l zenginletirme dner kap modeli l zenginletirme dner

Üçlü zenginleştirme döner kapı modeli

Üçlü zenginleştirme döner kapı modeli • Üçlü zenginleştirme döner kapı modeli, öğrencilerin yaratıcı üretkenliklerini geliştirmeyi amaçlayan bir eğitim programı modelidir. • Modelin kendine özgü tanılama ve eğitim yöntemleri vardır. Model üstün zekalı öğrencileri tanılamak amacıyla geliştirilen Döner Kapı Tanılama Modeliyle bu öğrencilerin eğitimlerini farklılaştırmak amacıyla geliştirilen Üçlü Zenginleştirme Modeli bileşenlerinden oluşturmaktadır.

• Bir okuldaki öğrencilerin önemli bir kısmına uygulanabilir olması nedeniyle son yıllarda Okul Tabanlı Zenginleştirme Modeli olarak da adlandırılmaktadır.

5 Bileşenden oluşmaktadır • 1. tanılama • 2. müfredat daraltma • 3. I. Tür zenginleştirme • 4. II. Tür zenginleştirme • 5. III. Tür zenginleştirme

• Modelin işletim sürecinde öncelikle Döner kapı tanılama modeli kullanılarak yüksek potansiyel taşıyan öğrenciler belirlenir. Öncelikle % 15 -20’lik dilime giren ortalama üzerinde yeteneğe sahip öğrenciler tanılanarak üstün yetenek havuzu oluşturulur.

• Bu havuzu oluşturmak için başarı testleri, yetenek testleri, öğretmen önerileri, yaratıcılık ve motivasyon ölçümleri ve bazen akran ve ebeveyn önerileri de kullanılır. Başarı veya zeka testlerinden birinden de elde edilen yüksek puan öğrenciyi otomatik olarak yetenek havuzuna dahil ederken, diğer ölçütler tek başına yeterli olmamaktadır.

• Yetenek havuzuna seçilen öğrenciler çeşitli eğitim hizmetleri almaya hak kazanırlar. Önce yetenek havuzundaki öğrencilerin ilgi profilleri ve öğrenme stilleri belirlenir. Daha sonra müfredat daraltma yöntemi kullanılarak genel müfredatın öğrenciler tarafından daha önceden öğrenilen kısımları atılır. Müfredat daraltma öğrenci bazında yapılır.

• Bu yöntem ile konu tekrarları engellenerek yeni konular için zaman tasarrufu sağlanır. Tasarruf edilen zamanda zenginleştirme etkinliklerine yer verilir. Öğrencilerin ilgilerinin ve öğrenme stillerinin belirlenmesinden ve öğrenci bazında müfredat daraltmanın yapılmasından sonra Üçlü Zenginleştirme Modeli temel alınarak bütün öğrencilere I. III. Tür zenginleştirme etkinlikleri sunulur.

• Ancak III. Tür zenginleştirmenin yalnızca çok üstün yeteneğe, motivasyona ve ilgiye sahip öğrenciler için uygun olduğu düşünülmektedir.

I. Tür Zenginleştirme • Genel müfredatta bulunmayan zenginleştirme etkinliklerinden oluşur. Bu etkinlikler öğrencilere çeşitli disiplinler, konular, meslekler, kişiler, yerler ve olaylar ile ilgili deneyim olanakları sağlarlar. • Konuk konuşmacı, alan gezileri, ilgi merkezleri, gösteriler, müze ziyaretleri, tiyatrolar, sinemalar, konserler, konferanslar ve görsel işitsel eğitim materyalleri I. Tür zenginleştirme etkinliklerine örnek verilir. Bu etkinlikleri öğretmenlerden, velilerden ve öğrencilerden oluşan bir ekip düzenler.

II. Tür Zenginleştirme • Bu zenginleştirme türü öğrencilerin düşünme, araştırma ve iletişim becerilerinin gelişimlerini desteklemek amacıyla tasarlanan öğretim yöntemlerini ve materyallerini kapsar. I. Tür zenginleştirmenin aksine bu aşamanın etkinlikleri sistematik olarak geliştirilirler. Birinci tür etkinlikler daha çok spontane olarak ortaya çıkar.

• Örneğin, yenilenebilir enerji kaynakları işlenirken rüzgar tribünlerine gezi düzenlenebilir. İkinci tür etkinlikler belirli planlar üzerine yürütülürler. Bu etkinliklerin bazıları genel olup hem normal sınıflarda hem de zenginleştirme sınıflarında uygulanabilir. II. Tür zenginleştirme; • 1. yaratıcı düşünme • 2. öğrenme becerilerinin öğrenimini • 3. ileri düzeyde öğrenme materyallerinin kullanımını • 4. yazılı, sözel ve görsel iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlikleri kapsar.

• İkinci türün diğer etkinlikleri daha özel olup öğrencilerin gelişimlerine göre tasarlanırlar. • Örneğin, I. Tür etkinliklerde çevrebilime ilgi gösteren öğrenciler bu aşamada çevrebilim konusunda daha derinlemesine araştırmalar yaparlar, alan ziyaretlerinde bulunurlar ve yeni yöntemler öğrenirler.

III. Tür Zenginleştirme • Üçlü zenginleştirme modelinin en üst düzeyi ve en son aşamasındır. Bu aşamada öğrenciler yoğun bireysel araştırmalar yaparlar. Üçüncü tür zenginleştirmenin amacı, öğrencilerin bireysel ilgilerine göre seçtikleri alanlarda bilgilerini ve yaratıcı düşünmelerini uygulayabilecekleri olanakları sağlamak, disipline özgü içerik ve süreç öğrenimine yardımcı olmak, etki yaratabilecek otantik ürünlerin geliştirilmesini desteklemek, planlama, organizasyon, kaynak kullanımı, zaman yönetimi, karar alma ve özdeğerlendirme alanlarındanda otonom öğrenme becerilerini geliştirmektir.

• Birinci ve ikinci tür zenginleştirme etkinliklerinde başarılı olan, ilgi ve motivasyonları devam eden ve özel bir alanda çalışma yapmak isteyen öğrenciler, III. Tür zenginleştirme aşamasına kabul edilirler. Üçüncü türe katılmak gönüllülük esasına da dayanmaktadır.

• Bu aşama, araştırma etkinlikleri ve sanat alanları da dahil olmak üzere diğer üretim aktivitelerini ve çalışmalarını kapsar. Bu etkinliklerde öğrenciler profesyonel kişiler gibi çalışmalar yaparlar, onlar gibi düşünmeyi, hissetmeyi ve davranmayı öğrenirler.

• Bu model ABD’de yaygın olarak kullanılmaktadır. Yapılan çalışmalarda kısmen etkili olduğunu göstermektedir. Ancak modelin uygulandığı programa katılan öğrencilerin önemli bir kısmının I ve II. Zenginleştirme aşamalarını tamamladıktan sonra motivasyon ve ilgilerinin düşmesinden dolayı III. Aşamaya geçmek istemeyip programı bıraktıkları görülmektedir.