Leerplantoelichting STW Katholiek Onderwijs Vlaanderen Regio Brugge Op

Leerplantoelichting STW Katholiek Onderwijs Vlaanderen Regio Brugge

Op de planning Kennismaken met de begeleiding Bronnen van informatie Vragen noteren Waarom dit leerplan? Visie op leerplan Studierichtingsprofiel en competenties 2

Vakken binnen STW (NW en SW) Integrale opdrachten met V en E Servicedocument Kijkwijzer opmaak IO en evaluatie IO Stellingen Leerplandoelstellingen van de verschillende componenten 3

Kennismaken

Kennismaken Catherine. vandommele@katholiekonderwijs. vlaanderen integrale opdrachten –voeding Nele. verreyt@katholiekonderwijs. vlaanderen SW, integrale opdrachten Karine. willocx@katholiekonderwijs. vlaanderen integrale opdrachten Ann. casier@katholiekonderwijs. vlaanderen + els. bilcke@katholiekonderwijs. vlaanderen Expressie Dominique. hoorelbeke@katholiekonderwijs. vlaanderen Dirk. vansteenkiste@katholiekonderwijs. vlaanderen Peter. willems@katholiekonderwijs. vlaanderen Natuurwetenschappen 5

Bronnen en informatie • Leerplannen en servicedocument: www. katholiekonderwijs. vlaanderen (diensten, secundair onderwijs, lessentabel) 6

Bronnen en informatie • Website Personenzorg regio West-Vlaanderen, www. katholiekonderwijs. vlaanderen (begeleiding, regionale begeleiding, regio West-Vlaanderen, websites begeleiding: personenzorg (stw) met onder meer kalender • Pinterest www. pinterest. com/personenzorg www. pinterest. com/elsbilcke/studierichtingen • Facebook Leerkrachten personenzorg Leerkrachten SW • Yammer Personenzorg – Humane Wetenschappen • Lerarenteam stw op school 7

VRAGEN op post-it ? 8 ? ?

Stellingen 1 De vier competenties moeten in elke IO aan bod komen. 2 Leerplandoelstellingen V kunnen verwezenlijkt worden in het complementair gedeelte. 3 Leraar SW kan geen deelopdracht NW in een IO begeleiden. 4 Leraren E bieden alle expressievormen aan. 9

Stellingen 5 Binnen voeding is het belangrijk dat wat men klaarmaakt klopt met wat binnen het voedingsvoorlichtingsmodel wordt gepromoot. 6 Doelen Voeding en Expressie zijn een middel om de competenties te bereiken. 7 De titel van een IO geeft de samenhang tussen twee of meerdere componenten weer. 10

Waarom dit leerplan?

Waarom dit leerplan? Veranderingen in denken over leren en onderwijzen: • gebaseerd op een holistisch dynamisch en emancipatorisch mensbeeld en • op het sociaal-constructivisme = begeleiden van het leren in de ruime zin van het woord, leren omgaan met kennis, leren van en met elkaar… 12

We leren… 13

Wat is leren? ( = veranderen = betekenis geven) • Belang van het brein: ontwikkeling en verbanden • Motivatie = ‘zal ik dit kunnen? ’ X ‘ is dit belangrijk voor me? ’ • Feedback (concreet a. d. h. v. SMART criteria met waarom en bijsturing) samen met de juiste les-start (motivatie, linken…): groot leereffect! 14

Niet vergeten • Gun jezelf èn jouw team de nodige tijd • Laat ook als beginner je stem horen, een frisse wind … • Kwaliteit vraagt tijd 15

Visie op leren Leren in samenhang: competentieontwikkelend leren (katholiekonderwijs. vlaanderen): - samenspel kennis, vaardigheden, attitudes in een welbepaalde situatie - ontwikkelen = groeien in kunde = leren Belangrijk dat leerlingen de samenhang tussen theorie en praktijk, tussen de verschillende componenten, tussen kennis, vaardigheden en attitudes ervaren! 16

Studierichtingsprofiel en competenties

Studierichtingsprofiel 1 Situering: wisselwerking mens, voeding en milieu. Vier componenten: SW, NW, V en E! 2 Beginsituatie: geslaagd in eerste graad Astroom èn brede interesse / ofwel in tweede graad stw (of andere aso of tso richting) 3 Vorming vanuit christelijk mensbeeld: verbondenheid! 18

Studierichtingsprofiel 4 Competenties en waarom! C 1 Binnen een welomschreven opdracht sociaal wetenschappelijke en natuurwetenschappelijke onderwerpen onderzoeken 19

Studierichtingsprofiel • C 2 Binnen een welomschreven opdracht een persoonsgerichte activiteit voor een groep organiseren/maaltijd plannen, voorbereiden en bereiden 20

Studierichtingsprofiel C 3 Binnen een welomschreven opdracht iets mondeling presenteren voor een groep C 4 Eigen leren/studieloopbaan in handen nemen 21

Studierichtingsprofiel 5 Doorstromingsgerichte studierichting Na de tweede graad stw - studiegebied personenzorg of andere Na de derde graad stw - Se-n-se opleidingen, HBO 5 verpleegkunde, graduaat orthopedagogie … - bachelor in de sociale, agogische, gezondheids- en onderwijssector … 22

23

24

Integrale opdrachten

Integrale opdrachten Context - doelgroepen: eigen leeftijdsgenoten + kleine groep gezonde individuen Groeilijn - Lln werken onder begeleiding van lerarenteam - Lln leren keuzes maken 26

Integrale opdrachten Competenties in de tweede/derde graad STW: - verschillende fasen/doelen in competenties liggen vast in leerplan! - duidelijke groeilijn of cesuur tss tweede en derde graad 27

Competentiedoelen binnen de tweede graad – C 1: werken met afgebakende onderzoeksvragen, een werkplan opstellen, informatie zoeken uit één bron, een onderzoek uitvoeren en de resultaten beoordelen, rapporteren, resultaten voorstellen, uitvoering van een onderzoek evalueren. – C 2: uit een aanbod een activiteit/maaltijd/gerecht kiezen voor een doelgroep; een werkplan maken; een activiteit uitvoeren/maaltijd bereiden; uitvoering van een activiteit evalueren. – C 3: een onderwerp afbakenen; een korte mondelinge presentatie voorbereiden; een korte mondelinge presentatie geven met ondersteuning van één of meerdere opgegeven hulpmiddelen; een korte mondelinge presentatie evalueren. – C 4: eigen leren in handen nemen, samenwerken, reflecteren, omgaan met feedback, oriënteren op derde graad. • Zie bijlage – STW light 28

Competentiedoelen binnen de derde graad – C 1: leerling bakent zelf onderzoeksvragen af, een werkplan opstellen, informatie zoeken uit meerdere bronnen, een onderzoek uitvoeren en de resultaten beoordelen, rapporteren, resultaten voorstellen en eigen mening formuleren, uitvoering van een onderzoek evalueren. – C 2: een gepaste activiteit/maaltijd/gerecht kiezen voor een doelgroep; een werkplan maken; een activiteit uitvoeren/een maaltijd bereiden, anticiperen op de doelgroep; uitvoering van een activiteit evalueren. – C 3: een onderwerp afbakenen; een langere mondelinge presentatie voorbereiden; een langere mondelinge presentatie geven met ondersteuning van zelfgekozen hulpmiddelen, het beantwoorden van vragen van toehoorders; een langere mondelinge presentatie evalueren met hulp van toehoorders. – C 4: eigen leren in handen nemen, samenwerken, reflecteren, omgaan met feedback, oriënteren op verdere (studie)loopbaan. 29

Integrale opdrachten COL en leren in samenhang = IO! - IO wordt opgebouwd vanuit één of meerdere competenties met inhoudelijke integratie vanuit twee of meer componenten - Begeleid / gecoacht door multidisciplinair team - V en E zijn middel tot COL èn Lpd V en E worden binnen IO gerealiseerd 30

Servicedocument juni 2011 Deel 1: werken met integrale opdrachten Deel 2: doelenboek met competenties en lpd V en E • Planningsinstrument /raamplan • Doelenboek en groeimap voor leerlingen • Evaluatieinstrument voor team en lln 31

• Servicedocument IO kijkwijzer • Kijkwijzer bij evaluatie binnen integrale opdrachten STW • Gebruik van deze kijkwijzers tijdens vakvergaderingen / schoolbezoeken begeleiders, … 32

• Vakken binnen STW

Sociale wetenschappen • Leerplan sociale wetenschappen • Lpd sw moeten in sw bereikt en geëvalueerd worden. • Voorbereiding, uitdieping, inoefenen kan in IO. • IO kan rond inhoud van sw in samenhang met andere componenten en i. f. v. competentieontwikkeling opgebouwd worden. 34

Sociale wetenschappen • Accenten ifv COL: - ondersteunende kennis cfr studie van. . - werkmodellen als ondersteuning - begeleid oefenen en vaardig worden in communicatie, samenwerken… - onderzoeken - reflecteren en feedback geven - eigen leerproces -… 35

Sociale wetenschappen 36 Tweede graad Derde graad DS 1: Verkennen van eigen mogelijkheden als leerling binnen STW DS 6: Verkennen van eigen mogelijkheden als leerling na STW

Sociale wetenschappen 37 DS 2: Verduidelijken van leerprocessen DS 2: Onderzoeken hoe de lichamelijke, cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van de mens verloopt DS 3: Passend communiceren in verschillende situaties DS 3: Schetsen van de samenhang van de elementen die een rol spelen in het pedagogische handelen en van de wederzijdse beïnvloeding waarbinnen het pedagogisch handelen plaatsvindt. DS 4: Waarnemen en observeren van menselijk gedrag en interacties DS 4: In kaart brengen welke factoren “gedrag” beïnvloeden en de relatie met leren illustreren.

Sociale wetenschappen DS 5: Omgaan met rechten en plichten als jongeren DS 5: In kaart brengen hoe men als mens deel uitmaakt van de samenleving DS 6: Verkennen en illustreren van de diversiteit tussen mensen De mens en zijn gedrag als uitgangspunt 38

Schema ‘mens en gedrag’ ‘Psychologie, een inleiding’ Academia Press, Gent 2004 39

Voeding • • Voeding is een middel tot COL Binnen de context van het leerplan Door middel van Integrale Opdrachten Equivalent van 2 uur/ week • Eigen lpd 2 de graad – 3 de graad, moeten ook geëvalueerd worden! • Kader = gezonde voeding: voedingsdriehoek en bewegingsdriehoek 40

Voeding 2 de graad: • 10 lpd , met onderliggende doelen • Lpd, let op het gebruik van werkwoorden: toelichten, gebruiken, toetsen, verduidelijken, kiezen, verantwoorden, aanpassen, bereiden, … • Bereiden voor doelgroepen ( met eigen wensen , noden, …) 41

Voeding 3 de graad: • 11 lpd , met onderliggende doelen • Lpd, let op het gebruik van werkwoorden: (Aanvullend 2 de graad) argumenteren • Bereiden voor doelgroep en context 42

Natuurwetenschappen • Tweede graad: 3 -4 uur • Derde graad: 4 -5 uur 43

Waarom natuurwetenschappen ? • Maatschappelijk belangrijk: economisch, technologisch, cultureel, filosofisch … Wetenschap voor de burger van morgen (breed vormend) • Zorgen voor een ‘kritische massa’: - wetenschappen (evt. verdere studies) - technische beroepen Wetenschap voor de wetenschapper – technieker van morgen (specifiek vormend) 44

45

Voor wie natuurwetenschappen ? • Breed vormend is voor iedereen belangrijk! (los van onderwijsvormen!) De diepgang, de voorbeelden (contexten) … worden voor een deel bepaald door het studierichtingsprofiel (profiel van de leerling) • Specifiek vormend (los van onderwijsvormen!) Voorbeelden: - 46 Wetenschappen aso Techniek-wetenschappen, Biotechnische wetenschappen Industriële wetenschappen

Natuurwetenschappen in stw • Breed vormend: wetenschap voor de burger - contextrijk - kwalitatief versus kwantitatief - inzicht primeert op regeltjes • Specifiek vormend: verdere studies - voeding, dieetleer - verpleegkunde 47

Wat in natuurwetenschappen ? Vier rubrieken in de algemene DS • • Onderzoekend leren Relatie wetenschap en samenleving Veiligheid en gezondheid Grootheden, eenheden en grafieken Deze rubrieken sluiten aan bij de nieuwe vakgebonden ET natuurwetenschappen voor de 2 de graad tso (2015) en 3 de graad tso (2017) 48

Wat in natuurwetenschappen ? • Onderzoekend leren: Hoe gaan wetenschappers tewerk? (aan wetenschap doen –versus- over wetenschap leren) Hypothesevorming, experimenteren en waarnemen, rapporteren, reflecteren over de onderzoeksresultaten. De onderzoeksvraag en werkwijze wordt binnen NW aangeboden. In de IO’s van de 3 de graad ligt de lat iets hoger: “zelf de onderzoeksvraag afbakenen”. Eigenlijk wordt de wetenschappelijke methode als didactische werkwijze gebruikt. 49

Wat in natuurwetenschappen ? • De relatie tussen ‘Wetenschap en samenleving’ - wetenschap en maatschappij (bv. technische realisaties met een beter rendement zowel ecologisch als economisch interessant) - wetenschap en cultuur (bv. de wetenschappelijke methode is zo succesvol gebleken dat zo ook wordt gebruikt in de menswetenschappen) - wetenschap en duurzaamheid (oplossingen voor ecologische problemen zijn veelal ook te vinden in doorgedreven wetenschappelijke en technologische evoluties) 50

Wat in natuurwetenschappen ? • Veiligheid en gezondheid: Veilig en milieubewust uitvoeren van experimenten: eigen gezondheid en die van anderen, opvolgen van instructies, GHS (Globally Harmonised System of Classification and Labelling of Chemicals: H- en P-zinnen) • Grootheden, eenheden en grafieken Grootheden en eenheden enkel binnen contexten. Grafieken interpreteren belangrijker dan vraagstukken oplossen. 51

Hoe natuurwetenschappen geven ? • De realisatie en de evaluatie van het leerplan gebeurt via een combinatie van - de leerplandoelstellingen vanuit de leef- en/of interessewereld van de lln, het studierichtingsprofiel - de algemene doelstellingen rond onderzoekend leren, wetenschap en samenleving, … • De feiten, formules, vraagstukken, … op zich zijn niet zo primordiaal als in een wetenschappelijke studierichting! 52

EXPRESSIE in STW = zich uitdrukken

Inhoud leerplan • 1 impressie en expressie • 2 activiteiten uitwerken en ondersteunen • 3 presenteren 54

Vanuit contexten • • 55 beeld beweging klank woord

1 Impressie en expressie 1 Beschouwen - 56 kunst cultuur expressievormen eigen creatieve uitingen

1 Impressie en expressie 2 Inleven - 57 kunst cultuur expressievormen eigen creatieve uitingen

1 Impressie en expressie 3 Creëren vanuit - impressie - concept - emotie 58

1 Impressie en expressie experimenteren kiezen (diamantstructuur) 60

1 Impressie en expressie 4 Reflectie - expressieve creatie - talenten - culturele oriëntatie 61

1 Impressie en expressie 5 Communicatie - eigen impressie - eigen creatieve expressie 62

2 Activiteiten uitwerken en ondersteunen 1 expressiemogelijkheden verkennen 2 samenwerken 3 verschillende expressievormen 63

2 Activiteiten uitwerken en ondersteunen Vanuit contexten • • 64 beeld beweging klank woord

3 Presenteren • 1 stapsgewijze opbouw • 2 eigen expressieve uitingen • 3 via verschillende expressievormen • 4 voor een groep presenteren • 5 bouw gestructureerde vrijheid in voor de leerlingen 65

Tips - Voorzie genoeg tijd! (stappenplan – diamantstructuur) - Werk opdracht volledig af! (extra tijd) - Geef niet teveel opdrachten! enkele opdrachten goed afwerken 66