LEENJE PES EQUINOVARUSA METODOM PO PONSETIJU Sinia Dui

LEČENJE PES EQUINOVARUS-A METODOM PO PONSETIJU Siniša Dučić, Bojan Bukva, Vladimir Radlović, Dušan Abramović, Marko Vidosavljević, Djordje Topličić i Radivoj Brdar

PES EQUINOVARUS (PEV) n - najčešći deformitet stopala - intrauterino iščašenje talo- kalkaneo- navikulokuboidnog zgloba - uključuje najmanje četiri komponente: a) ekvinus b) varus c) aduktus d) kavus

UČESTALOST n 1 do 2 na 1 000 živorođene dece n M: Ž - 2. 5 : 1 n pozitivna porodična anamneza u 25 %

ETIOLOGIJA n n n n N E R A Z J A Š NJ E N A teorija neuromišićnih poremećaja poremećaj intrauterinog razvoja potkolenice i stopala teorija abnormalnog miofibroblastnog tkiva medijalnog ligamenta teorija defekta primarne germinativne plazme teorija vaskularne deficijencije ekstrizing teorije (virusne infekcije, povećanje majč. homocistina, oligohidramnion u trudnoći, rana amniocenteza) GENETSKI POREMEĆAJI (HOXD 1 i 2, PITX 1)

PATOLOŠKA ANATOMIJA n n n Ponseti 1946 godine deformitet talusa deformitet petne kosti dislokacija kuboidne kosti dislokacija navikularne kosti uz hipertrofiju medijalnog tuberositasa interosalni poremećaj gornjeg i donjeg sk. zgloba

PATOANATOMSKI SUPTSRAT PEV-a

OPIS PONSETIJEVE TEHNIKE n bazirana na patoanatomskoj PEV-a n lečenje se zasniva na: • • • specifičnosti kinetike i biomehanike kostiju tarzusa i plastičnosti vezivnih tkiva novorođenčeta, odojčeta udeo uspešnosti je oko 90 %

PRINCIP TEHNIKE PO PONSETIJU n n Etapno plasiranje natkolenih gipseva u različitim pozicijama kao metode repozicije komponenti PEV-a u toku šest nedelja Tenotomija Ahilove tetive Održanje dobijene pozicije korektivnom longetom tokom 3 nedelje Plasiranje korektivne ortoze.

ETAPE U LEČENJE PEV-a PO PONSETIJU n 1. Redukcija kavusa n 2. Abdukcija stopala ispod glavice talusa n 3. Korekcija aduktusa i varusa n 4. Korekcija ekvinusa

ETAPE U LEČENJE PEV-a PO PONSETIJU n n n 5. Tenotomija Ahilove tetive 6. Plasiranje korektivne longete u dorzifleksiji stopala na 20 -25 stepeni i abdukciji na oko 60 -70 stepeni u trajanju od 3 nedelje 7. Režim ortotisanja

PONSETI ŠEMATSKI PRIKAZ

Prikaz palpiranja glavice talusa i položaj stopala u prve 4 pozicije

PONSETI METOD 1.

PONSETI METOD 2.

PONSETI METOD 3.

TENOTOMIJA AHILOVE TETIVE 1.

TENOTOMIJA AHILOVE TETIVE 2.

PLASIRANJE, MODELOVANJE I SKIDANJE GIPSANIH LONGETA U PONSETIJEVOJ TEHNICI - inicijalna manipulacija 3 -5 minuta - cirkumferentno tanak sloj vate - ne pritiskati eksponirane koštane strukture - ne koristiti silu pri manipulaciji već blag povremen pritisak

REŽIM ORTOTISANJA (“BRACING PROTOCOL”) - kombinacija metalnog bara i dubokih, kožnih cipelica - stopala u dorzifleksiji oko 20 stepeni i abdukciji oko 60 -70 stepeni - nošenje ortoze 24 časa u toku 3 meseca, potom u vreme spavanje do navršene 3 -4 godine života

OSTALE KONZERVATIVNE METODE SAVREMENOG LEČENJA PEV-a KOD DECE n n “splint” metoda (Bensahel) “French” metoda (Johnson and Richards) instilacija botulinum toksina tip A (Delgado) kombinacija botulinum toksina tip A i adhezivnih traka (Johnson and Richards)

ZAKLJUČAK n n n Ponseti pristup i metod lečenja PEV-a je uneo “revoluciju” u lečenju istoga a) lako izvodljiv b) jeftin c) dobri dugoročni rezultati d) širok terapijski opseg e) manji procenat postterapijskih komplikacija (bol, ograničena funkcija , rezidualni deformiteti, artroza) f) neophodna dobra i puna saradnja roditelja prati savremeni trend minimalno invazivne hirurgije hirurške procedure sekundarne, po principu “a la carte”

Denis Brown ortoza