Laueov metod difrakcije X zraka na kristalu Uslov

Laueov metod difrakcije X -zraka na kristalu

Uslov za konstruktivnu interferenciju: nl = 2 dsinq → Bragov zakon

nl = 2 dsinq • d je karakteristično za svaki kristal i to nam je nepoznato, nepoznato l i q možemo mijenjati, tako što mijenjamo vrstu zračenja ili rotiramo kristal, u ovisnosti od toga imamo razne metode difrakcije; • Do difrakcije ce doći samo pod određenim uglom i odgovarajućim talasnim dužinama.

Laueov metod • Ako smanjimo talasnu dužinu moramo smanjiti i ugao da bi došlo do difrakcije. • Laueov metod se sastoji u tome da ugao, pod kojim obasjamo monokristal, ne mijenjamo, tj ugao držimo fiksiranim ali snop xzraka koji koristimo mora biti snop kontinualnog spektra talasnih dužina.

• Uzorak monokristala ne mora biti veći od 1 mm, važno je samo da snop propustimo prvo kroz kolimator ( dugačka cijev s malim otvorom) i da onda takav kolimisani snop pada na monokristal. • U zavisnosti od osobina monokristala tj. od udaljenosti ravnina – d reflektovat će se samo oni zraci koji zadovoljavaju Bragov zakon difrakcije.

• Na filmu ( danas se to radi pomoću detektora ) dobiju se tamne tačke na mjestima gdje je Bragov uvjet zadovoljen. • Međutim, zacrnjenja su vrlo neravnomjerna, jer ovise “od koje talasne dužine dolaze”. • Danas se Laueova metoda koristi za određivanje orjentacije monokristala i njegove simetrije, za proučavanje stepena nesavršenosti kristala pod djelovanjem mehaničkih i toplotnih uticaja. • Na slici je prikazan Laueov dijagram Cink-sulfata:

Laueova šara dobijena za mineral beril, pomoću monohromatskih Xzraka Laueova šara za enzim Rubisko dobijena pomoću izvora X-zraka širokog energetskog spektra (kontinualni oblici umesto tačaka).