Maddenin Gaz Hali MADE IN TURKEY 26 2

Maddenin Gaz Hali MADE IN TURKEY 26. 2. 202 1 1

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 2

Maddenin kaç hali vardır? MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 3

• Modern fizikçiler en az 7 halinden söz ederler. . • Bunlardan kaç tanesini biliyoruz, günlük hayatta hangilerini gözümüzle görebiliyoruz? MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 4

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 5

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 6

• Maddenin hallerinden biri olan gaz hali, maddenin katı ve sıvı haline oranla tanecikleri arasında büyük boşluklar olan ve bulunduğu kabın şeklini alabilen bir halidir. • Sıvılarda bulunduğu kabın şeklini alır. Gazların farkı ne olabilir ? MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 7

• Gazların, maddenin diğer iki halinden yani katı ve sıvılardan farklılığını görmek için gazlara özgü olan sıkıştırılabilme ve genleşme özelliklerini inceleyelim. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 8

• Günlük yaşantımızda yakıt olarak kullanılan LPG tüplerindeki propan ve bütan sıvı haldedir. Normal koşullarda gaz halde bulunan bu maddeler nasıl sıvı hale gelmişlerdir? MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 9

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 10

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 11

Gazların sıkışma özelliği • Gazlar konuldukları kabı doldurmak üzere genişleyen, bastırıldıklarında çok küçük hacimlere kadar sıkıştırılabilen akışkanlardır. • Piston aşağıya doğru itildiğinde gaz tanecikleri arası uzaklık azalır ve tanecikler arası etkileşim artar. • Bu da gazın sıvılaşmasına neden olur. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 12

• Moleküller arası etkileşimi olan ve moleküllerin birbirini etkilediği gazlara gerçek gazlar denir. • Moleküller arası etkileşimi olmayan ve birbirini etkilemeyen gazlarda ideal gazdır. • Doğada bulunan hiçbir gaz ideal gaz değildir. ancak yüksek sıcaklık ve düşük basınçta idealliğe yaklaşır. . MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 13

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 14

Gazların Genleşme Özelliği • Sıcaklığın artırılması ile gazların hacimlerinde meydana gelen bu değişime ısıl genleşme denir. • Gazların sıkıştırabilirlik ve genleşme özelliklerinden pek çok alanda yararlanılır. • Bunlara örnek verebilir miyiz? MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 15

• Örnek olarak bir kapta bulunan sıvı gaz karışımı püskürtülürken gazla birlikte sıvıda püskürtülmüş olur. . İlaçlama, oto yıkama vb. . MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 16

• Gazların hareketli yapıda olduğunu günlük hayatta gözlemleyebilir miyiz? MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 17

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 18

• İlk defa 1827 yılında Robert Brown gaz moleküllerinin göstermiş olduğu doğrusal ve zigzaglı hareketler üzerine çalışmalar yapmıştır. Gazların katı ve sıvılardan farklı olarak yapmış oldukları bu hareketler kinetik teorinin temellerini oluşturmuştur. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 19

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 20

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 21

• Gaz molekülleri arasında büyük boşluklar bulunur. Gaz molekülleri arasındaki bu boşlukların yanında moleküllerin hacmi ihmal edilebilir. • Gaz taneciklerinin birbirleriyle ve bulundukları kabın yüzeyleri ile yaptıkları çarpışmalar esnektir. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 22

• Her hangi bir anda gaz moleküllerinin tümünün hızı birbirine eşit değildir. • Gaz moleküllerinde ortalama hız ve ortalama kinetik enerjiden bahsedilir. • Aynı sıcaklıkta bütün gazların ortalama kinetik enerjileri birbirine eşittir. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 23

Odaya parfüm sıktığımızda veya bir gaz kaçağı olduğunda çıkan gaz kokusunu hemen hissederiz bunun sebebi ne olabilir? • Bu durum gazların difüzyon hareketinden oluşur. Difüzyonu da bir gazın başka bir gaz içinde yayılması olarak düşünebiliriz. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 24

1. Durum Hava dolu balon MADE IN TURKEY Hidrojen gazı 2. Durum Hava dolu balon Hidrojen gazı 26. 2. 2021 25

Gazların Efüzyonu • Sabit bir basınçta kapalı bir kaptaki gazın küçük bir delikten, kabın iç basıncı dış basınca eşit olana kadar, dışarıya yayılmasıdır. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 26

Gaz taneciklerinin sahip oldukları bu hareketler ve tanecik hızları gazlara ne gibi özellikler kazandırır ? ØBasınç ØHacim ØMol sayısı ØSıcaklık MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 27

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 28

Sıcaklık • Bir maddenin moleküllerinin ortalama kinetik enerjisi , sıcaklığı ile doğru orantılıdır. • Gazlarda, basınç ve hacim sıcaklıktan nasıl etkilenir? MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 29

Basınç • Kinetik teoriye göre gaz molekülleri bulundukları kaba homojen olarak dağılırken hem birbirlerine hem de kabın çeperlerine çarparak çarptıkları yüzeye bir kuvvet uygulamış olurlar bu kuvvete gazın basıncı denir. P ile gösterilir. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 30

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 31

Açık hava bacıncını ölçmek için barometre MADE IN TURKEY Kapalı kaptaki gaz basıncını ölçmek için ise manometre kullanılır. 26. 2. 2021 32

Mol Sayısı • Kinetik teori gaz moleküllerini, kütlesi olan ama hacmi olmayan nokta küreler olarak tanımlar. Bu nokta kürelerin miktarı ancak Avagadro’nun ileri sürdüğü hipotezle hesaplanabilir. • 1 atm, 0 o. C (273 K ) 1 mol gazın hacmi 22, 4 Litredir. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 3 3

Hacim • Açık bir kaptaki gazın hacminden bahsetmek anlamsız olur. Neden ? • Gazların hacmi denildiğinde kapalı kaptaki hacminden bahsedilir. • Gazların hacmi sıvı ve katılara oranla basınç ve sıcaklıktan çok etkilenir. MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 34

MADE IN TURKEY 26. 2. 2021 35