lk Barbar Krallklar Yrd Do Dr Mert KOZAN

İlk Barbar Krallıkları Yrd. Doç. Dr. Mert KOZAN

• Haziran 474 yılında tahta çıkan Nepos’u pek çok sorun beklemekteydi. Başta Vizigot ve Ostrogot tehditleri vardı. Özellikle İmparatorluğun aciz durumundan faydalanmak isteyen Vizigotlar, Galya’ya sürekli olarak akınlar yapıyor önemli kentleri denetimleri altında tutuyorlardı. Euric daha fazlasını istemekteydi. Ancak Julius Nepos son derece başarılı bir siyaset izleyerek artık asla hükmedemeyeceği toprakların bir kısmını Vizigotlara bıraktı. Bunun karşılığında Provence bölgesindeki topraklarını biraz daha genişlettiği ve denetimde tutulabilecek bir kıvama getirdi. Ancak İmparatorluğu pek çok parçadan oluşmaktaydı.

• Romulus Augustus tahta çıktığında henüz 10 yaşındaydı. Dönemin yazarları şanssız İmparatoru her zaman küçümseyici cümlelerle anmışlardır. Romulus Augustulus onun lakabıydı. “Ufak Augustus” ya da önemsiz “Augustus” olarak adlandırmaktaydı. Hatta daha ileri gidenler onun için “Μομυλος” yani “küçük maskara” ifadesini kullanmaktaydılar. Orestes’in gerçekleştirdiği darbe Constantinopolis tarafından sert karşılandı ve Romulus Augustus’u o dönem İmparatorluğun Doğu tacı için mücadele eden Zenon ve Basiliscus tarafından da kabul edilmedi.

• İmparator adına devleti yöneten Orestes’in çok büyük problemleri vardı. İmparatorluk ordusunun yardımcı kuvvetlerinin ve paralı askerlerin (genellikle Germen ırkına mensup) başı Odavkar askerlerine konut olarak verilmesi için İtalya topraklarının 3/1’ini istedi. • Orestes tarafından reddedilen bu istek neticesinde Odavkar isyan etti ve kendisinin kumanda ettiği ordusuyla birlikte Ravenna’ya doğru yürüyüşe geçti. Orestes direnmeye çalıştı ancak günümüz Piacenza’nın yakınlarında yakalandı ve idam edildi (28 Ağustos 476). Daha sonra Ravenna üzerine yürüyen Odavkar, Romulus Augustus’un 4 Eylül 476 yılında tahttan feragat etmesiyle birlikte Batı Roma İmparatorluğu’na son verdi

• Genel kabul İmparatorluğun resmi olarak 4 Eylül 476 yılında ortadan kalktığıdır. Ancak bu görüş tartışmalıdır. Her şeyden önce Odavkar’ın yaptığı darbe sonrası kendisi Roma senatosu tarafından İmparator olarak tanınmamıştır. • Ayrıca Doğu Roma İmparatorluğu halen Batı Roma’nın yasal imparatoru olarak halen Julius Nepos’u görmektedir. Odavkar, darbe yaptığında İmparatorluk sancaklarını Zeno’ya göndermiştir. Zeno bunları memnuiyetle kabul etmiş ancak Odavkar’ı İmparator olarak tanımamış aksine kendisine bağlı bir patrici olarak görmüştür. Bastırdığı sikkeleri kendi adına değil Zeno ve Nepos adına bastırmıştır

• Zeno, Julius Nepos’un iddialarını desteklemese de Julius Nepos halen yasal İmparator konumundadır. Belki Galya’da kalan Roma’nın artık toprakları veya İtalya’da Roma bakiyesi kendisini desteklememiştir ancak yasal olarak halen İmparator Julius Nepos’tur. Ayrıca bir barbar olarak Odavkar’ın imparatorluğun kalbinde bir imparator olarak hüküm sürmesi, yalnız İtalya’da yaşayanların değil aynı zamanda imparatorluğun her yanında da güçlü bir muhalefetle karşılaşacağını göstermekteydi. İşte bu gibi nedenlerden dolayı Odavkar son derece zekice davranarak İmparator unvanını kullanmamış ve 480 yılına kadar bastırdığı paralarda Nepos’u kullanmıştır. Ayrıca geç dönem Roma senatosunun yazılarına bakılacak olursa Odavkar için şu ifade kullanılmıştır: “tyrannus quoad titulum” yani İmparatorluk unvanının gaspçısı. Bunun dışında Odavkar hiçbir zaman İmparatorluk unvanını da istememiştir. Kendisinin Constantinopolis’e gönderdiği elçilik heyetinin amacı Odavkar’ı patricii ve İmparatorluk ordusunun en yetkili kişisi olarak tanıtmaktır. Buradan da anlaşılacağı üzere esasında Odavkar’ın zaten İmparatorluğun yalnızca sadık bir hizmetkârı olduğunu teyit etmek istemiştir. İşte bu nedenlerden dolayı biz Batı Roma İmparatorluğu’nun yıkılışını Julius Nepos’un öldürüldüğü tarih olan 9 Eylül 480 kabul eden tarihçiler de mevcuttur.

• Theodericus’un Krallığı coğrafi olarak etrafı adeta Germen uluslarıyla çevrili durumdaydı. Kuzeyinde Thürünginliler, Bavarlar ve Longobardlar, kuzeydoğusunda tartihsel akrabaları ve düşmanları Gepidler, doğusunda Bizans İmparatorluğu, güneyinde Akdeniz’in karşı kıyısında ve pek çok Akdeniz adasında Vandallar, batısında Vandallar ve kuzey batısında Burgondiyalılar. Görüldüğü gibi Theodericus’un etrafı adeta Bizans İmparatorluğunu çıkaracak olursak Germen uluslarıyla ve devletleriyle sarılı haldeydi. Haliyle kendisine bu Germen devletleri arasında kalıcı bir yer edinmek istiyorsa ilk olarak siyasi konumunu güçlendirmek durumundaydı.

• Bunun için bütün Germen Kraliyet aileleriyle evlilik bağı ile akraba olma yolunu seçti. Theodericus’un resmi olarak bilinen tek kızı vardı. Clovis’in kardeşi Audafleda ile olan evliliğinden Amalasuntha; ancak Jordanes’e göre bilinmeyen isimde bir “cariyesinden” olma iki kızı daha vardı. Bunlar Theudegotho ve Ostrogotha idi. Ayrıca Jordanes’e göre kendisinin Amalaberga isminde bir yeğeni daha vardı ancak Amalaberga hakkındaki tek kayıt Jordanes’in Geticasıdır, bunun dışında herhangi bir kayıt yoktur. Önceki bölümlerde de bahsettiğimiz gibi esasında “cariyelik” kurumu Gotlar açısından çok da aşağı bir kurum olarak görülmüyordu. Theodericus’un annesi de bir “cariye” idi, ancak devlet protokolünde asla hor görülmüyor aksine kendisine yüksek bir ilgi ve alaka gösteriliyordu. Haliyle annelerinin bu durumları bu kızların evliliklerde siyasi bir araç olarak kullanılmasına engel teşkil etmiyordu. Muhtemelen Theodericus’da Audafleda’yı bir siyasi ittifak arayışından dolayı resmi karısı olarak tanımıştı. Theodericus siyasi evliliklerde yalnızca kızlarını değil kardeşini ve yeğenini de kullanmıştır. Theodericus’un gerçekleştirdiği evlilikler şu şekildedir. • Audafleda: Frank Kralı Clovis’in kardeşi, Theodericus ile evlenmiştir. • Amalasuntha: Theodericus ve Audafleda’nın kızı, Amal hanedanlığını mensubu Vizigot Prensi Eutharik ile evlenmiştir. • Theudegotho: Theodericus ve ismi belli olmayan cariyesinden olma kızı, Burgondiya Kralı Sigismund ile evlenmiştir. • Ostrogotha: Theodericus ve ismi belli olmayan cariyesinden olma kızı, Vizigot Kralı II. Alarik ile evlenmiştir. • Amalaberga: Theodericus’un yeğeni, Thüring Kralı Herminefred ile evlenmiştir. • Amalafreda: Theodericus’un kardeşi, Vandal Kralı Thrasamund Jordanes,

• Görüldüğü gibi Theodericus Bizans İmparatorluğu hariç komşu olduğu neredeyse tüm Germen devletleriyle siyasi evlilikler yoluyla akrabalık kurmuş ve bir şekilde barışı güvence altına almış oluyordu. Ancak tüm bu evliliklerin yanında bütün kızlarının arasında adeta Amalasuntha’yı gelcekte devletin başına geçecek şekilde yetirmişti. Bundaki temel neden Amalasuntha’nın bir cariyeden doğmamış olmasıydı. Dolayısıyla bu esasında Amalasuntha’nın geleceği üzerindeki baskıları arttırıyordu. Evleneilecek yaşa gelmesinin ardından Amalasutnha’nın kiminle evleneceği krallıktaki herkesin merak konusuydu. Eğer Theodericus, Amalasuntha’yı yabancı bir kralla evlendirirse Ostrogotların geleceğini yabancı bir kral belirleyecekti. Eğer kendisi bir Got generalle veya bir Romalı asilzadeyle evlendirilirse bu sefer diğer taraf gücenecekti. Haliyle durum böyle olunca Theodericus kendi soyundan olma Vizigot Prensi Eutharik ile evlendirdi