Main Entry diarrhea Etymologie Grieks diarrhoia dia rhein

Main Entry: di·ar·rhea Etymologie: Grieks: diarrhoia (dia + rhein) Pronunciation: "d. I-&-'r. E-&Laat Latijn: diarrhoea Function: noun Middel-Engels: diaria Etymology: Middle English diaria, from Late Latin diarrhoea, from Greek diarrhoia, from diarrhein to flow through, from dia- + rhein to flow -- more at STREAM Date: 14 th century 1 : abnormally frequent intestinal evacuations with more or less fluid stools 2 : excessive flow <verbal diarrhea>

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA HEELKUNDIGE INGREPEN VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA HEELKUNDIGE INGREPEN VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

ROTAVIRUS

ADENOVIRUS 40/41

NORWALK VIRUS

ASTROVIRUS

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA HEELKUNDIGE INGREPEN VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

CAMPYLOBACTER

SALMONELLA

SHIGELLA

STAPHYLOCOCCUS

CLOSTRIDIUM

ESCHERICHIA COLI

REIZIGERSDIARREE Bron : WHO (1998)

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA HEELKUNDIGE INGREPEN VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

GIARDIA LAMBLIA

ENTAMOEBA HISTOLYTICA

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA HEELKUNDIGE INGREPEN VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

ANTIBIOTICA

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA CHIRURGIE/BESTRALING VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

CHIRURGIE

BESTRALING

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA HEELKUNDIGE INGREPEN VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

LACTOSE INTOLERANTIE

LACTASE TABLETTEN

GLUTEN INTOLERANTIE

VOEDINGS ADDITIEVEN

VOEDINGS ADDITIEVEN Kan laxerend werken bij overmatig gebruik 10 pastilles in 1 à 2 uur

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA HEELKUNDIGE INGREPEN VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

IRRITABLE BOWEL SYNDROOM STRESS

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA HEELKUNDIGE INGREPEN VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

VERGIFTIGING Afbraak darmepitheel

VIRUSSEN BACTERIËN PROTOZOA ANTIBIOTICA HEELKUNDIGE INGREPEN VOEDSELINTOLERANTIE IRRITABLE BOWEL SYNDROOM VERGIFTIGING METABOLE STOORNISSEN

METABOLE STOORNISSEN

INFANTIELE VIRALE GASTRO-ENTERITIS

INFANTIELE GASTRO-ENTERITIS

COMPLICATIES

DEHYDRATATIE Mild Ernstig Voorkomen Geïrriteerd Dorstig Lusteloos Bewusteloos Comateus Voorste fontanel Normaal Ingevallen Ogen Normaal Ingevallen Tong Normaal Droog Huid Normaal Trage terugvering Ademfrequentie Normaal Zeer snel Pols Normaal Zeer snel Urine Normaal Zeer donker Gewichtsverlies < 10 % > 10 %

2. 2 miljoen doden / jaar = 4 doden / minuut

MORTALITEIT Oorzaak # Doden (x 1000) % totaal 1 Hartziekte 7 375 13, 7 2 CVA 5 106 9, 5 3 Respiratoire infectie 3 452 6, 4 4 HIV/AIDS 2 285 4, 2 5 Diarree 2 219 4, 1 6 Perinatal condition 2 155 4, 0 7 TBC 1 498 2, 8 8 Longkanker 1 244 2, 3 9 Verkeersongelukken 1 171 2, 2 Bron : WHO (1998)

Bron : WHO (1998)

Bron : WHO (1998)

VOORKOMEN HYGIËNE

VOEDSELHYGIËNE Wash it or cook it, or just forget it ! Spoel, kook of schil, anders zit je op de bril !

BASISWATERVOORZIENING

BEHANDELING

REHYDRATATIE

• • Rijstwater Slappe thee Groentebouillon … minstens 2 l/dag

• Zo snel mogelijk opnieuw beginnen eten motiliteit van de darm !

Licht verteerbaar !

ANTIBIOTICA INDIEN NODIG !

ROTAVIRUS ontdekt in 1973 met EM door Bishop

ontdekt in 1973 met EM door Bishop 1973, Bishop

ontdekt in 1973 met EM door Bishop 1973, Bishop

VP 4 VP 7

REOVIRIDAE ROTAVIRUS VP 6 A B VP 4 VP 7 C mens/dier kinderen volwassenen wereldwijd Z. O. -Azië N. -Amerika D, E, F, G dier wereldwijd 21 P types 14 G types

REOVIRIDAE ROTAVIRUS VP 6 A B VP 4 VP 7 C mens/dier kinderen volwassenen wereldwijd Z. O. -Azië N. -Amerika D, E, F, G dier wereldwijd 21 P types 14 G types

REOVIRIDAE ROTAVIRUS VP 6 A B VP 4 VP 7 C mens/dier kinderen volwassenen wereldwijd Z. O. -Azië N. -Amerika D, E, F, G dier wereldwijd 21 P 14 G types

ROTAVIRUS GENOOM • 11 segmenten • dubbelstrengig RNA • ongeveer 18000 bp

SYMPTOMEN • Diarree (98%) • Overgeven (87%) • Koorts (84%) • Abdominale pijn • Ernstig volume verlies

COMPLICATIES • Dehydratatie • Darminvaginatie • Aspiratie braaksel

ROTAVIRUS VACCIN • Jenneriaans vaccin • Rotashield

dikke darm dunne darm appendix dunne darm

EPIDEMIOLOGIE • • • Vooral kinderen Volwassenen Prematuren Ouderen HIV-patienten

Jaar

VOLWASSENEN • • • Kinderen Drinkwater Tourista Gesloten populatie Endemisch

Escherichia

VERSPREIDING • • • Seizoensgebonden Mortaliteit In Europa

Rotavirus activiteit per maand in the VS juli 1991 - juni 1997. Emerging Infectious Diseases volume 4 nummer 4 okt - dec 1998.

Rotavirusdoden in de wereld. Emerging Infectious Diseases volume 4 nummer 4 okt -dec 1998.

Maart Februari Januari

ZIEKTEVERLOOP • Incubatie • Symptomen • Infectiviteit • Gevaar • Asymptomatisch

DIAGNOSTIEK • Immunochromatografie • Elektronenmicroscopie • Elektroforese • RT-PCR

TRANSMISSIE • • • Fecaal-oraal Infectieuze dosis Fomites Groenten Drinkwater

PREVENTIE • Voedselscreening

PREVENTIE • Hygiëne

PREVENTIE

BEHANDELING • • Yoghurt, water, wortels, bananen, rijst Appels, water

ENTERISCHE ADENOVIRUSSEN

ADENOVIRUSSEN Mastadenoviridae Aviadenoviridae A B 49 C D E F: Enterische Adenovirussen : Ad 40 & Ad 41

VIROLOGIE • Naakte virussen (65 – 100 nm) • Kapsel: pentonen, hexosen en vezels • Lineair dubbelstrengig DNA • Herkenning : CAR - receptor

VIROLOGIE SPECIFIEK VOOR AD 40 & AD 41: • 2 ‘knobbed fibres’ • specifieke pentonen • andere hexosen

LANG KORT

GENOOM • Vroege genen : - E 1, E 2, E 3 & E 4 - modulatie gastheercel • Late genen : - L 1, L 2, L 3, L 4 & L 5 - replicatie, inkapseling, maturatie

GENOOM

EPIDEMIOLOGIE • kinderen • ouderen • personen met verzwakt immuunsysteem (HIV)

SYMPTOMEN • diarree • braken • milde dehydratatie

TRANSMISSIE • faeco-oraal • water? • voedsel?

FECO-ORALE TRANSMISSIE Chungking Mansions, Hong-Kong

DIAGNOSTIEK • celcultuur • elektronenmicroscopie • PCR / C-PCR • ELISA • Ag-detectie

DIAGNOSTIEK • celcultuur • elektronenmicroscopie • PCR / C-PCR • ELISA • Ag-detectie

DIAGNOSTIEK • celcultuur • elektronenmicroscopie • PCR / C-PCR • ELISA • Ag-detectie

DIAGNOSTIEK • celcultuur • elektronenmicroscopie • PCR / C-PCR • ELISA • Ag-detectie

PCR

C-PCR Sample Thermocycler Celcultuur Incubatie (5 dagen) VISUALISATIE (gelelectroforese)

DIAGNOSTIEK • celcultuur • elektronenmicroscopie • PCR / C-PCR • ELISA • Ag-detectie

ELISA (= Enzyme-linked immunosorbent assay). Antigenen op ELISA plaat Antilichamen, al dan niet aanwezig in het serum 2 e type antilichamen + enzyme Chromogeen dat van kleur verandert door enzyme POSITIEF NEGATIEF

DIAGNOSTIEK • celcultuur • elektronenmicroscopie • PCR / C-PCR • ELISA • Ag-detectie

NORWALK-VIRUS

GESCHIEDENIS 1968: eerste uitbraak in Norwalk, Ohio 1972: virus wordt door elektronen- microscopie aangetoond 1990: genoom Norwalk wordt gekloond

GESCHIEDENIS 1968: eerste uitbraak in Norwalk, Ohio 1972: virus wordt door elektronen- microscopie aangetoond 1990: genoom Norwalk wordt gekloond

GESCHIEDENIS 1968: eerste uitbraak in Norwalk, Ohio 1972: virus wordt door elektronen- microscopie aangetoond 1990: genoom Norwalk wordt gekloond

GESCHIEDENIS 1968: eerste uitbraak in Norwalk, Ohio 1972: virus wordt door elektronen- microscopie aangetoond 1990: genoom Norwalk wordt gekloond

INDELING CALICIVIRUSSEN • NLV - Genogroup I (Norwalk Virus) - Genogroup II (Snow Mountain) • SLV : Genogroup I, II & III • Vesivirus (konijn) • Lagovirus (varken) calyx

VIROLOGIE • Enkelstrengig RNA-virus • 27 - 40 nm • Geen envelop • Icosaëder

GENOOM • 7642 nucleotiden • 48% Glycine en Cysteïne • 3 open reading frames (ORF)

ORF 1: Voorloper proteïne (1789 AZ) gekliefd tot niet-structurele eiwitten ORF 2: Kapselproteïne (530 AZ) ORF 3: ORF 3 proteïne (212 AZ) Produceert niet-ge. P 23 K en ge. P 35 K proteïne.

EPIDEMIOLOGIE Incubatietijd: 1 tot 3 dagen Duur: gemiddeld 2 dagen Virusuitscheiding: via faeces en braaksel, tot 3 weken na ziekte Transmissie: feco-oraal, hoofdzakelijk mens op mens. Minimale infectueuze dosis: 10à 100 partikels.

DIAGNOSTIEK - Elektronenmicroscopie - Moleculair-biologische methoden Handicap: virussen niet te kweken in vitro *reverse-transcriptase-PCR *Klonen *Kapsel tot expressie in baculovirus

ASTROVIRUS

50 nm

50 nm

ASTROVIRUS • • • ontdekking: 1975 Gr. ‘Astron’ nieuwe virusfamilie: de Astroviridae apen, eenden, katten, schapen, varkens, kalkoenen en mensen: 8 serotypes

VIROLOGIE • • • kleine sferische partikels diameter 28 -30 nm naakte virussen glad elektronendens schild vijf- of zespuntige ster

VIROLOGIE enkelstrengig (+)RNA • 6800 nt • replicatie in cytoplasma • genoom: 3 ORFs •

TRANSMISSIE • Direct feco-oraal • Besmet water/voedsel

FECO-ORALE TRANSMISSIE

EPIDEMIOLOGIE Waar? • Wanneer? • Wie? • • kinderen • ouderen • immuundeficiëntie

ASTROVIRUS • Incubatietijd • Klinische symptomen • Behandeling

DIAGNOSTIEK • Electronenmicroscopie • PCR • ELISA

PREVENTIE • Regelmatig handen wassen • Desinfecteren van oppervlakten • Wassen van besmette kledij • Cave besmet voedsel of drank

ANDERE VERWEKKERS VAN GASTROENTERITIS • Torovirus • Pestivirus • Picornaviridae • Picobirnavirus • Parvovirus • Coronavirus

Main Entry: di·ar·rhea 217 miljoen patiënten; 3 dagen diarree Pronunciation: "d. I-&-'r. E-& 4 x/dag naar WC; 200 ml stoelgang/beurt Function: noun = 510. 000 liter Etymology: Middle English diaria, from Late Latin diarrhoea, from Greek diarrhoia, from diarrhein to flow through, from dia- + rhein to flow -- more at STREAM Date: 14 th century 1 : abnormally frequent intestinal evacuations with more or less fluid stools 2 : excessive flow <verbal diarrhea>