Kuchnia Litewska mgr Halina Baran mgr Aneta abdzka

Kuchnia Litewska mgr Halina Baran mgr Aneta Łabędzka

Kuchnią litewską określamy potrawy i napoje charakterystyczne dla Litwy i kultury jej mieszkańców. Uważa się że jest to kuchnia o niepowtarzalnym stylu na pograniczu kuchni polskiej i rosyjskiej.

Od początku osadnictwa na terenach współczesnej Litwy przeważały lasy. Upowszechnienie się rolnictwa we wczesnym średniowieczu spowodowało wzrost spożycia rozmaitych zbóż, zarówno w postaci kasz, jak i wypieków. Litwa jako kraj w przeważającym stopniu rolniczy stała się także jednym z czołowych konsumentów produktów mlecznych, o wiele trudniej dostępnych w Europie zachodniej. Dietę uzupełniały niektóre warzywa (z początku głównie dzikie), a także owoce leśne i grzyby.

Po potopie szwedzkim w XVII wieku produkcja zbóż załamała się, a popularność zyskał przywieziony z Ameryki ziemniak.

Dzięki bliskim kontaktom handlowym z krajami Azji Środkowej cena rozmaitych przypraw na Litwie i w Polsce była wielokrotnie niższa niż w innych częściach Europy, dokąd trzeba je było sprowadzać za pośrednictwem Turcji. Stąd w kuchni litewskiej powszechne użycie przypraw takich jak pieprz, gałka muszkatołowa, kolendra. W powszechnym użyciu były także lokalnie rosnące zioła i przyprawy takie jak mięta czy kminek (dodawany do wielu potraw, od chleba przez zupy aż po suszone i wędzone sery białe).

Oto najbardziej znane potrawy kuchni litewskiej

Cepeliny "pyzy" lepione z ziemniaków i nadziewane farszem, najczęściej z mięsa z dodatkiem cebuli i przypraw, ale czasem też z innych składników. W północnych rejonach Polski są znane jako kartacze.

Czebureki smażone na głębokim oleju duże "pierogi", nadziewane farszem. Podawane z gorącą zupą do popicia.

Kybyn (Kibin, lit. kibinas) to rodzaj pieroga z ciasta drożdżowego, wielkości ok. 10 -15 cm, z farszem mięsnym, tradycyjnie z baraniny, ostatnio coraz częściej z wieprzowiny. Najlepsze kibinas na Litwie zjeść można w Trokach

Kołduny litewskie małe lub średniej wielkości pierogi, robione z mąki, jajek i drożdży piekarskich lub piwnych, rozrobionych ciepłym mlekiem z odrobiną cukru. Często są one nadziewane rozmaitymi farszami. Najczęstszymi farszami są : mięso, cebula i grzyby, a także ser żółty. Są pieczone wyłącznie w piecu lub piekarniku, gdyż gotowane rozpadają się. Odmianą kołdunów są mniejsze od nich kołdunki.

Kugiel babka ziemniaczana ze skwarkami, zapiekana w piekarniku. Danie przywędrowało na Litwę z kuchni niemieckiej.

Kindziuk po litewsku kindziukas lub skilandis, jest to bardzo twarda wędlina produkowana od wieków na Litwie, jeden z najbardziej znanych przysmaków kuchni litewskiej.

Chłodnik litewski zupa na zimno z buraków, ogórków, kwaśnego mleka, śmietany, jajek, koperku. Chętnie spożywana podczas upałów. Podawana z ugotowanymi ziemniakami posypanymi koperkiem.

Bliny żmudzkie grube placki z ugotowanych ziemniaków, nadziewane mięsem lub grzybami.

Sery litewskie - białe, żółte, suszone, wędzone. Po pierwsze serek z kminkiem. Wygląda jak niedokończony oscypek. Konsystencję ma lekkiego sera żółtego, ale smakuje jak twarożek - tylko twardszy i bardziej suchy. Świetny z pomidorami i cebula, bo sam nieco mdły. No i ten fantastyczny pomysł dodawania kminku do sera.

Sery litewskie Po drugie litewska odpowiedź na parmezan, czyli Dżiugas. Twardy ser do tarcia faktycznie smakuje jak parmezan. No, prawie. Jest świetny!

Dziękuję za uwagę Halina Baran