KRKESA AGREGATE OFERTA AGREGATE DHE EKUILIBRI MAKROEKONOMIK 29

KËRKESA AGREGATE, OFERTA AGREGATE DHE EKUILIBRI MAKROEKONOMIK 29 tetor 2010

Në këtë ligjëratë do të njiheni me: ¡ Konceptin e kërkesës & ofertës agregate ¡ Kërkesa & Oferta agregate: afatshkurtër, afatgjatë, faktorët përcaktues etj. ¡ Ekuilibri makroekonomik ¡ Shkollat e mendimit ekonomik

Hyrje ne konceptet e kërkesës dhe ofertës ¡ Ne te gjithë jemi te detyruar te dalim ne treg, për te plotësuar nevojat tona! ¡ Secili dëshiron te fitoje nga këmbimi ne treg. ¡ Për te shpjeguar aktivitetet qe ndodhin ne treg dhe funksionimin e tij, na duhet te shpjegojmë konceptin e kërkesës dhe te ofertës!

Koncepti i Kërkesës ¡ Dukuria për te cilën do te flasim është kaq e rëndësishme, sa qe ekonomistet e kane quajtur edhe Ligji i Kërkesës! ¡ “Ekziston një lidhje negative midis sasisë se produkteve qe njerëzit duan te blejnë dhe çmimet qe ata duhet te paguajnë për te marre ato produkte. ”

Koncepti i Kërkesës ¡ ¡ “Kërkesa përfaqëson sasitë e produkteve qe blerësit janë te gatshëm dhe ne gjendje te blejnë me çmime te caktuara, gjate një periudhe te caktuar kohore, ceteris paribus. ” Ka raste kur çmimi i një produkti rritet e njerëzit blejnë me shume (pritjet për te ardhmen)!

Kërkesa vs. Sasia e Kërkuar ¡ ¡ ¡ Shpesh, përdoret termi kërkesë, për sasinë e caktuar te një produkti! Duhet te bëjmë dallimin ne mes te një kërkeses dhe sasisë se kërkuar! Kërkesa ne teorinë ekonomike është një marrëdhënie midis dy variablave: çmimit dhe sasisë se kërkuar.

Kërkesa vs. Sasia e Kërkuar ¡ ¡ Nuk duhet te konsiderojmë kërkesën për ndonjë produkt, thjeshte si sasi! Kërkesa është gjithmonë një seri çmimesh dhe një seri sasish qe njerëzit do te dëshironin te blinin për secilin çmim.

Kerkesa e shprehur ne forme tabelore Çmimi Sasi e Kërkuar 80 500 70 700 60 900 50 1200 40 1500 30 1700 20 2000

Kerkesa e shprehur ne forme te grafikut

Kerkesa agregate dhe përcaktuesit e saj ¡ “Kerkesa Agregate (AD) paraqet sasinë e përgjithshme te produkteve qe konsumatoret , firmat, qeveria apo te huajt (agjentet ekonomik) janë te gatshëm te blejnë me çmime te caktuara ne një kohe te caktuar. AD = C + I + G + Nx (X – M)

Lakorja e AD ¡ ¡ Lakorja e AD shpreh lidhjen midis GDP real dhe nivelit agregat te çmimeve, ceteris paribus. Konsumi ndryshon ndaj nivelit te çmimeve, Investimet ndryshojnë ndaj nivelit te çmimeve, Shpenzimet qeveritare ndryshojnë ndaj politikave qeveritare,

Faktorët qe përcaktojnë sjelljen e lakores AD ¡ Efekti i bilanceve reale ¡ Efekti i normave te interesit ¡ Efekti i tregtisë se jashtme

Efekti i bilanceve reale ¡ ¡ Vlera reale e parasë matet me sasinë e produkteve qe mund te blihen me ato para. Kur ulen çmimet, vlera reale e “bilanceve monetare” rritet. Me te njëjtën sasi parash mund te blejmë me shume mallra dhe Me paratë e kursyera mund te blejmë mallra.

Efekti i normave te interesit ¡ ¡ ¡ Kur ngrihet niveli i çmimeve, ulet vlera e “bilanceve reale”, dhe njerëzit mund te kenë nevoje për me shume para, për te blere produktet qe i kane blere deri me tani me ato para. Duke e supozuar te pandryshuar ofertën e parasë, rritja e kërkesës për para qon ne rritje te normës se interesit. Por, ngritja e normës se interesit, qon ne ulje te shpenzimeve për investime.

Efekti i tregtisë se jashtme ¡ ¡ Sasia e eksportit dhe importit varet direkt nga niveli i çmimeve. Diskuto: Nëse niveli i çmimeve tona bie? ¡ Nise niveli i çmimeve tona ngrihet? ¡

Oferta Agregate

Oferta dhe lakorja e ofertës ¡ Veç blerësve, ne treg ekzistojnë edhe shitësit, te cilët duhet te vendosin sa te prodhojnë, me çfarë çmimi te prodhojnë dhe çfarë te prodhojnë! ¡ “Oferta përfaqëson sasitë e një produkti qe shitësit janë te gatshëm te ofrojnë për shitje me çmime te caktuara ne periudhe te caktuar kohore, ceteris paribus.

Oferta vs. Sasia e Ofruar ¡ ¡ Duhet te bëjmë dallimin ne mes te një oferte dhe sasisë se ofruar! Oferta ne teorinë ekonomike është një marrëdhënie midis dy variablave: çmimit dhe sasisë se ofruar.

Oferta vs. Sasia e Ofruar ¡ ¡ Nuk duhet te konsiderojmë oferten për ndonjë produkt, thjeshte si sasi! Oferta është gjithmonë një seri çmimesh dhe një seri sasish qe shitesit do te dëshironin te shisnin për secilin çmim.

Oferta ne forme tabelore Çmimi Sasi e Ofruar 80 500 70 400 60 300 50 200 40 100 30 50 20 0

Oferta e paraqitur me grafik

Oferta Agregate ¡ ¡ ¡ Oferta Agregate paraqet sasinë totale te produkteve qe prodhuesit janë te gatshëm te ofrojnë ne treg me çmime te caktuara, ne një kohe te caktuar, ceteris paribus. Periudha afatshkurtër dhe Periudha afatgjate.

Afatshkurtër vs. Afatgjate ¡ ¡ Periudhe afatshkurtër, ne kuptimin makroekonomi, është ajo periudhe ne te cilën me ndryshimin e kërkesës apo ofertës, ndryshojnë çmimet por jo edhe pagat. Periudhe afatgjate, ne kuptimin makroekonomik, është ajo periudhe ne te cilën si çmimet ashtu edhe pagat përshtaten ndaj çdo kërkesë ose oferte te re.

Produkti Potencial ¡ Sjellja e ofertës agregate ndikohet shume nga kapaciteti prodhues i ekonomisë, pra nga produkti potencial. ¡ Produkti potencial e detyron lakoren e ofertës agregate te behet pothuajse vertikale.

Shkollat e mendimit ekonomik ¡ Shkolla Klasike ¡ Shkolla Kejnsiane

Shkollat e mendimit ekonomik ¡ Fleksibiliteti i çmimeve dhe pagave ¡ Fleksibiliteti i ofertës agregate ¡ Efekti i rritjes së kërkesës agregate në prodhim

Ekuilibri Makroekonomik ¡ Ekuilibri makroekonomik arrihet atëherë kur oferta agregate barazohet me kërkesën agregate, ku sasia e produktit total real qe shitësit janë te gatshëm ta ofrojnë ne treg me një çmim te caktuar, është e barabarte me sasinë e produktit total qe blerësit janë te gatshëm ta blejnë me atë nivel çmimesh.

Ekuilibri Makroekonomik

¡ Pyetje dhe Diskutim!