONDERNEMERSCHAP winst www. economielokaal. nl ARBEID Ondernemers die de verschillende bedrijven willen beginnen >> vwo

mavo havo >> vwo PRIJSMECHANISME Ø Adam Smith (± 1770) ‘Als iedereen zijn eigenbelang nastreeft, zullen alle inspanningen, als geleid door een onzichtbare hand, aan de gehele samenleving ten goede komen’ Ø Eigenbelang stuurt de inspanningen (allocatie) Maar hoe komt die prijs tot stand? www. economielokaal. nl Ø PRIJS = inkomen verdienen, status, enz. .

>> vwo havo mavo VRAAG HERHALING Hoe lager de prijs, hoe meer consumenten bereid zijn het product te kopen. Betalingsbereidheid 20 15 Qv 10 5 10 15 20 collectieve vraag × 100. 000 stuks www. economielokaal. nl = maximum bedrag dat de consument aan een product wil uitgeven. 25 euro’s Wordt bepaald door de betalingsbereidheid van de consument.

>> vwo havo mavo VRAAGBEPALENDE FACTOREN prijs van het product Bij PRIJSVERANDERING: verschuiving LANGS de lijn Ø Het aantal consumenten 25 euro’s Ø De inkomen van de consumenten 20 15 prijs van andere producten 10 Ø De voorkeur van consumenten 5 Bij ANDERE VERANDERING: evenwijdige verschuiving VAN de lijn (links of rechts) Bij DEZELFDE PRIJS wordt dan meer / minder gevraagd Qv 1 5 10 15 20 collectieve vraag × 100. 000 stuks www. economielokaal. nl Ø De

>> vwo havo mavo AANBOD HERHALING 25 euro’s Wordt bepaald door de verkoopbereidheid van de producent. = minimum bedrag dat de producent aan een product wil verdienen. Verkoopbereidheid Qa 20 15 10 www. economielokaal. nl Hoe hoger de prijs, hoe meer producenten bereid zijn het product aan te bieden. 5 Oorzaak: productiekosten bedrijven 1 5 10 15 20 collectieve aanbod × 100. 000 stuks

>> vwo havo mavo AANBODBEPALENDE FACTOREN prijs van het product Bij PRIJSVERANDERING: verschuiving LANGS de lijn Ø Het aantal producenten Ø Technologische 25 euro’s Ø De ontwikkeling Qa 20 15 hoogte van de rente 10 Ø De inkoopkosten grond- en hulpstoffen 5 www. economielokaal. nl Ø De Bij ANDERE VERANDERING: evenwijdige verschuiving VAN de lijn (links of rechts) Bij DEZELFDE PRIJS wordt dan meer / minder aangeboden 1 5 10 15 20 collectieve aanbod

>> vwo havo mavo PRIJSVORMING Markt voor kleine auto’s Om de auto’s kwijt te raken, moeten de producenten hun prijs laten dalen euro’s Zouden producenten tóch € 30. 000 vragen, ontstaat er een aanbodoverschot 40. 000 Qv Vraag en Aanbod ‘vinden elkaar’ bij € 18. 500 30. 000 Zouden producenten € 10. 000 vragen, ontstaat er een vraagoverschot 20. 000 18. 500 10. 000 5. 000 Dit prijsmechanisme stuurt vraag en aanbod, het proces is voor niemand zichtbaar, vandaar ‘de onzichtbare hand’ 4 8 12 16 20 aantal auto’s (x mln) www. economielokaal. nl Consumenten overbieden elkaar, waardoor de prijs gaat stijgen Qa

>> vwo havo mavo VERWERKING Markt voor kleine auto’s economische groei: consumenten krijgen hoger inkomen robotisering, waardoor de productiekosten dalen euro’s Schets hoe de grafiek / prijs verandert bij … 40. 000 Qv 30. 000 Qa 20. 000 5. 000 4 8 12 16 20 aantal auto’s (x mln) www. economielokaal. nl 10. 000

mavo havo >> vwo KAN HET OOK ANDERS? Prijsmechanisme: Prijs stuurt wat/waar/wanneer/hoeveel geproduceerd wordt (allocatie). Maar niet altijd en overal: Ø Collectieve Ø In Ø Budgetmechanisme communistische landen Planmechansime www. economielokaal. nl Ø goederen (bijv. wegen)

mavo havo >> vwo BUDGETMECHANISME Regering / Tweede Kamer Budget voor ministerie Prioriteiten (beperkte middelen) www. economielokaal. nl Productie

mavo havo >> vwo Economielokaal. nl voor een stijgende lijn! www. economielokaal. nl