LEERUITKOMSTEN LOT EN FLEXIBILISERING Studiedag deeltijd Vereniging Hogescholen

LEERUITKOMSTEN, LOT EN FLEXIBILISERING Studiedag deeltijd, Vereniging Hogescholen 11 december 2014 Lucie te Lintelo 1

INHOUD 1. 2. 3. 4. 5. Intro leeruitkomsten Voorbeeld Discussie Leerwegonafhankelijke toetsing (LOT) Aandachtspunten voor pilots OCW? 2

1. INTRO LEERUITKOMSTEN • Leeruitkomsten beschrijven wat een student wordt geacht te weten, te begrijpen en te kunnen toepassen na afronding van een leerperiode. Een leeruitkomst geeft aan wat de student of afgestudeerde daadwerkelijk kan (Nuffic, 2013; zie Tuning-project). • Programmaniveau • Moduleniveau • Leeruitkomsten / leeropbrengsten / competenties / eindtermen / eindkwalificaties: wat is het verschil? 3

ESSENTIE LEERUITKOMSTEN • De beschrijving moet verschillende leerwegen mogelijk maken, terwijl tegelijkertijd gewaarborgd wordt dat studenten voldoen aan dezelfde eisen en eindniveau: • Niet alleen verschillende programma’s voltijd, deeltijd en duaal, maar ook verschillende routes binnen voltijd, deeltijd en duaal mogelijk maken • Dit laatste vraagt om leerwegonafhankelijke toetsing en flexibele routes • Erkenning dat meerdere wegen naar Rome leiden. Dat: • mensen op verschillende manieren leren; • ook elders (buiten school) leerervaringen opdoen; • de methoden en kennis die de opleiding aanreikt niet de enige juiste hoeven te zijn. 4

PILOTS FLEXIBILISERING UITWERKING KABINETSBRIEF LLL (ONDER VOORBEHOUD) • Voorbereidingsfase: 1. 2. 3. 4. 5. Beschrijf eenheden van leeruitkomsten (programma vastleggen niet nodig) Koppel EC aan leeruitkomsten Beschrijf welke leeractiviteiten mogelijk/nodig zijn en hoe de opleiding studenten hierbij faciliteert Beschrijf hoe leeruitkomsten (leerwegonafhankelijk) getoetst worden Geef aan hoe validering van leerresultaten, werkplekleren en tijd- en plaatsonafhankelijk leren een rol speelt • Voorleggen aan NVAO • Na akkoord tot uitvoering overgaan • Evaluatie (met NVAO, inspectie, OCW) 5

2. VOORBEELD HVA • 10 jaar geleden gestart met EVC: Hoe beschrijven we competenties op zo’n manier dat leerwegonafhankelijke toetsing mogelijk is, studenten en docenten ermee kunnen werken en er een makkelijke vertaalslag mogelijk is naar een (flexibel) onderwijsprogramma? • Zie voorbeeld ‘marktonderzoek’ • Per taakgebied zijn leeruitkomsten geformuleerd volgens een vast stramien: • • Kern taakgebied Beroepshandelingen die de student uitvoert Voorbeelden van bewijzen (beroepsproducten) Beoordelingscriteria die verwijzen naar het hbo-niveau 6

HOE ZIJN WE BEGONNEN? Eisen aan formuleren van competenties/leeruitkomsten: • Herkenbaar voor werkveld en representatief voor eindkwalificaties/landelijk profiel • Meetbaar: voldoende houvast bij beoordeling (EVC/LOT), maar ook ruimte bieden aan variatie in de praktijk • Alle opleidingen in zelfde format/zelfde systematiek • Transparante relatie leeruitkomsten, EVC en curriculum • Realistisch (in aantal en uitwerking) • Samenhangende eenheid en onderscheidend ten opzichte van andere eenheden • Duurzaam: kunnen we er een aantal jaren mee vooruit? 7

HOE KWAM FORMULERING TOT STAND? In overleg met werkveld adhv twee vragen: 1. Wat doet beroepsbeoefenaar? 2. Wanneer doet hij het goed? Hbo-kerntaken en vraagstukken Wat is een hbo-manier van werken? Welke handelingen horen daarbij? Generieke competenties en indicatoren In welke producten wordt resultaat zichtbaar? Clusteren tot kerncompetenties (DD/hbo-standaard) Clusteren in ± 10 taakgebieden 8

TOEPASSING VOOR STUDENT EN DOCENT • Student met veel ervaring: kan op basis van portfolioassessment aantonen in hoeverre leeruitkomsten worden beheerst (versnelling) • Docententeam gebruikt de leeruitkomsten als leerdoelen van het semesterprogramma: personalisering onderwijs naar tijd, plaats, inhoud en vorm is mogelijk maar wordt vaak nog beperkt ingevuld (groeimodel) 9

RANDVOORWAARDEN Werken met leeruitkomsten vraagt om: • Deskundige docenten die beroepspraktijk goed kennen en over brede kennisbasis beschikken • Regelmatig kalibreren: eenduidigheid bevorderen door afstemming over leer/werkactiviteiten, bewijzen en beoordeling om ‘grijze gebied’ zo klein mogelijk te houden • Bij beoordeling van complexe beroepsproducten en portfolio-assesments: twee beoordelaars 10

3. DISCUSSIE • Rol Bo. KS? • Geen EC koppelen aan werkplekleren • Formulering leeruitkomsten: met werkveld, afstemming binnen domein/instelling en/of LOO? • Welke verbeteringen zijn mogelijk/nodig? • ? ? ? 11

4. VERSCHILLENDE VORMEN VAN LOT ( VRIJ NAAR S. MUIZELAAR/DENKTANK HU, 2011) Aanbodgericht leerwegonafhankelijk Portfolio. Aanschuif- of assessment intekentoets Scheiding onderwijs Scheiding en toets. onderwijs en toets. Verschillende leerwegen, zelfde verschillend bewijs toets Klassiek Iedereen zelfde leerweg en toets Vraaggericht Personaliseren Integratie leerweg en toetsing, op individu afgestemd 12 leerwegafhankelijk

TOEKOMST • Wat zijn aandachtspunten voor uitwerking in de pilots flexibilisering? Wat kunnen we hierin samen doen? L. te. lintelo@hva. nl 13