KRLLK YK HESAPLAMALARI YRD DO DR ALPASLAN EKDAL

KİRLİLİK YÜKÜ HESAPLAMALARI YRD. DOÇ DR. ALPASLAN EKDAL İTÜ ÇEVRE MÜHENDISLIĞI BÖLÜMÜ EKDALA@ITU. EDU. TR YERÜSTÜ SULARININ KALITESININ BELIRLENMESI, SINIFLANDIRILMASI VE YÖNETIMI KONULU HIZMET İÇI EĞITIM PROGRAMI (3 -7 KASIM 2014 AFYONKARAHISAR)

KİRLETİCİ KAYNAKLAR KIRLETICI KAYNAKLAR BAŞLICA 2, DAHA DETAYLI OLARAK 4 SINIFTA TOPLANMAKTADIR. • NOKTASAL KAYNAKLAR • YAYILI KAYNAKLAR • GEZİCİ KAYNAKLAR • DOĞAL KAYNAKLAR

KİRLETİCİ KAYNAKLAR • NOKTASAL KIRLETICI KAYNAKLAR üEVSEL ATIKSU DEŞARJLARI üENDÜSTRIYEL ATIKSU DEŞARJLARI üKENTSEL DRENAJ SISTEMLERI DEŞARJI • YAYILI KIRLETICI KAYNAKLAR üTARIM, ORMAN VE ÇIFTLIK ALANLARI YÜZEYSEL AKIŞLARI üYAĞIŞ SULARI DRENAJLARI üREKREASYON ALANLARI AKIŞLARI VE SIZINTILARI üSU ÜRÜNLERI ÜRETIM ALANLARI üKATI ATIK DEPOLAMA ALANLARI üATMOSFERDEN TAŞINIM

KİRLETİCİ KAYNAKLAR • GEZICI (MOBILE) KIRLETICI KAYNAKLAR üDENIZ ULAŞIMI üSU SPORLARI • DOĞAL KIRLETICI KAYNAKLAR (YAYILI KAYNAKLAR) üATMOSFER üORMANLIK VE ÇAYIR ALANLARI AKIŞLARI VE SIZINTILARI üHEYELAN BÖLGELERI üVOLKANLAR üTAŞKIN ALANLARI üYÜKSELEN YERALTI SU VEYA DENIZ SUYU (GEL-GITLER)

NOKTASAL KAYNAKLAR

ATIKSU DEBİSİNİN BELİRLENMESİ ATIKSU MIKTARINI BELIRLEYEN FAKTÖRLER: • PROJE NÜFUSU • SIZMA DEBISI • YAĞIŞ ŞIDDETI • YERALTI SUYU SEVIYESI • SANAYI DEBILERI VE DEĞIŞIMLERI

ATIKSU DEBİSİNİN BELİRLENMESİ • ARITMA TESISLERININ BOYUTLANDIRILMASINDA ATIKSU DEBILERININ BILINMESI GEREKMEKTEDIR. • BIR YERLEŞIMIN ATIKSU ARITMA TESISINE GELEN DEBI AŞAĞIDAKILERIN TOPLAMI OLARAK BULUNUR: • EVSEL ATIKSU DEBİSİ • SANAYİ ATIKSUYU DEBİSİ • SIZMA DEBİSİ

ATIKSU DEBİSİNİN BELİRLENMESİ • KIŞI BAŞI SU TÜKETIMINDEN HAREKETLE: SANAYI HARIÇ TÜM SU TÜKETIMLERINI EVLERE DAHIL EDEREK HESAPLAMA TÜRKIYE GENELINDE BU YÖNTEM UYGULANIR. • SERVISLERE BÖLME YÖNTEMIYLE • MESKENLER • KURUM VE KURULUŞLAR • TİCARİ FAALİYETLER • TURİSTİK TESİSLER BU YAKLAŞIM DAHA ÇOK ÖZEL YERLERDE UYGULANIR. • DEBI ÖLÇÜM VERILERININ DEĞERLENDIRILMESI SURETIYLE • PIK FAKTÖRLERI KABULÜ ILE

BİRİM ATIKSU DEBİSİ • KIŞI BAŞINA SU TÜKETIMI: 100 -250 L/N-GÜN (İLLER BANKASI, İSKİ V. B PROJE ŞARTNAMELERI) • TÜRKIYE’DE ŞEBEKEYE VERILEN SU MIKTARI: 80 -225 L/N-GÜN (İTÜ ÇEVRE MÜH. BÖL. ARAŞTIRMALARI) • ŞEBEKEYE VERILEN SUYUN TAMAMI TÜKETICIYE ULAŞMAZ; KAYIPLAR TÜRKIYE GENELINDE %20 -%60 ARASINDA DEĞIŞIR. SU IHTIYACININ %7090 ARASINDAKI BELIRLI BIR KESRI KANALLARA INTIKAL ETMEKTEDIR. • EV, KURUM, TICARI FAALIYET VE SIZMA DAHIL, SANAYI HARIÇ OLUŞAN ATIKSU MIKTARI: 90 -215 L/N-GÜN ARALIĞINDA

NÜFUS TAHMİNLERİ • EVSEL DEBI HESABI IÇIN SÖZ KONUSU YERLEŞIMIN GELECEK NÜFUSU HESAPLANMALIDIR. • NÜFUS PROJEKSIYONU IÇIN KULLANILAN HESAP YÖNTEMLERI: • ARİTMETİK ARTIŞ • GEOMETRİK ARTIŞ • İLLER BANKASI • BENZER ŞEHİR • LOJİSTİK EĞRİ • AZALAN HIZLI ARTIŞ

ATIKSU DEBİLERİNİN HESABI Q = QEV + QSANAYİ + QSIZMA • EVSEL DEBI, KIŞI BAŞINA GÜNLÜK SU SARFIYATININ NÜFUSLA ÇARPIMINDAN BULUNABILIR. • KIŞI BAŞINA GÜNLÜK SU IHTIYACININ YILLIK ORTALAMASI (ORTALAMA Q) ILE GÖSTERILIRSE, YAZ AYLARINDAKI SU IHTIYACI OLAN (MAKSIMUM Q), ORTALAMANIN 1, 5 KATI OLARAK KABUL EDILMEKTEDIR. MAKSIMUM QEV = . MAKS Q. N MAKSIMUM QEV MAKSIMUM Q N : YAZLIK EVSEL SU SARFIYATI, M 3/GÜN : KANALA INTIKAL YÜZDESI : KIŞI BAŞINA YAZLIK SU IHTIYACI, M 3/N-GÜN : KASABANIN GELECEKTEKI NÜFUSU

ATIKSU DEBİLERİNİN HESABI Q H Q 24 QMIN = MAKS QEV/N 1 + QSANAYI/N 2 + QSIZMA/24 = ( MAKS QEV + QSANAYI + QSIZMA)/24 = ORT QEV/N 3 + QSANAYI/N 4 + QSIZMA/24 QH Q 24 QMIN N : HESAP DEBISI , M 3/SAAT : ORTALAMA DEBI, M 3/SAAT : MINIMUM DEBI, M 3/SAAT : SABITLER

ATIKSU DEBİLERİNİN HESABI N 1 GÜN IÇINDEKI SALINIMLARI GÖSTERIR, 10 ILA 20 ARASINDA BIR DEĞERDIR VE NÜFUSA BAĞLI OLARAK DEĞIŞIR. N 1=14 IÇIN HESAP DEBISI Q 14 IŞARETIYLE DE GÖSTERILMEKTEDIR. N 2 SABITI SANAYI KURULUŞUNUN VARDIYA SAYISI ILE ALAKALIDIR. TEK VARDIYA ÇALIŞAN TESISLERDE BU DEĞER 5 -6 ARASINDA ALINABILIR. N 3 SABITI 37 ILA 40 ARASINDA BIR DEĞERDIR. BIR VEYA IKI VARDIYA ÇALIŞAN TESISLERDE MINIMUM DEBI HESABINDA SANAYI DEBISI DIKKATE ALINMAZ. ÜÇ VARDIYA ÇALIŞAN TESISLERDE N 4=24 ALINABILIR.

ATIKSU DEBİLERİNİN HESABI MINIMUM DEBI : Q MIN= (24/37)*Q 24 ORTALAMA DEBI : Q 24 HESAP DEBISI MAKSIMUM DEBI (KURAK) MAKSIMUM DEBI (YAĞIŞLI) : QH= (24/14 -18)*Q 24 : QMAKS, K=(24/12)*Q 24 : QMAKS, Y= 1. 5*QMAKS, K

SANAYİ YÜKÜNÜN BULUNMASI • EŞDEĞER NÜFUS HESAPLANIP, EVLERDEN GELEN ATIKSULAR IÇINDE DÜŞÜNÜLEBILIR. NEŞD=(QSAN*CBOİ)/BOİ 5 YÜKÜ (G/KIŞI. G) • ÜRETIM TÜRÜ VE MIKTARINA GÖRE, ANKETLERLE SU TÜKETIMI BELIRLENEREK, LITERATÜR BILGILERI ILE HER BIR SANAYI IÇIN AYRI YÜK HESAPLANABILIR. • DEBININ ZAMANLA DEĞIŞIMI ÖLÇÜM SURETIYLE ELDE EDILEBILIR. • SANAYI BÖLGELERINDE HEKTAR BAŞINA DEBI ALINMAK SURETIYLE HESAPLANABILIR. (ÖRN. 0, 5 -1, 0 L/SN-HA)

SIZMA DEBISININ TAHMINI § § EVLERDEN GELEN DEBININ BELLI BIR YÜZDESI OLARAK KABUL EDILEBILIR. (ÖRN. GÜNLÜK ORTALAMA DEBININ %50 -100’Ü) KANALLARIN HIZMET ETTIĞI ALANA BAĞLI OLARAK (SU TOPLAMA HAVZASI ALANINDAN) BULUNABILIR. (ÖRN. 0, 1 - 0, 2 L/SN-HA) § KANAL UZUNLUĞUNA GÖRE BULUNABILIR. (ÖRN. 0, 80 L/SN-KM) § KANAL UZUNLUĞUNA VE ÇAPINA BAĞLI OLARAK TAHMIN EDILEBILIR. (ÖRN. 0, 5 -5, 0 M 3/GÜN-KM-CM) MUAYENE BACALARINDAN ATIKSU MECRASINA GIREN DEBI DE BU MIKTARA ILAVE EDILMELIDIR (ÖRN. 0, 4 M 3/GÜN-BACA SAYISI)

KİRLİLİK YÜKLERİNİN BELİRLENMESİ • KIŞI BAŞINA KIRLILIK YÜKÜ KABULLERI ILE • KONSANTRASYON KABULLERI ILE • ARITILACAK ATIKSUYUN YETERLI SÜRE VE SAYIDA NUMUNE ALINARAK KARAKTERIZE EDILMESI ILE

KİRLİLİK YÜKLERİNİN BELİRLENMESİ • BOİ 5: TOPLUMUN BESLENME ALIŞKINLIKLARI VB. BAĞLI OLUP 30 -80 GBOİ 5/N-GÜN ARALIĞINDADIR. TÜRKIYE’DE BU DEĞER 30 -45 G/N-GÜN OLUP PROJELERDE 54 -60 G/N-GÜN ARALIĞINDA SEÇILIR. • TOPLAM KJELDAHL AZOTU (TKN): 10 -18 G/N-GÜN (15 G/N-GÜN) • TOPLAM FOSFOR (TOP-P): 3 -6 G/N-GÜN (4 G/N-GÜN)

KİRLİLİK YÜKLERİNİN BELİRLENMESİ (g/N-gün) BOİ 5 AKM TKN NH 3 -N Top-P Türkiye 27 -50 41 -68 8 -14 9 -11 0, 4 -2 Almanya 55 -68 82 -96 11 -16 - 1, 2 -1, 6 ABD 50 -120 60 -150 9 -22 5 -12 2, 7 -4, 5 Japonya 40 -45 - 1 -3 - 0, 15 -0, 4

150 L/N-GÜN’LÜK SU SARFIYATI IÇIN ATIKSUDAKI KATI MADDE KONSANTRASYONLARI, MG/L

PROJE DEBİSİ VE YÜKÜNÜN SEÇİMİ • ATIKSU MIKTAR VE ÖZELLIKLERI DEĞIŞKENDIR. ŞEHIRDEN ŞEHIRE DEĞIŞIR. AYNI ŞEHIRDE ZAMAN IÇINDE DEĞIŞIR: MEVSIMSEL GÜNLÜK SAATLIK • ARITMA TESISI BU DEĞIŞIMLERE, EN EKONOMIK ŞEKILDE CEVAP VEREBILMELIDIR.

PROJE DEBİSİ VE YÜKÜNÜN SEÇİMİ • • • DEBI VE YÜK DEĞIŞIMININ ETKISI BIRIMDEN BIRIME DEĞIŞIR. ÇEŞITLI BIRIMLER IÇIN FARKLI DEBI VE YÜKLER GÖZ ÖNÜNE ALINIR. DEĞIŞIM, GENEL OLARAK PIK FAKTÖRLERI ILE KARAKTERIZE EDILIR. BÜYÜK PROJELERDE YERINDE ÖLÇÜM YAPILMASI FAYDALIDIR. İSTATISTIKI DEĞERLENDIRME YAPILMALIDIR. ÇEVRE FAKTÖRLERI HER KOŞULDA DINAMIKTIR. İSTATISTIK, BU DINAMIK FAKTÖR VEYA ETKILERI YORUMLAMAK IÇIN GEREKLIDIR.

BOYUTLANDIRMADA KULLANILAN TİPİK DEBİLER DEBI FAKTÖRÜ UYGULAMA ALANI SAATLIK PIK POMPALAR VE KANALLAR (BORULAR), IZGARA, KUM TUTUCU, ÇÖKTÜRME HAVUZLARI, FILTRELER, KLOR TEMAS HAVUZU MAKS. GÜNLÜK ÇAMUR POMPALARI >1 -GÜN MAKS. IZGARA ATIKLARI VE KUM IÇIN DEPOLAMA IHTIYACI MAKS. HAFTALIK KAYIT VE RAPORLAMA MAKS. AYLIK KAYIT VE RAPORLAMA, KIMYASAL MADDE DEPOLAMA TESISI MIN. SAATLIK POMPALARIN DURDURULMA SÜRESI, DEBI ÖLÇERLERIN EN DÜŞÜK ÖLÇME ARALIĞININ TAYINI MIN. GÜNLÜK GIRIŞ KANALLARINDA KATI MADDE ÇÖKELMESI KONTROLÜ MIN. AYLIK DÜŞÜK AKIM DÖNEMLERINDE DEVREDE TUTULACAK BIRIM

BOYUTLANDIRMADA KULLANILAN TİPİK DEBİLER YÜK FAKTÖRÜ UYGULAMA ALANI MAKSIMUM GÜNLÜK BIYOLOJIK PROSES ÜNITELERI 1 -GÜN MAKSIMUM ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA VE SUSUZLAŞTIRMA SISTEMLERI SÜRELI PIK ÇAMUR ARITMA BIRIMLERI MAKSIMUM AYLIK ÇAMUR DEPOLAMA TESISI MINIMUM GÜNLÜK DAMLATMALI FILTRE GERI DEVIR ORANI

YAYILI KAYNAKLAR

YAYILI KİRLETİCİ YÜKLERİN TAHMİNİ • ARAZI KULLANIMINA GÖRE ORTAYA ÇIKAN YAYILI KIRLILIK YÜKLERI TOPRAKTAN ALICI ORTAMA ULAŞINCAYA DEK ÇEŞITLI TAŞINIM PROSESLERI ILE AZALMALARA UĞRAYABILIR. • DETAY ÇALIŞMALARDA HAVZA YÜK MODELLERINDEN YARARLANARAK ALICI ORTAMA ULAŞABILMESI OLASI YÜKLER ÇEŞITLI SENARYOLARLA IRDELENEBILIR. • SWAT, HSPF (ABD) VE MONERIS (AVRUPA) MODELLERI ÖRNEK OLARAK VERILEBILIR. MODELLERIN GIRDI VERILERININ SAĞLIKLI ELDE EDILMESI VEYA ÜRETILMESI GEREKLIDIR.

YAYILI KİRLETİCİ YÜKLERİN TAHMİNİ • MONERIS KARARLI HAL MODELI OLUP, YILLIK BAZDA KABACA BIR FIKIR VERMEKTEDIR. ÖZELLIKLE TUNA NEHRI GIBI BÜYÜK HAVZALARDA KULLANILMAKTADIR. • TARIMSAL KIRLETICILERIN SAĞLIKLI SAPTANMASI VE HESAPLANMASI GEREKLI BILGILERIN ULAŞILABILIRLIĞINE BAĞLIDIR. AKSI TAKDIRDE SEÇILECEK BIRIM YÜKLER BAZINDA KABA TAHMINLER YAPILABILIR. • VERI EKSIKLIĞI YAYILI KIRLETICILERIN TESPITINDE ÖNEMLI BIR DEZAVANTAJDIR.

YAYILI KİRLETİCİ YÜKLERİN TAHMİNİ • N VE P (BESI MADDESI) PARAMETRELERI BAZINDA YILLIK YÜK TAHMINLERI YAPILMAKTADIR. • ARAZI KULLANIMI DAĞILIMI VE ARAZI KULLANIMINA AIT ALANSAL VERILER KULLANILMAKTADIR. • BIRIM KIRLILIK YÜKLERI LITERATÜR BAZLI ARALIK DEĞERLER OLARAK VERILMEKTEDIR. • ARALIK DEĞERLERIN SEÇIMINDEKI ÖNEMLI FAKTÖRLER ü COĞRAFI DURUM ü TOPOGRAFYA ü İKLIM VE METEOROLOJI

MELEN HAVZASI ÖRNEĞI • COĞRAFI DURUM • TOPOGRAFYA • İKLIM VE METEOROLOJI

ARAZİ KULLANIMI 2006 YILI ARAZI KULLANIMI 1987 YILI ARAZI KULLANIMI

YAYILI KİRLETİCİ YÜKLERİNİN TAHMİNİ • YAYILI KAYNAK YÜKLERI (N & P BAZINDA KG/YIL) ü TARIM ALANLARINDAN KAYNAKLANAN YÜKLER (ARTIK TICARI GÜBRE) ü HAYVANCILIKTAN KAYNAKLANAN YÜKLER ü ORMAN ALANLARINDAN KAYNAKLANAN YÜKLER ü ÇAYIR, MERA VE OTLAK ALANLARINDAN KAYNAKLANAN YÜKLER ü KENTSEL YÜZEYSEL AKIŞ ü KIRSAL YÜZEYSEL AKIŞ ü ATMOSFERIK BIRIKIM ü KATI ATIK DEPO ALANLARI SIZINTI SULARI ü FOSSEPTIK ÇIKIŞ SULARI

HAVZA MODELLEME VE YAYILI BESİ MADDESİ YÜKLERİNİN TAHMİNİ

TARIM ALANLARINDAN GELEN BESİ MADDESİ EMİSYONLARININ TAHMİNİ

BİRİM YAYILI KİRLETİCİ YÜKLER Yayılı Kaynak Tarım Alanları Orman Alanları Çayır ve Meralar Meskûn Bölge Birim Yükler (kg/ha. yıl) (Istanbul Ömerli-Elmalı Baraj Havzası Çalışmaları) Toplam N Toplam P 10 2 5 3 0. 30 0. 05 0. 10 0. 50 Yayılı Kaynak Tipi Aralık Değerler Ortalama değerler Evsel atıksu g/kişi/gün N 2, 19 -4, 38 P 0, 37 -1, 46 N 3, 28 P 0, 92 Tarım alanları kg/ha. /yıl N 0, 11 -13, 45 (*) P 0, 56 -3, 03 (*) N 7, 96 (**) P 0, 11 (**) N P N 7, 96 P 0, 11 Orman alanları kg/ha. /yıl N 1, 45 -3, 36 P 0, 56 -3, 03 N 2, 41 P 0, 05 Kırsal Alanlar kg/ha. /yıl N 9, 50 P , 0, 90 Yağış mg/L N 1, 00 P , 0, 10 Hayvancılık Büyükbaş, kg/hayvan/yıl N 3, 80 P 2, 50 Hayvancılık Küçükbaş, kg/hayvan/yıl N 1, 10 P 0, 20 Kümes Hayvancılığı kg/hayvan/yıl N 0, 05 P 0, 02

MELEN HAVZASI ARAZİ KULLANIMI (2006 YILI) Düzce Arazi Kullanımı (ha) Sakarya Bolu Zongul. Toplam Merkez Akçakoca Cumayeri Çilimli Gölyaka Gümüşova Kaynaşlı Yığılca Tarım 17. 378 968 1. 825 3. 379 3. 715 2. 638 2. 772 6. 433 3. 351 371 16 42. 823 Orman 31. 442 2. 687 1. 810 2. 348 12. 436 1. 553 13. 732 28. 315 13. 392 18. 016 642 126. 365 Çayır, Mera, otlak 13. 846 3. 637 4. 859 3. 098 5. 367 3. 373 3. 975 11. 477 12. 044 913 70 62. 697 Su 139 13 14 4 102 47 71 339 13 13 0 754 Kentsel Alan 2. 879 27 110 153 225 400 538 329 100 0 0 4. 754 Kırsal Alan 145 3 12 3 28 32 5 62 15 0 0 304 Kum 2. 132 55 293 510 717 247 149 1. 415 426 44 8 5. 991 Toplam 67. 961 7. 389 8. 923 9. 494 22. 590 8. 289 21. 242 48. 369 29. 341 19. 356 735 243. 689

YAYILI YÜKLERİN TAHMİNİ • TARIM ALANLARI ü TICARI GÜBRE UYGULAMALARI DÜZCE TARIM İL MÜDÜRLÜĞÜ’NDEN ELDE EDILMIŞTIR. ü ANCAK ÜRÜN TÜRÜ BAZINDA TICARI GÜBRE KULLANIMI VERISI TEMIN EDILEMEMIŞTIR. ü AYLIK SATILAN GÜBRELER FARKLI TÜR VE ÇEŞITTE OLDUĞUNDAN, ÖNCELIKLE AKTIF N VE P DEĞERLERINE DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞTÜR. ü BU DÖNÜŞÜMÜN SONUCU OLARAK, TARIM ARAZILERINE UYGULANAN TOPLAM N VE P MIKTARI BELIRLENMIŞTIR. ü FARKLI TÜRLERDEKI GÜBRELERE GÖRE AKTIF AZOT VE FOSFOR DEĞERLERI ILÇE VE AY BAZINDA HESAPLANMIŞTIR.

ORMAN, ÇAYIR, OTLAK VE MERA ALANLARI • ORMAN ALANLARI 2 KG N /HA/YIL VE 0, 05 KG P /HA/YIL BIRIM YÜKLERI KULLANILMIŞTIR. • ÇAYIR, MERA VE OTLAK ALANLARI 5 KG N /HA/YIL VE 0, 10 KG P /HA/YIL BIRIM YÜKLERI KULLANILMIŞTIR. • KENTSEL YÜZEYSEL AKIŞ 3 KG N /HA/YIL VE 0, 50 KG P /HA/YIL BIRIM YÜKLER KULLANILMIŞTIR. • KIRSAL YÜZEYSEL AKIŞ 9, 5 KG N /HA/YIL VE 0, 90 KG P /HA/YIL BIRIM YÜKLER KULLANILMIŞTIR.

HAYVANCILIK (ARTIK DOĞAL GÜBRE) • HAYVANCILIK FAALIYETLERINDEN KAYNAKLANAN HAYVAN DIŞKILARINDAN TARIMSAL FAALIYETLERDE DOĞAL GÜBRE OLARAK YARARLANILMAKTADIR. BUNDAN DOLAYI, HAYVAN SAYILARINI VE BUNLARA KARŞI GELEN DIŞKILARIN KALITE VE MIKTARLARINI BILMEK ÖNEMLIDIR. • DOĞAL VE TICARI GÜBRELERIN ÇEVREDE DAVRANIŞLARI VE AKIBETLERI NEREDEYSE AYNIDIR; IKISININ DE IÇERDIĞI BESI MADDELERININ BIR KISMI SU ORTAMINA YÜZEYSEL AKIŞ VE SIZMA VASITASIYLA TAŞINMAKTADIR. • BUNDAN DOLAYI, AZOTUN YAKLAŞIK %5 -30’UNUN VE FOSFORUN %0, 5 -5’ININ ALICI ORTAMA GIRDIĞI DÜŞÜNÜLMEKTEDIR. • TICARI GÜBRELERDE OLDUĞU GIBI AYNI KAYIP YÜZDELERI, %15 N VE %5 P, KABUL EDILEREK, HAYVAN GÜBRESI BIRIM KAYIPLARI TIPIK GÜBRE BESI MADDESI ORANI IÇIN HESAPLANMIŞTIR. • BU HESAPLAMALARDA, ÇEŞITLI HAYVAN TÜRLERININ AĞIRLIKLARI MANDA VE SIĞIR IÇIN 500 KG, KOYUN IÇIN 45 KG VE TAVUK IÇIN 2 KG OLARAK KABUL EDILMIŞ

TRAFİK EMİSYONLARI DAHİL ATMOSFERİK BİRİKİMLERİNDEN GELEN YÜKLER • TRAFIK EMISYONLARI VE ENDÜSTRIYEL EMISYONLARDAN, ISITMA SISTEMLERINDEN, VS. GELEN HAVA KIRLETICI KAYNAKLAR. • TRAFIK EMISYONLARINDAN GELEN YÜKLER, CORNAIR PROGRAM / COPERT III MODELI ILE BULUNMUŞTUR. 0, 004 NH 4+-N/ HA. YIL OLARAK BULUNMUŞTUR. TOPLAM TRAFIK EMISYONLARI MIKTARI 0, 155 KG N/HA. YIL OLARAK TAHMIN EDILMIŞTIR. • ATMOSFERIK BIRIKIM YOLU ILE BAŞLICA HAVA KIRLETICI PARAMETRELER NO 3 - VE NH 4’TÜR. • TAHMINI AZOT YÜKLERI ULUSAL VE ULUSLARARASI LITERATÜR BAZ ALINARAK HESAPLANMIŞTIR. ATMOSFERIK BIRIKIM AÇISINDAN BAŞLICA HAVA KIRLETICI PARAMETRELER NO 3 - VE NH 4’DÜR.

TRAFİK EMİSYONLARI DAHİL ATMOSFERİK BİRİKİMLERİNDEN GELEN YÜKLER • YILLIK ORTALAMA YAĞIŞ MIKTARI 836 MM/M 2, (8360 M 3/HA. YIL) KABULÜ ILE HER IKI FORMDAKI AZOT BIRIM YÜKLERI: NO 3 - -N = 2, 809 KG /HA. YIL VE NH 4 -N = 7, 491 KG N/HA. YIL OLARAK HESAPLANMIŞTIR. • BÖYLECE, ATMOSFERIK BIRIKIM YOLU ILE ORTAYA ÇIKACAK TOPLAM BIRIM KIRLILIK YÜKÜ 10, 300 KG N/HA. YIL OLARAK BULUNMUŞTUR. • TOPLAM ATMOSFERIK BIRIKIM BIRIM YÜKÜ TRAFIK EMISYONLARI DA ILAVE EDILDIKTEN SONRA 10, 455 ~ 10, 5 KG N/HA. YIL OLARAK HESAPLANMIŞTIR. • BULUNAN BIRIM YÜK, TOPLAM HAVZA ALANININ %5’INE UYGULANACAKTIR. HER BIR ILÇE VE HAVZAYI PAYLAŞAN DIĞER ILLER IÇIN BU ORAN SABIT

KATI ATIK DEPOLAMA ALANLARI SIZINTI SULARI • DÜZENSIZ DEPOLAMA TESISLERINDEN GELECEK SIZINTI SUYU MIKTARI HESAPLANIRKEN KAPANMA (IYILEŞTIRME) ÖNCESINDE YILLIK YAĞIŞ YÜKSEKLIĞININ %70’I, KAPANMA SONRASINDA ISE %35’INE EŞDEĞER SIZINTI SUYU OLUŞUMU KABUL EDILMIŞTIR. • SIZINTI SUYU TOPLAMA HAVUZLARINDA OLUŞAN BU MIKTARIN %50’SININ EN YAKIN ATIKSU ARITMA TESISINE YÖNLENDIRILECEĞI DÜŞÜNÜLMEKTEDIR. TOPLANAMAYAN SIZINTI SULARININ DA YÜZEYSEL VE YERALTI SUYU AKIŞIYLA YAYILI KAYNAK OLARAK ALICI ORTAMA ULAŞACAĞI VARSAYILMAKTADIR.

FOSSEPTİK ÇIKIŞ SULARI • İLÇELERIN BAZILARI TAM OLARAK KANALIZASYON SISTEMINE BAĞLI DEĞILDIR. BUNDAN DOLAYI, BURALARDAKI YERLEŞIMLER FOSSEPTIK KULLANMAKTADIRLAR. • FOSSEPTIK ÇIKIŞ SULARI YAYILI KIRLETICI KAYNAK OLARAK KABUL EDILMEKTEDIR. KANALIZASYONA BAĞLI OLMAYAN KIRSAL NÜFUSUN SU KULLANIM HESABINDA KIŞI BAŞINA SU TÜKETIMININ 50 L/KIŞI/GÜN OLDUĞU VE BUNUN %80’ININ ISE ATIKSU OLARAK ÇIKTIĞI DÜŞÜNÜLMÜŞTÜR. • FOSSEPTIK ÇIKIŞ SULARININ BESI MADDESI KONSANTRASYONLAR ALINARAK HESAPLANMIŞTIR. YÜKLERI TIPIK • TKN KONSANTRASYONU 60 MG/L, TOPLAM P KONSANTRASYONU ISE 10 MG/L ALINARAK FOSSEPTIK ÇIKIŞ SUYU YÜKLERI HESAPLANMIŞTIR.

TOPLAM KİRLİLİK YÜKLERİ

YAYILI KİRLİLİK YÜKLERİ

NOKTASAL KİRLİLİK YÜKLERİ

TOPLAM BESİ MADDESİ YÜKLERİ

TOPLAM BESİ MADDESİ YÜKLERİ

TEŞEKKÜRLER…