Letat cest moi absoluut vorst Lodewijk XIV Droit

" L’etat c’est moi" absoluut vorst Lodewijk XIV “Droit devin des rois “ 72 jaar!!! (regeert tot 1715)

Staten Europa omstreeks 1500

, Hof : zie hier de goddelijke afkomst! Luxe, pracht en praal*, hoffeesten, grootse bouwprojecten, (dagelijkse ) rituele handelingen, leefstijl en etiquette.

Kunst verbeeldt de grootsheid van de macht; opdrachten politiek correct. Enthousiasme voor de antieke cultuur, vooral bewondering voor de politieke facetten. Poussin lineaire stijl, klassiek / ratio

Kunst machtshulpmiddel Overal plaatsvervangend aanwezig! En profil naar Alexander de Grote of Keizer Augustus Standbeeld in Montpellier

Paus Julius II, pauselijk hof; mecenas en opdrachtgever genie Michelangelo en Rafaël = boodschap: zie hier Rome, religieus en wereldlijk centrum!

Nieuwbouw Sint Pieter prestigeobject = demonstratie macht en rijkdom 7

Rafaël / Michelangelo / Leonardo: superieur / virtuoos : = macht en zelfvertrouwen Roomse hof en aanzien van kerk herstellen.

Pauselijk, Koninklijk Hof = kosmos = maat van kosmos = goddelijk volmaakt • Proportieleer gebaseerd op ideeën van Vitruvius: de mens is de maat voor harmonische verhoudingen. 9

Gulden Snede AB: BC = AC: AB Symmetrie Perspectief

Schoonheid – Reflectie van wetten van de natuur: volmaakt – Juiste proporties tussen samenstellende delen: harmonie – Wordt ontleend aan de natuur Alberti, 'De re aedificatoria' boek over Architectuur 11

Schepping van Adam : kunst van een verhevener schoonheid dan de natuur = volmaakt

In opdracht van (pauselijk / koninklijk) hof: inventiviteit binnen kaders Kunstenaar ambachtsman > Kunstenaar wetenschapper = vrij kunstenaar*. originaliteit maatstaf, idea kunstenaar = weg naar wereldroem.

Veelzijdig Uomo Universalis Leonardo da Vinci / Michelangelo Beeldhouwer X Schilder X Architect X Ingenieur X Dichter X Kunsttheoreticus X = Zichtbare werkelijkheid weergeven > ultieme wetenschap

Plato: Aristoteles: Plotinus: ideële wereld weergeven in de kunst uitgaan van de werkelijkheid balans tussen de goddelijke, ideële wereld en werkelijkheid

Gebouwen Kleding Houdingen Christendom X Klassieken

Mythologische figuren X metamorfosen Bernini, Apollo & Daphne Michalangelo David

Gelaagde symboliek, verbinding sagen, mythen en vertellingen testament

Beeldtaal Renaissance L. D. Beeldtaal Barok Peter Paul Rubens

Versailles Apollofontein Het moeras maakt plaats, zege op de ongecultiveerde natuur = door de mens geschapen orde = macht van de vorst!

Villa d’Este* Buitenverblijven* van de Medici, Palazzo Pitti en….

Versailles: symmetrie, geometrie, perspectief, zichtlijnen: de natuur overwonnen. Hoveling: figurant in het theater van de staat, alles volgens rang en stand

Belangstelling voor kunst en cultuur onderscheidt het gewone volk en de adel

affectenleer gemoedtoestanden theaterstaat

Ballet Court* = Alles geregiseert! Figuurdansen* hoort tot de vaardigheden van iedere hoveling Distantie hof door onderscheidende etiquette. Geen ruimte voor spontaniteit.

De dans heeft niets te maken met natuurlijk of ‘gewoon’ bewegen: beheersing en/of stilering van het natuurlijke tot een esthetisch, formeel, complex geheel

Kunst professionaliseert. Vakopleiding Académie Royale de Dance (1661) Volop regels voor ballet-komedie, ballet-opera en ballet-toneel aan het hof : = controle = macht van de koning.

Vernieuwing met name in de muziek! Commedia dell’Arte*, eenheid van persoon en rol om snel te kunnen improviseren. Publiek vermaken: volksvermaak, herkenning stereotypen

L’Orfeo, eerste echte opera! Muziek versterkt tekst, zang met één stem, (monodie): een revolutie in de muziek (regels). Nieuw: sterke emotionele relatie tussen tekst en muziek*.

Kunsten, wetenschap, … : opdrachten lopen via de academies, beter te controleren + breken macht gilden

kennis – ratio ontdekkingen

…. . veranderend wereldbeeld, de aarde, centrum van het heelal alles onder controle?