MAKRO KTSAT I BLM 9 UZUN DNEMDE HASILA

MAKRO İKTİSAT I BÖLÜM 9 UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL YRD. DOÇ. DR. OKTAY KIZILKAYA 1

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KLASİK MODELİN YAPISI Keynes Genel Teori adlı eserinde piyasa mekanizmasının kendiliğinden tam istihdamı sağladığını savunan kendisinden önceki görüşü klasik model olarak tanımlamıştır. Ondokuzuncu yüzyılda ve yirminci yüzyılın başlarında geliştirilen ve ekonominin uzun dönem işleyişini açıklayan klasik model, üç yapısal varsayım üzerine inşa edilmiştir. 2

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KLASİK MODELİN YAPISI i. RASYONELLİK VARSAYIMI: İşalemi sektörünün (firmaların) ve hanehalkı sektörünün (kişilerin) sırasıyla kar ve fayda maksimizasyonunu amaçlamak anlamında rasyonel olduklarının kabulüdür. 3

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KLASİK MODELİN YAPISI ii. PARA HAYALİNİN OLMADIĞI VARSAYIMI: Firmaların ve kişilerin kar ve fayda maksimizasyonunu parasal değişkenler üzerinden değil reel değişkenler üzerinden gerçekleştirdikleri (kar maksimizasyonunu amaçlayan firmalar ne kadar işçi çalıştıracaklarına karar verirken nominal ücreti değil, reel ücreti hesaba katarlar) yolundaki kabulüdür. 4

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KLASİK MODELİN YAPISI iii. FİYATLARIN ESNEK OLDUĞU VARSAYIMI: Klasik modelin yapısını tanımlayan üçüncü varsayım, tüm piyasalarda fiyatların esnek olduğu (ve buna bağlı olarak tüm piyasalarda işlemlerin arz ve talebin eşitlendiği denge fiyatı üzerinden yapıldığı) hususudur. 5

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KISA DÖNEMDE TOPLAM ÜRETİM FONKSİYONU Klasik modeli oluşturan ana unsurlardan bir tanesi, toplam üretim fonksiyonu kavramıdır. Y=F(K, L) Toplam üretim fonksiyonu bir ekonomideki n sayıda firma tarafından, üretim teknolojileri veri iken, belirli bir dönemde belirli miktarda girdiler kullanılarak üretilecek çıktı miktarını gösterir. 6

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KISA DÖNEMDE TOPLAM ÜRETİM FONKSİYONU Denklemdeki Y terimi, ekonomideki n sayıda firma tarafından üretim teknolojisi veri iken belirli bir dönemde üretilen maksimum çıktı miktarını gösterir. Denklemin sağ tarafında yer alan K ve L terimleri ise, ekonomideki n sayıda firma tarafından belirli dönemde kullanılan sermaye miktarı(K) ve emek miktarını(L) gösterir. 7

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KISA DÖNEMDE TOPLAM ÜRETİM FONKSİYONU Klasik modelde firmaların sahip oldukları sermaye girdisinin miktarının analiz döneminde sabit olduğu ve firmaların sahip oldukları veri sermaye girdisini tam olarak kullandıkları varsayılır. Dolayısıyla bir ekonomide belirli bir dönemde veri üretim teknolojisi üzerinden üretilecek maksimum çıktı miktarı, üretim sürecinde kullanılan emek miktarına bağlıdır. Y=F(L) 8

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KISA DÖNEMDE TOPLAM ÜRETİM FONKSİYONU Üretim sürecinde kullanılan emek miktarının artması toplam çıktının da arttığını ve dolayısıyla da emeğin marjinal ürününün (ilave birim emeğin üretime katkısı) pozitif olduğunu gösterir. 9

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KISA DÖNEMDE TOPLAM ÜRETİM FONKSİYONU Kısa Dönem Toplam Üretim Fonksiyonu: Y=F(L) 10

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL KISA DÖNEMDE TOPLAM ÜRETİM FONKSİYONU Şekildeki pozitif eğimli toplam üretim fonksiyonu, giderek yatıklaşır -giderek yatay eksene doğru kıvrılır. Bu durum emek miktarı arttıkça ilave birim emeğin üretime katkısının azaldığını gösterir. Firmaların üretim faaliyetlerinin azalan marjinal verimler kanununa tabi olmasının nedeni, sermaye girdisinin miktarı veri iken çalışan işçi sayısı arttıkça işçi başına sermaye miktarının (K/L) azalmasıdır. 11

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL EMEK PİYASASI 12

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL EMEK PİYASASI 13

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL EMEK PİYASASI Kişiler sahip oldukları toplam zamanı çalışma ve dinlenme arasında dağıtmaktadırlar. Nominal ücretin (W) mal cinsinden değerini yansıtan reel ücret artınca, dinlenmenin fırsat maliyeti artar ve kişi dinlenmeye daha az, çalışmaya daha çok zaman ayırır. Diğer bir ifadeyle boş zaman yerine çalışmayı ikame eder. Bu olay ikame etkisi olarak adlandırılır. 14

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL EMEK PİYASASI 15

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL EMEK PİYASASI 16

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL EMEK PİYASASI 17

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL POTANSİYEL HASILA 18

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL POTANSİYEL HASILA 19

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL POTANSİYEL HASILA Potansiyel hasıla ekonomideki sermaye girdisinin miktarından ve teknoloji düzeyinden etkilenir. Bu bağlamda ceteris paribus sermaye girdisinin miktarı artınca veya teknolojik ilerleme meydana gelince üretim fonksiyonu yukarıya doğru kayar ve böylece potansiyel hasıla artar. 20

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL MAL PİYASASINDA DENGE KOŞULU 21

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL MAL PİYASASINDA DENGE KOŞULU Milli gelir özdeşliğindeki (C + G + XN) teriminin tersine yatırımı temsil eden I terimi hem arzulanan-planlanan hem gerçekleşen bir harcama türü değildir. Firmalar gerçekleştirdikleri yatırımı arzuladıkları-planladıkları için gerçekleştirmekle beraber, satmak için ürettikleri fakat talep yetersizliğinden satamadıkları malları stoklarına ilave ederek kendileri satın almak zorunda kalırlar. 22

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL MAL PİYASASINDA DENGE KOŞULU 23

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL MAL PİYASASINDA DENGE KOŞULU 24

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL MAL PİYASASINDA DENGE KOŞULU 25

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL MAL PİYASASINDA DENGE KOŞULU 26

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL MAL PİYASASINDA DENGE KOŞULU 27

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL ÖDÜNÇ VERİLEBİLİR FONLAR PİYASASI 28

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL ÖDÜNÇ VERİLEBİLİR FONLAR PİYASASI 29

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL ÖDÜNÇ VERİLEBİLİR FONLAR PİYASASI 30

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL ÖDÜNÇ VERİLEBİLİR FONLAR PİYASASI 31

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL ÖDÜNÇ VERİLEBİLİR FONLAR PİYASASI 32

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL ÖDÜNÇ VERİLEBİLİR FONLAR PİYASASI 33

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL ÖDÜNÇ VERİLEBİLİR FONLAR PİYASASI 34

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL ÖDÜNÇ VERİLEBİLİR FONLAR PİYASASI 35

UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL ÖDÜNÇ VERİLEBİLİR FONLAR PİYASASI

Dinlediğiniz İçin Teşekkürler…. 40