Ksidz Stanisaw Konarski nasz wspczesny Wykona Sebastian Brya

„Ksiądz Stanisław Konarski – nasz współczesny” Wykonał: Sebastian Bryła

Kim był ks. Stanisław Konarski? Hieronim Franciszek Konarski herbu Gryf, (ur. 30 września 1700 w Żarczycach Dużych, zm. 3 sierpnia 1773 w Warszawie) – dramatopisarz, poeta, tłumacz, edytor, pedagog, publicysta, reformator szkolnictwa i założyciel Collegium Nobilium w roku 1740, pijar, nazywany „patriarchą polskich pijarów”. Pochodził ze szlacheckiej rodziny, jego matka – Helena z Czermińskich, blisko spokrewniona z możnym rodem Tarłów. Ojciec Jerzy piastował godność miecznika sandomierskiego, a później kasztelana zawichojskiego. Stanisław Konarski wcześnie stracił rodziców, po ich śmierci znalazł się pod opieką wuja Antoniego Czermińskiego, kasztelana zawichojskiego.

W roku 1709 oddany został do kolegium pijarskiego w Piotrkowie, mieście trybunalskim. W roku 1715, po ukończeniu szkół, wstąpił do zakonu pijarów i rozpoczął nowicjat w Podolińcu, tak jego bracia: Stanisław i Władysław. W Podolińcu przez 7 lat związany jest ze sławnym w całej Polsce, bardzo zasłużonym Kolegium Pijarów, specjalizuje się w naukach humanistycznych, zostaje nauczycielem składni i poezji, a także zajmuje się pracą katechetyczną i filozofią. W 1722 – wysłany został przez władze zakonne do Warszawy jako nauczyciel retoryki w tamtejszym kolegium pijarskim. Było to dla młodego Konarskiego wspaniałą okazją do kształcenia wymowy, wygłaszania mów, oracji i okolicznościowych kazań. W tych latach powstają jego pierwsze dzieła – cykl wierszy do Matki Boskiej.

Stanisław Konarski wiecznie żywy Ostatnie chwile życia spędził Konarski w celi zakonnej, cierpiąc na długotrwałą, śmiertelną chorobę. Umierał upokorzony bardziej chyba I rozbiorem Polski niż własną chorobą. Konarski nie ma właściwie swojego grobu, zmarł 230 lat temu, ale przecież „nie wszystek umarł”, wciąż żyje w sercach kolejnych pokoleń Polaków.

O stałej obecności Księdza Konarskiego w pamięci potomnych świadczą w czasach współczesnych: • szkoły jego imienia • nazywane jego imieniem ulice • Uroczyście obchodzone jego jubileusze (w roku 1900 - w 200 - lecie urodzin Konarskiego w kościele w Złotnikach w pobliżu Jędrzejowa, gdzie został ochrzczony, poświęcono tablicę z brązowym medalionem z napisem „ Mężowi pełnemu jasnowidzącego rozsądku i twórczej działalności społecznej”

Twórczość i reformy ks. Stanisława Konarskiego Twórczość literacka Konarskiego związana była głównie z walką o czystość języka polskiego „O poprawie wad wymowy” -1741. Napisał podręcznik retoryki, tłumaczył klasyków francuskich. Jest autorem zbioru wierszy „Opera lirica”.

Stanisław Konarski był nie tylko pisarzem politycznym, ale także poetą, dramatopisarzem, językoznawcą autorem podręczników. Spod jego pióra wychodziły także utwory literackie - wiersze pisane po łacinie i po polsku oraz rozprawy pedagogiczne, filozoficzne i polityczne. Bez wątpliwości najsławniejszym dziełem Konarskiego jest rozprawa pt. „O skutecznym rad sposobie, albo o utrzymywaniu ordynaryjnych sejmów 1760 roku” - w książce tej adresowanej do „Nieczytelnika” zawarł autor program postępowych reform społecznych i politycznych, wypowiadając zdecydowaną walkę z anarchią szlachecką.

Człowiek porządny to taki, który nie występuje przeciwko honorowi, nie oszukuje, dotrzymuje słowa i szanuje prawo. Jedyną gwarancją tego zachowania jest religia, która nakłania do dobrego i odstrasza od złego, przekształca grzeszną naturę człowieka skalaną grzechem pierworodnym.

Interesujący jak na owe czasy był pogląd Konarskiego, iż wszyscy ludzie są równi. Prawdziwe szlachectwo rozumiał jako kultywowanie cnoty, krytykował moralne wykroczenia szlachty – dumę, pychę, pieniactwo i pijaństwo. Za pierwszą cnotę w wychowaniu moralnym uważał posłuszeństwo.

Reforma szkolnictwa ks. Stanisława Konarskiego dotyczyła przede wszystkim zmian w programie nauczania. Były one jednak starannie przygotowane i oparte na podstawowych założeniach reformatorów dotyczyły wdrożenia ucznia do samodzielnego i logicznego myślenia, poznania ludzkiej psychiki, nauczenia stylistyki i retoryki, ukazania wzoru doskonałej wymowy. Wielką rolę przywiązywano do ćwiczeń, odpowiednio dobranych do wieku uczniów.

Stanisław Konarski postulował w szkolnictwie: • nacisk na wiedzę praktyczną • nauczanie przedmiotów przyrodniczych • nauczanie języka narodowego • odsunięcie na dalszy plan łaciny i retoryki • odrzucenie pustej erudycji • wprowadzenie zajęć manualnych i fizycznych • postawę chrześcijańską • duchowy rozwój ucznia

Praca nad słownictwem i walką o czystość języka Szkoły pijarskie nie szukały wielkiego kunsztu pisarskiego, ale pracowały nad wykształceniem rzemieślników słowa, którzy, nawet mimo nikłego polotu pisarskiego - po skończonej edukacji - umieli posługiwać się wieloma formami wypowiedzi. Autorzy współcześni Konarskiemu podkreślali wielką rolę języka polskiego w szerzeniu wiedzy obywatelskiej wychowanków. Nie chodziło tu jednak o kwiecistość słowa, jak w wypadku mów barokowych, ale przede wszystkim o siłę argumentacji.

To zagadnienie stanowiło szczególną troskę szkół pijarskich. Chodziło o to, aby uczniowie potrafili samodzielnie formułować wypowiedzi ustne i pisemne, szczególnie w ostatnich latach nauki. Z zapisków funkcjonowania szkół wiemy, że każdy uczeń w ciągu roku był zobowiązany napisać 100 ćwiczeń stylistycznych, które skrupulatnie sprawdzał i poprawiał nauczyciel. Wśród nich wymieniano: 10 bajek, 15 opowiadań, 5 mów pochwalnych, 20 tez, 20 chryj (krótka rozprawa retoryczna) oraz 40 listów. Co czwarta z tych prac miała być napisana po polsku, a pozostałe po łacinie. Jednak z biegiem lat proporcje te zmieniały się na korzyść języka polskiego. Ważne odnotowania pozostaje polecenie Stanisława Konarskiego, aby żadna z praca nie przekraczała jednej strony.

Teksty literackie zaczęły pojawiać się na wiele różnych sposobów. Uczniowie tych szkół potrafili literaturę nie tylko czytać, ale także analizować, tłumaczyć i tworzyć. Szczególną wagę przywiązywano do prywatnej lektury, do której zachęcano poprzez kupno przez wychowanka danej książki. Propagowano wypożyczanie sobie książek nawzajem. Konarski zalecał w swoich szkołach odkładanie pewnych sum na powiększanie księgozbioru oraz ofiarowywanie wychowankom, w ramach nagrody, pozycji książkowych.

Stanisław Konarski pisał nawet: "(. . . ) Samo już czytanie książek kształci ludzi. Im więcej się czyta, im lepsze książki, tym bardziej kształcą one swoich czytelników. (. . . ) Słowem, gdyby w każdej klasie nie było nic innego jak tylko czytanie i objaśnianie autorów to i tak uczniowie robiliby wielkie postępy". Wiedział bowiem doskonale, że czytając najlepsze dzieła literackie, uczniowie mimochodem przejmowali sposób formułowania wypowiedzi i słownictwo charakterystyczne dla poszczególnych autorów. Konarski pisał: "Do nauczania i uczenia się te trzy środki pomocnicze są nieodzowne: po pierwsze - książki, po drugie - książki, po trzecie - książki, bez nich nic nie pomogą nasze wysiłki".

W systemie Stanisława Konarskiego jako równorzędny pojawił się język polski. Uczniowie jednak mieli dbać zarówno o czystość języka polskiego, jak i łaciny, unikając w obu obcych wtrąceń. Sam Konarski przygotował nowy podręcznik gramatyki łacińskiej (1741) oraz wydał dzieło "O poprawie wad wymowy" (1741).

Wychowanie według Stanisława Konarskiego Stanisław Konarski dobrze widział o tym, że w wychowaniu młodego człowieka potrzeba etyki i dobrej moralności. W jego podejściu widać wnikliwe i krytyczne spojrzenie na zakorzenione wśród młodego pokolenia wady oraz chęć zaradzenia temu niewątpliwemu niebezpieczeństwu. W swoich utworach bardzo jasno piętnował on postawy, które nie powinny być obecne w wychowaniu młodego pokolenia Polaków. Jest to konsekwencja stwierdzenia Konarskiego, że "(. . . ) celem wszystkich szkół jest (. . . ) nie tylko rozwijanie umysłów za pomocą nauki i umiejętności, lecz przede wszystkim uszlachetnienie serc i dusz (. . . )".

Konarski chciał wychować człowieka na uczciwego obywatela - zarówno w stosunku do innych, jak i do całego społeczeństwa. Dla niego człowiek uczciwy to taki, który zachowuje zawsze zasadę sprawiedliwości, a zatem oddaje każdemu to, co się mu należy. Człowiek sprawiedliwy to ten, kto jest uczciwy osobiście, a człowiek posłuszny to dobry obywatel. Drugą podporą tej sfery wychowania było praktyczne zastosowanie przysłowia: "Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe". Pracę tę jednocześnie wiązał z wychowaniem religijnym.

Ks. Stanisław Konarski bardzo wielką wagę przywiązywał również do wychowania obywatelskiego. Bo dzięki niemu - niezależnie jaki rodzaj życia będą wychowankowie prowadzili - to zawsze powinni służyć Ojczyźnie "(. . . ) albo radą, albo z bronią w ręku (. . . ) kształcąc lub formując serce - cnotami, umysł - naukami, a ciało - ćwiczeniami".

Wychowanie w szkołach pijarskich, zreformowanych przez Konarskiego, kładło nacisk nie tylko na dbanie o rozwijanie dobrych gustów wychowanków, ale także na ich kulturę i czystość zewnętrzną. Przyczyniała się do tego nauka dobrego wychowania, która skupiała się przede wszystkim na wyglądzie zewnętrznym, zachowaniu w różnych sytuacjach oraz odpowiednim dobieraniu żartów w towarzystwie. Nie była to jednak tylko nauka teoretyczna, gdyż wychowankowie "Collegium Nobilium" często bywali na dworach szlacheckich i dworze królewskim, gdzie w sposób praktyczny mogli wykorzystać swe wiadomości zdobyte w szkole.

W systemie wychowawczym Konarski wykorzystywał formy dotąd nieznane. Narzędziem wychowania stał się teatr, a szczególnie prezentowane w nim sztuki oraz sejmiki szkolne - formy dyskusji stron przeciwnych, na których prezentowane były idee reformy państwa oraz piętnowane błędy pogrążające kraj w chaosie. Miały one także praktycznie nauczyć wychowanków argumentacji "za" lub "przeciw" sprawie, na której im zależało.

Jego wielkie zasługi dla Ojczyzny zostały docenione za życia. W roku 1765 król Stanisław August Poniatowski przyznał Stanisławowi Konarskiemu unikalny numizmat własnego projektu z portretem odznaczonego i inskrypcją: „SAPERE AUSO” - temu, który odważył się być mądrym”. Na rewersie medalu wyobrażono główny powód nadania zaszczytnego miana - dwie grube księgi autorstwa Konarskiego z tytułami w języku łacińskim: „O poprawie wad wymowy” i ”O skutecznym rad sposobie”. Księgi ozdobione zostały wieńcem dębowym symbolizującym cnoty obywatelskie.

Konarski wciąż obecny jest wśród nas -Szlak im. ks. Stanisława Hieronima Konarskiego Szlak został wytyczony na zlecenie Stowarzyszenia im. Ks. Stanisława Konarskiego z okazji Jubileuszu 300 urodzin Konarskiego. Wiedzie on od przystanku PKS w Jedlnicy poprzez Małogoszcz, aż do samych Żarczyc Dużych, gdzie pod kościołem parafialnym znajduję się tablica poświęcona temu Wielkiemu Polakowi. Urokliwa trasa turystyczna niewątpliwie jest niezwykłą lekcją historii.

- ks. Stanisław Konarski- patron naszej szkoły Do 12 października 2002 szkoła mieściła się w budynku należącym do Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Reja w Jędrzejowie. Tego dnia szkoła zmieniła siedzibę. Przenieśliśmy się do nowego budynku przy ul. Przypkowskiego 49, który znajduje się w czołówce najnowocześniejszych szkół w Polsce.

ku o r 3 0 0 2 a c 16 czerw ną j e l o k y m ś i l przeży a ł o k z s a z s a – n uroczystość go e i k l e i w ę i m otrzymała i tora a m r o f e r , a k Pola za d ę i s k – a w t szkolnic , a o g e i k s r a n o Stanisława K ła a z a k e z r p w ó Rada Rodzic zez r p y n a w o d n szkole ufu. r a d n a t z s e i b sie

17 czerwca 2010 roku oddana została do użytku długo oczekiwana hala sportowa oraz kompleks boisk. Dzięki temu zajęcia z wychowania fizycznego, zarówno podczas dobrej jaki i złej pogody odbywają się w profesjonalnych warunkach.

Złote myśli ks. Stanisława Konarskiego „CELEM WSZYSTKICH SZKÓŁ JEST PRZEDE WSZYSTKIM USZLACHETNIENIE SERC I DUSZ” „DOKŁADAJCIE WSZELKICH STARAŃ, KSZTAŁCĄC SERCE - CNOTAMI, UMYSŁ-NAUKAMI, CIAŁO - ĆWICZENIAMI” „MIEJMY ODWAGĘ BYĆ MĄDRYMI, ABYŚMY UMIELI ODRÓŻNIAĆ DOBRO OD ZŁA” „DUŻO CZYTAJ, BO LEKTURA PRZYCZYNIA SIĘ DO WYKSZTAŁCENIA CNOTLIWYCH I WIELKICH MĘŻÓW RZECZYPOSPOLITEJ” „NIE USTĘPUJ PRZED ZŁYMI LUDŹMI, PRZECIWNIE – ŚMIAŁO WYSTĘPUJ PRZECIW NIM” „BĄDŹ MĄDRY, BO CZŁOWIEK MĄDRY JEST DLA PRZYJACIÓŁ SZCZERY I WIERNY, A NIEPRZYJACIOŁOM WYBACZA”

KONIEC

Bibliografia • http: //pl. wikipedia. org/wiki/Stanis%C 5%82 aw_Konarski • http: //portalwiedzy. onet. pl/39403, , konarski_stanislaw, haslo. html • http: //www. opoka. org. pl/biblioteka/T/TA/TAK/0202 V_01. html • http: //www. zsp 1. jedrzejow. com. pl/index/nasz-patron • http: //www. itvjedrzejow. pl/index. php? option=com_content&view=art icle&id=63: szlak-im-ks-stanisawa-hieronimakonarskiego&catid=20&Itemid=152