MADDENN ZELLKLER MADDENN ZELLKLER evremizde grdmz dokunduumuz kokladmz
































- Slides: 32
MADDENİN ÖZELLİKLERİ
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Çevremizde gördüğümüz, dokunduğumuz, kokladığımız birden çok varlık vardır. Az veya çok yer kaplayan her varlık madde olarak adlandırılır. Çiçekler, kalemimiz ve hatta bizde birer maddeyiz. Peki, çevremizde madde olmayan bir şey var mı? Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Maddeleri gözlemlenebilen ve ölçülebilen özelliklerine göre tanımlarız. Bunları algılamamızı görme, işitme, koklama, tatma ve dokunma duyularımız sağlar. Dokunma duyusuyla maddelerin sertlik, yumuşaklık, esneklik, sağlamlık gibi özelliklerini algılarız. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Maddelerin tadı olup olmadığını, tadı varsa ekşi mi, tatlı mı, acı mı olduğunu tatma duyumuzla algılarız. Maddelerin şekli, saydamlığı, parlaklığı vb. ile ilgili özelliklerini görme duyumuzla algılarız. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Diğer duyularımızla algılayabileceğimiz özellikler Şekilde plastik futbol topları verilmiştir. Toplara dokunduğumuzda onların yumuşak, esnek olduklarını fark ederiz. Baktığımızda topların rengini ve parlaklığını görürüz. Zıpladığında çıkardığı sesten onların bir top olduğunu anlayabiliriz. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Ek bilgi: Elmas, doğada bulunan en sert maddelerden biridir. Bu nedenle diğer sert maddeleri kesmek için elmas kullanırız. Elması kesmek için ise başka bir elmas kullanırız. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Maddeleri, duyularımızla algıladığımız özelliklerine göre sınıflandırabiliriz. Örneğin, silgi, lastik, hamur gibi maddeler esnektir. Maddeleri bazı özelliklerine göre şöyle sınıflandırabiliriz: Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Saydam – Opak Maddeler Işığı geçiren maddelere saydam madde denir. Saydam maddeler renksiz olabileceği gibi farklı renklerde de olabilir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Pencere, gözlük, bardak gibi camdan yapılmış maddeler, bazı poşetler saydamdır. Benzer şekilde su da saydam bir maddedir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Tül perde, buzlu cam, kağıt gibi bazı maddeler Işığın bir kısmını geçirir. Bu tür maddeler yarı saydam maddelerdir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Işığı geçirmeyen maddeler ise opaktır. Demir veya ahşap kapılar, duvarlar opak maddelere örnektir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Parlak – Mat Maddeler Bazı cisimler üzerine ışık düştüğünde parlar. Örneğin çelik tencere, altın, ve gümüşten yapılmış maddeler, teneke kutular parlaktır. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Odun, toprak gibi maddeler ise üzerine ışık düştüğünde parlamaz. Bu tür maddeler ise mattır. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Pürüzlü – Pürüzsüz Maddeler Yüzeyinde girinti-çıkıntı olmayan, düz olan maddeler pürüzsüzdür. Yüzeyinde girinti ya da çıkıntı olan maddeler ise pürüzlüdür. Örneğin, portakal pürüzlü, elma ve domates pürüzsüzdür. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Cam şişenin yüzeyi pürüzsüzdür. Ayakkabımızın altı ise pürüzlüdür. Ayakkabının altı da cam şişenin yüzeyi gibi pürüzsüz olsaydı yürürken kayıp düşerdik. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Yüzeyi pürüzlü bir ağaç parçası rende , zımpara ve cila kullanılarak pürüzsüz, kaygan bir yüzeye sahip hale getirilebilir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Esnek – Berk Maddeler Uzayıp kısalabilen, bükülebilen ve kuvvetin etkisiyle tekrar eski haline dönebilen maddeler esnektir. Sünger, sapan lastiği ve yaylar esnek maddelere örnektir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Esnemeyen maddelere berk maddeler denir. Bu maddeler bükülmeye çalışıldığında kırılabilir. Berk maddeler sert ve sağlamdır. Kurşun kalem, tahta, taş, cam sürahi berk maddelere örnektir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Maddenin başka özelliklerini keşfedelim: Mıknatıs demir, kobalt, nikelden yapılan maddeleri kendine çeker. Örneğin toplu iğne, çivi, ataç, kaşık gibi demirden yapılmış maddeler mıknatıs tarafından çekilir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Kumaş, cam, tahta ve plastikten yapılmış maddeler ise mıknatıs tarafından çekilmez. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Maddelerin sahip olduğu diğer özelliklerden birisi de suda yüzme veya batmadır. Maddelerin bu özelliği büyüklüğe değil, maddenin cinsine ve şekline bağlıdır. Örneğin, büyük bir gemi veya bir tahta parçası su üzerinde yüzerken küçük bir taş parçası suda batar. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Madeni para, cam parçalar, demir çubuk suda batarken mantar tıpa, top, ağzı kapalı cam veya plastik şişe suda yüzer. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Bazı maddelerin suyu çekmesi bazılarının çekmemesi de bir diğer özelliktir. Kazak, gömlek gibi yün veya pamuktan yapılan eşyalar, süngerler, havlular suyu yapısına hapseder. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Plastik, cam ve metallerden yapılan malzemeler ise suyu yapısına hapsetmez. Örneğin tencere, şemsiye ve tabak gibi maddeler suyu çekmez. Yapısında naylon bulunan kumaşlar suyu çekmez. Bu nedenle şemsiye ve yağmurluk naylon kumaştan yapılır. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Cisim, Malzeme, Eşya, Alet Cisim üMaddeye çeşitli işlemlerle şekil verildiğinde cisim adını alır. üÇivi, toplu iğne gibi maddeler demire şekil verilerek yapıldığı için birer cisimdir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Cisim üSadece katı haldeki maddeler cisim olma özelliğine sahiptir. üAynı maddeden farklı cisimler yapılabilir. Örneğin defter, sandalye, peçete gibi farklı cisimler ağaçtan elde edilir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Alet üMaddelere şekil vermek ya da onlar üzerinde bir iş yapmak için özel olarak yapılmış nesnelere alet denir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Alet üMeyve ve sebzeleri kesmeye yarayan bıçak bir alettir. üAletler daha çok marangozluk, heykeltıraşlık, ayakkabı tamiri gibi işlerle uğraşanlar tarafından kullanılır. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Eşya üHayatımızı kolaylaştırdığı için evimizde, okulumuzda veya yanımızda bulundurduğumuz nesnelere eşya denir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Eşya üEşyalar uzun süre dayanabilir ancak zaman içerisinde eskiyen nesnelerdir. üKanepe, televizyon, halı, ayakkabı, çanta, kalemlik, soba gibi nesneler birer eşyadır. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Malzeme üMaddeler tüketim amacıyla kullanıldığında malzeme adını alır. üMalzemeler kullanıldıkça biter, yerine yenisi alınır. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji
MADDENİN ÖZELLİKLERİ Malzeme üYemek yaparken kullanılan baharatlar, yağ ve yumurta resim yaparken kullandığımız boyalar, silgi, kalem birer malzemedir. üMalzeme; katı, sıvı ve gaz halde bulunabilir. Hüseyin SOYLU Fen ve Teknoloji