LSEMLER Dr Fahri AHN Ege niversitesi Tp Fakltesi

LÖSEMİLER Dr. Fahri ŞAHİN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı

Etimoloji n n n Leuk-emia Leukemia leukos (Gr) : beyaz haima (Gr) : kan kanseri

Tarihçe n İlk olarak 1845’de Alman patolog Rudolf Virchow “weisses blut” (beyaz kan) nedeniyle ölen bir hasta tanımlamış ve 1847 yılında “leukemia” terimini kullanmıştır

Tanım n n Kan kanseri Kemik iliği kanseri Beyaz kan hücrelerinin aşırı artışı ile karakterize neoplastik hastalıklar Pluripotent kök hücrenin maturasyon / diferansiyasyon aşamalarında blok gelişmesi sonucu oluşan anormal proliferasyon

Lösemi tipleri

Klinik seyri ve hastaların yaşam süresine göre n n Akut lösemi: İmmatür hücrelerin (blast) proliferasyonu ile karakterize lösemiler Kronik lösemi: Daha matür hücrelerin proliferasyonu ile karakterize lösemiler

Köken aldığı hücre serisine göre n Myeloid lösemiler: myelositer (granülositik) seriden köken alan n Akut myelositer lösemi (AML) Kronik myelositer lösemi (KML) Lenfoid lösemiler: lenfoid hücre serisinden köken alan n n Akut lenfoblastik lösemi (ALL) Kronik lenfositer lösemi (KLL)

Tanım n n Kan kanseri Kemik iliği kanseri Beyaz kan hücrelerinin aşırı artışı ile karakterize neoplastik hastalıklar Pluripotent kök hücrenin maturasyon / diferansiyasyon aşamalarında blok gelişmesi sonucu oluşan anormal proliferasyon

Maturasyon / Diferansiyasyon Aşamaları KLL AML KML Lenfoid ALL Myeloid

Myeloid maturasyon myeloblast promyelosit metamyelosit MATURASYON band nötrofil

Epidemiyoloji AKUT LÖSEMİLER n Görülme sıklığı: 3. 4/100000/yıl n Medyan görülme yaşı: 60 -65 n Erişkinde; %80 -90’ı AML, %10 -20’si ALL n Erkek/kadın: 1/1

Etyoloji Çevresel faktörler v İyonize radyasyon v Benzen v Alkilleyici ajanlar Genetik faktörler v Down sendromu v Fanconi anemisi v Bloom sendromu Kronik klonal hematolojik hastalık v Kronik myeloproliferatif hastalıklar v Myelodisplastik sendromlar v Paroksismal gece hemoglobinürisi v Aplastik anemi

AKUT LÖSEMİLER Klinik Özellikler (1) Kİ yetmezliği bulguları: Anemi semptom ve bulguları v Ateş v Trombositopenik kanamalar v

AKUT LÖSEMİLER Klinik Özellikler (2) Kİ yetmezliği bulguları: Anemi semptom ve bulguları v v Ateş Trombositopenik kanamalar v

AKUT LÖSEMİLER Klinik Özellikler (3) Kİ yetmezliği bulguları: Anemi semptom ve bulguları v Ateş v Trombositopenik kanamalar v

AKUT LÖSEMİLER Klinik Özellikler (4) Ekstramedüller infiltrasyon bulguları: Lenfadenopati Splenomegali Hepatomegali Dişeti hipertrofisi Deri infiltrasyonu Granülositik sarkom…. .

AKUT LÖSEMİLER Klinik Özellikler (4) Ekstramedüller infiltrasyon bulguları: Lenfadenopati Splenomegali Hepatomegali Dişeti hipertrofisi Deri infiltrasyonu Granülositik sarkom…. .

AKUT LÖSEMİLER Laboratuvar v Anemi Lökositoz-lökopeni Nötropeni Trombositopeni v Hiperürisemi v LDH yüksekliği v v v

İliak kanat Kemik iliği

AKUT LÖSEMİ Tanı Kemik iliğinde BLAST ≥ %20

AML

Auer rod

ALL

AKUT PROMYELOSİTİK LÖSEMİ –M 3 t (15; 17)(q 22; q 12) • %5 -10 • Genç yaş (Medyan 30 -38 yaş) • DIC • HİPERGRANÜLER • Faggot hücreleri • All-trans retinoik aside yanıt

AKUT MYELOMONOSİTİK LÖSEMİ -M 4 • %15 -25 • Myeloid ve monositik komponent ≥ % 20 • Periferik kanda monositoz, promonositler, • Ekstramedüller infiltrasyon sık • Dişeti hipertrofisi

TEDAVİ n AML tedavisinin aşamaları n n n İndüksiyon Konsolidasyon (post-remisyon tedavisi) ALL tedavisinin aşamaları n n İndüksiyon İntensifikasyon SSS proflaksisi İdame Post-remisyon tedavisi

Destek tedavisi n Eritrosit süspansiyonu n Trombosit süspansiyonu Aferez trombosit n Random trombosit n n Taze Donmuş Plazma n Antibiyotik ve antifungal tedavi

Kronik Lösemiler

Maturasyon / Diferansiyasyon Aşamaları KLL Lenfoid Myeloid KML Daha matür hücrelerin proliferasyonu ile karakterize lösemiler

KRONİK MYELOSİTER LÖSEMİ Myeloid seri hücrelerinin maturasyon gösteren klonal proliferasyonu ile karakaterize myeloproliferatif hastalıktır

nötrofil basofil myelosit metamyelosit

KRONİK MYELOSİTER LÖSEMİ n Yıllık görülme sıklığı 1: 100000 n En çok görüldüğü yaş grubu 4 ile 5 dekaddır n E>K n Tüm lösemilerin % 15’ini oluşturur n Etyolojisinde bilinen tek faktör radyasyondur

HASTALIĞIN SEYRİ n Bulguların ortaya çıkışı ile tanı arasındaki süre yaklaşık yıldır (Sessiz Dönem) n Klinik Dönem 3 fazlı bir seyir gösterir Kronik stabil faz Akselere faz Blastik faz n Kronik stabil faz süresi 3 - 4, 5 yıldır 1

KML & Philedelphia kromozomu n n 9. kromozom üzerindeki abelson onkogeni, 22. Kromozom üzerindeki breakpoint cluster region (bcr) bölgesine nakledilir Tirozin kinaz aktivitesi gösteren bu değişim proliferasyon artışı ile sonlanır

Tedavi gelişmeleri 1856 - Fowler solüsyonu 1900 - Radyoterapi 1953 - busulfan 1972 - hidroksiüre 1980 - Interferon, KİT 2000 - STI 571 (Glivec)

Kronik Lenfositer Lösemi n B kökenli lenfositlerin aşırı çoğalması, LAP ve HSM ile karakterize yavaş seyirli kronik lenfoproliferatif bir hastalıktır n Kronik lenfoid lösemiler içinde en sık görülenidir n Erişkinde en sık görülen lösemi türüdür

KLL

KLL & Etyoloji P Etyolojisi bilinmemektir n İyonize radyasyonun suçlanmadığı tek lösemi tipidir n İlaçlar ve kimyasal maddeler de suçlanamamıştır n Ailesel birliktelikler KLL’de dikkati çekmiştir n Wiskott-Aldrich sendromu, Ataksia Telenjiektasia, organ tx sonra uzun süreli immünosupresyon

KLL Klinik özellikler n n İleri yaşlarda daha sık görülür 30 yaş altında nadirdir E>K Çoğu hasta tanı sırasında asemptomatik

KLL & başvuru • Tanı anında hastalar genellikle asemptomatikdir • Vakaların çoğu ( özellikle Evre 0 ) rutin kan testlerinde lenfositoz görülmesi ile tanınır • En sık FM bulgu simetrik, yüzeyel LAP • İleri evrelerde hepatomegali ve splenomegali

Prognoz n KLL’nin prognozu evresine göre değişir n Erken evrede 10 -20 yıla uzayan bir sağkalım olabilir n İleri evrelerde ise sağkalım 2 yıla kadar düşmektedir

KLL & İnfeksiyon n Mortalite ve morbidite’nin en önemli sebebi infeksiyonlardır Hipogamaglobulinemi infeksiyonun en önemli sebebidir İleri evrelerde immun yetmezlik, kemik iliği infiltrasyonu, kemoterapi veya hipersplenizmin neden olduğu nötropeniye bağlı enfeksiyonlar sıktır

KLL tedavisi n n n Incurable Kİ yetmezlik bulguları olmayan asemptomatik hastalarda tedaviye gerek yok Semptomatik ve ileri evre hastalarda KT

Özet