Krajobrazy wiata pikno przyrody Mateusz ladowski Klasa 5

*Krajobrazy świata piękno przyrody Mateusz Śladowski Klasa 5 d

* Sawanna to inaczej formacja trawiasta strefy międzyzwrotnikowej gdzie klimat jest ciepły z wyraźnie zaznaczoną porą roku: suchą i deszczową. Jest zbyt mało wody by urósł las za to rosną tam baobaby. Na sawannie jest bardzo ciepło, temperatura przez cały rok sięga przeciętnie do 30°C Sawanny występują na znacznych obszarach Afryki, pokrywają ponad 1/3 powierzchni Afryki, Ameryki Południowej na północ i południe od strefy lasów równikowych, a także w Indiach, wschodniej Australii czy na pograniczu meksykańsko-amerykańskim.

* Na sawannie występuję roślinność przystosowana do okresów suszy, mająca dobrze rozbudowany system korzeniowy. Są to rośliny takie jak: akacje, baobaby, aloes, balsamowce, trawa słoniowa, palmy, bambus, eukaliptusy. Sawanna to teren głównie porośnięty trawami dlatego żyją tam głównie zwierzęta roślinożerne: antylopy, zebry, słonie czy żyrafy. One natomiast pozwalają żyć: lwom, lampartom czy sępom

* Stepy występują głównie w Azji, w Ameryce Południowej, w której zwane są pampą oraz w Ameryce Północnej zwane prerią. Pierwotnie termin , , step’’ odnosił się tylko do formacji euroazjatyckiej Stepy występują w obrębie strefy umiarkowanej, w głębi kontynentów, gdzie napływ wilgotnego powietrza morskiego jest niewielki dlatego też opady są niewielkie (300 -500 mm rocznie) Strefa stepów charakteryzuje się dość suchym klimatem o chłodnych zimach i upalnych latach. Temperatura latem jest wysoka, a zimą niska (nawet -10). Klimat stepów jest więc kontynentalny. Wiatry są dość silne latem i zimą. Na stepie rozróżniamy tak jak w Polsce cztery pory roku(wiosna, lato, jesień, zima)

* Zwierzęta: głównie roślinożerne ze względu na dostęp do pożywienia (bizony, konie, kangury, surykatki) Drapieżne to: wilki, kojoty, lisy, myszołowy, jastrzębie. Ptaki z powodu braku drzew gniazda budują na ziemi. Występują liczne owady (mrówki, pasikoniki, szarańcza) i pajęczaki, nieliczne gady (węże, jaszczurki, żółwie) Roślinność to przeważnie trawy i rośliny zielne przystosowane do przetrwania gorącego, suchego lata i mroźnej zimy, nie ma drzew. Rozwijają się wiosną i latem, potem z powodu suszy usychają. Rośliny maja pokrój kseromorficzne- liście wąskie, bulwy przystosowane do gromadzenia zapasów wody. Poza wysokimi do 2 m trawami wiosną rozkwitają tam barwne tulipany, hiacynty, kosaćce, sasanki czy miłek wiosenny (stepy łąkowe)

* *Większość osób zamieszkujących tereny stepowe ze względu na panujące surowe warunki atmosferyczne i ubogą szatę roślinną zajmują się głównie pasterstwem. Są to m in. Mongołowie i Kazachowie. *Swoje domy „jurty” budują z drewnianych pali i skór

* Występują na Archipelagu Malajskim, w dorzeczu Amazonki, a także w dorzeczu Kongo. Ponadto znajdują się także w dorzeczu górnego Nigru, w północno – wschodniej Australii, nad Zambezią, w dorzeczu Orinoko oraz na Madagaskarze (tylko częściowo). Występują tam, gdzie klimat zapewnia wysoką, stałą temperaturę powietrza, a także intensywne opady deszczu. W lasach tych, temperatury w ciągu dnia, jak i w nocy, utrzymują się na poziomie minimum 20 °C, w wyjątkowych sytuacjach natomiast przekraczają 30°C oraz jest tam wyjątkowo wilgotno – deszcz pada praktycznie codziennie W strefie równikowej nie występują pory roku.

* W lasach równikowych możemy spotkać: - bananowce, mahoniowce - palmy - kakaowce, hebanowce - paprocie drzewiaste - storczyki, figowce - mchy, glony, porosty Występują tam także pnącza, np. filodendrony wanilia Drzewa w lasach równikowych mają gładkie, ostro zakończone liście, co sprzyja spływaniu po nich wody deszczowej.

* Piętro pojedynczych drzew sięgających 60 -80 m. np puchowiec pięciopręcikowy ("Drzewa Giganty"), Te ogromne rośliny są podporą dla pnączy, zwanych lianami. Piętro korony lasu stanowią wiecznie zielone drzewa, osiągające wysokość 30 -50 m. Piętro to jest doskonałym przystosowaniem dla owadów i małych zwierząt (pająków, gadów, ptaków). Charakterystyczne rośliny - epifity (rośliny samowystarczalne ) glony, grzyby, hebanowce, mahoniowce, palmy, mchy, porosty. Piętro średnie - piętro lian, nagich pni i konarów stanowią niższe drzewa, zaś poniżej nich (8 -15 m) występuje zwarta warstwa koron drzew. W tym piętrze występują epifity. Należą do nich storczyki, kaktusowate, ananasowate oraz niektóre figowce. Piętro najniższe - piętro zarośli i runa ponieważ gęste korony drzew ograniczają dostęp światła słonecznego do dolnych partii, zarośla i runo stanowią rośliny zielne, czasami w ogóle nie występuje. Spotyka się tu tylko drobne glony, mchy, porosty, krzewinki, delikatne grzyby, a czasami rośliny zielne, gdyż przeżyć mogą tam tylko skiofity (rośliny cieniolubne).

ZWIERZĘTA lasów równikowych Występują tu np. małpy, także człekokształtne (na Madagaskarze małpiatki), hipopotamy, bawoły, okapi, goryle Część zwierząt wykazuje przystosowanie do życia w gęstwinach leśnych, np. zmniejszenie rozmiaru ciała (słoń afrykański leśny). Najliczniejszą grupą wśród wszystkich zwierząt żyjących w wilgotnym lesie równikowym są owady np. termity. Bardzo liczną grupą owadów są motyle, nawet wielkości ptaka W poszczególnych warstwach lasu żerują liczne drapieżniki należące do bezkręgowców, takie jak pająki, skorpiony, modliszki. Z dużych drapieżnych ssaków należy wymienić jaguara i lamparta, .

* * W trudno dostępnych fragmentach lasów równikowych żyją nadal plemiona ludzi, którzy mają bardzo niewielki kontakt z cywilizacją lub nie mają go wcale. Wysoka temperatura powietrza i dostatek pokarmu, który można zdobyć w lesie równikowym, zapewniają im dosyć dobre warunki życia. Plemiona zajmujące się łowiectwem, zbieractwem, a także uprawą roli – np. Pigmeje, Bantu, Indianie, Papuasi z Nowej Gwinei. Roślinność wilgotnych lasów równikowych dostarcza ludziom takich produktów, jak cynamon, pieprz, goździki, miejscu wyciętych lasów deszczowych ludzie zakładają plantacje, trzciny cukrowej, kawy i palmy kokosowej.

* Lasy liściaste i mieszane występuje praktycznie w całej Europie, także w Azji i Ameryce Północnej. Występują w klimacie umiarkowanym ciepłym morskim lub przejściowym – lato jest ciepłe a zima łagodna Klimat charakteryzuje się występowaniem czterech pór roku, które mają wpływ na temperaturę, latem wyższą, a zima spadająca poniżej zera, zależą też od odległości od wybrzeży morskich. Opady są całoroczne, zróżnicowane w zależności od pory roku Temperatury są różne i zależą w znacznej mierze od odległości od wybrzeży morskich. Zimą temperatura powietrza spada do 0°C w odmianie klimatycznej morskiej lub poniżej − 20°C w odmianie kontynentalnej.

* Warunki klimatyczne i glebowe umożliwiły rozwój lasów liściastych, w których dominującymi gatunkami są dąb, buk i grab. Obok nich rosną brzozy, klony i jesiony. Lasy te mają warstwową budowę; pod warstwą drzew (często z niewielką domieszką drzew iglastych, np. świerka, modrzewia) rosną bogaty podszyt i runo. W lasach liściastych na dalekim wschodzie Azji i w Ameryce Północnej występują także gatunki drzew inne niż w lasach europejskich, np. magnolie i tulipanowce.

* Lasy strefy umiarkowanej zamieszkiwane są głównie przez zwierzęta roślino-żerne. Charakterystyczne zwierzęta: żubry, sarny, jelenie, dziki, jeże, rysie, żbiki, norki, kuny oraz małe ssaki: wiewiórki, borsuki, łasice, kuny, jeże, myszy, listy zające. *

* Mateusz Śladowski klasa 5 d