Levertesten x 2 x 3 Wie biedt meer
Levertesten x 2, x 3. . . ? Wie biedt meer ?
• Bij vermoeden van leverziekte:
Lever “functie “ testen Meten van beschadiging ALT, AST, Alk. Fosf. , y. GT, LDH Leverfunctie Albumine, INR metabolisme Bilirubine Ernst leverfalen, mortaliteit Plaatjes, Creatinine, PT, INR
Transaminasen • ALT( GPT) • Ast ( GOT) • AST /ALT ratio’s:
verhoogd ALT < 1, 5 maal Stel ALT is
Bij ALT van 1, 5 tot 5 maal ref waarde - Acuut en risico op HAV: Ig. M-anti-HAV, maar ook CMV, EBV, HEV - en risico op HBV: HBSAg => stel - => anti-HB-c - en risico op HCV: anti-HCV Is deze neg én kans op acute infectie : bepaal HCV-RNA - en inname van hepatotoxische medicatie, niet stijgend en onder 3 tot 5 x normaalwaarde : niet stoppen en monitoring of evt. dosisreduktie. - en hemochromatose: bepaal % transferrinesaturatie en ferritine op nuchter bloedstaal - AI screening bij chronische verhoging van verschillende maanden
ALT > 5 maal
Alkalische fosfatasen, y. GT en LDH Alk. Fosfatase: In lever, bot, darm, nier, long, placenta, sommige ovarium- en longca Stijgt geisoleerd in derde trimester van zwangerschap, post-partum, tijdens groei, Paget γGT: Lever, galwegen, GB, pancreas, nier, milt, hart, hersenen en vesicula seminalis Gestegen waarde bij celregeneratie, beschadiging membranen, verhoogde synthese door medicatie ( anti-epileptica)+ alcohol Pover diagnostisch middel voor leverlijden, enkel in combinatie met Alk. Fosf. Gedaald bij oestrogeengebruik LDH: Enkel leverspecifiek indien sterk verhoogd, wijzend op hypoxie, acute toxische hepatitis, neoplasie
100 -300 y. GT >500 Niet specifiek/ niet cholestatisch Beeldvorming: echo Galwegobstructie AP>500 y. GT > 500 beeldvorming Toxisch Enkel y. GT > 500 Maligne infiltratie ? y. GT > 1000 AP<500 beeldvorming
Bacteriele cholangitis ? Ook gestegen bili, CRP , leucocytose y. GT gestegen Galwegobstructie, Bili gestegen AP gestegen y. GT nl Extrahepatische etiologie
Stollingsfactoren stolling ontstolling Vit K dependent II, VII, IX, X Prot C, Prot. S Vit K independent I, V, VIII Anti-Thrombine, Leiden F. PT meet tijd om prothrombine naar thrombine om te vormen en heeft factor VII nodig, Halfwaardetijd van factor VII is 6 h dus PT /INR is een meest gevoelige test bij acuut leverfalen
Bilirubine Afbraakprodukt van haem, ongeconjugeerde( indir. ) bilirubine niet wateroplosbaar en gebonden aan albumine in circulatie. In hepatocyt wordt bilirubine geconjugeerd en wateroplosbaar , waarna uitgescheiden naar galwegen. Direct bilirubine gestegen Indirect bilirubine gestegen Acute of chronische beschadiging, hepatitis, cirrose, Verhoogde aanvoer van bili bij hemolyse of resorptie hematoom Cholestatisch leverlijden, intra- en extrahepatisch ( obstructief) Verminderde conjugatie: Crigler-Najjar en Gilbert Verminderde secretie in galweg: Rotor, Dubin-Johnson
PLAATJES : Verminderen bij progressie van fibrose en cirrose door daling thrombopoetine produktie en portale hypertensie met hypersplenisme Plaatjes onder 150. 000 suggestief, < 100. 000 diagnostisch Serum Creatinine: Bij gevorderde cirrose belangrijk, onderdeel van MELD score predictief voor mortaliteit in 30 dagen.
Verstoorde levertesten : verdere diagnose Langer dan 3 m verstoord klinische symptomen > 2 x normaalwaarde TA levercelbeschadiging , Cave > 5 x normaalwaarde AF en y. GT: cholestase, maar enkel in combinatie met elkaar Albumine, plaatjes, PT/INR parameters voor residuele leverfunctie
- Slides: 14