Korporativ Sosial Msuliyyt Dnya tcrbsi v Azrbaycandak mvcud
Korporativ Sosial Məsuliyyət Dünya təcrübəsi və Azərbaycandakı mövcud problemlərin aradan qaldırılması Ziya Əlili İqtisadçı-araşdırmaçı İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi İyul, 24, 2013 Bu Layihə Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) tərəfindən maliyyələşdirilir
KSM nədir?
KSM nədir? Avropa İttifaqı və Dünya Bankı: • könüllü öhdəlik • dayanıqlı iqtisadi inkişafa yardım etmək; • biznes fəaliyyətini sosial, ekoloji aspektlərə inteqrasiya etmək; • cəmiyyətin ümumi rifahını yaxşılaşdırmaq;
KSM nədir-2 «Şirkətin biznesin idarə olunması üçün müvafiq vasitələri reallaşdırmaqla və korporativ resursları sərf etməklə cəmiyyətin rifah halını yaxşılaşdırmaq öhdəliyi yönümündə azad seçimidir» Fillip Kottler
KSM-in tarixi • • 60 -70 -80 -ci illər; Ekologiya; Uşaq əməyi; Naomi Klay, «NO Logo»
KSM-in əhəmiyyəti Environics International, 26 min respondent, 2001: • şirkətin imici: 49%; • brendin formalaşması: 35%; • maliyyə vəziyyəti: 10%; Cone/Roper istehlakçı zövqləri sorğusu, 1993: • 78 %-i -hər hansı sosial təşəbbüs göstərən firmanın məhsulunu alarlar; • 66 %- bunun üçün öz “brend”dən imtina edərdilər
KSM-in tipləri (Kottler) Daxili • Əməyin təhlükəsizliyi; • Əmək haqlarının sabitliyi; • Sosial dəyərə malik əmək haqqının dəstəklənməsi; • İşçilərin əlavə tibbi və sosial sığortası; • Təlim proqramları ilə insan resurslarının inkişafı və təkmilləşdirmə, hazırlıq kurslarının təşkili; • Dar məqamda işçiyə yardım; Xarici • Sponsorluq və korporativ xeyriyyəçilik • Ətraf mühitin qorunmasında iştirak • Yerli icma və yerli hakimiyyət ilə qarşılıqlı əlaqə • Fövqəladə vəziyyətlərin aradan qaldırılmasında iştiraka hazırlıq • Mal və xidmət istehlakçıları qarşısında Məsuliyyət (keyfiyyətli istehsal)
KSM: Dünya təcrübəsi • Amerika: İndividuallıq, xeyriyyə proqramları • Almaniya: KSM-in qəbul edilməməsi, reytinq, DHL, BASF • Avstriya: ekologiya; • Rusiya: Kommers-Kollegiyası, sosial-xartiya, Bankirin şərəf kodeksi; • Ukrayna: yeni yaradılan qanunvericilik bazası; • Qazaxıstan: həvəsləndirici tədbirlər
KSM Azərbaycanda • • • Hacı Zeynalabdin Tağıyev Murtuza Muxtarov Ağamusa Nağıyev **** TMK və Yerli şirkətlər
KSM Azərbaycanda. . . ARDNŞ • Kənd məktəblərinin təmiri (Balakən rayonu) • Neftçi sağlamlıq idman mərkəzi • Məcburi köçkünlərə yardım
KSM Azərbaycanda. . . TMK • • Neft şirkətləri: ekologiya BP: Layihə İdarəetmə Məktəbi Dünya Bankı, AYİB (EBRD), BMK (İFC) Birgə layihələr;
KSM Azərbaycanda. . . Mobil operatorlar • Bakcell: – İdman Qadınlar üçün, 3200 qadın, 8 bolgə – Uşaqların Vaxtının əyləncəli keçirilməsi: 20 rayon • Nar: – Art festival, 7 rayon, 17 rəssam, 40 əsər; – Dağa dırmanmaq üzrə idmanın təşkili; – «Eşitməmək Düşünməmək deyil» . • Azercell – Bayram sovqatları;
KSM AZƏRBAYCANDA
KSM Azərbaycanda: Cari problemlər • Qanunvericilik bazasının zəifliyi; • Sahibkarların məlumatlandırılmaması; • Kadr çatışmamazlığı; • Hesabatlılığın zəif olması; • Ədəbiyyat çatışmamazlığı.
KSM Azərbaycanda: Sorğu, 2008 • 100 şirkət, 38 cavab; • 74. 1% hesabat dərc eləmir; • 25. 9% hesabat dərc edir. Baryerlər: • institutsional baryerlər-8, • sosial baryerlər-7; • iqtisadi baryerlər-5; • siyasi baryerlər-2.
KSM Azərbaycanda: Sorğu, 2008 • Həvəsləndirici tədbirlər – 74. 3% vergilərin ləğvi; – 20% vergi güzəştlərinin tətbiqi; – 5. 7% digər güzəştlər (? )
KSM Azərbaycanda: Dövlət • İqtisadi və İnkişaf Nazirliyi və Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası: – Azərbaycan Korporativ İdarəetmə Layihəsi; • Google cache link: http: //webcache. googleusercontent. com/search? q=cache: oajvjct. HDJUJ: www. economy. gov. az/index. php/en/economy/coperategovernance/19 -economy/korporativ-idar%25 C 9%2599 etm%25 C 9%2599/100 -korporativ-idar%25 C 9%2599 etm%25 C 9%2599 c%25 C 9%2599 ll%25 C 9%2599 si +&cd=1&hl=az&ct=clnk&gl=az • İqtisadi İnkişaf Nazirliyi: Korporativ Etika Məcəlləsi; • Milli Məclis: KSM haqqında qanun (? ); • QHT forumu: KSM haqqında xartiya (? );
KSM Azərbaycanda: Problemlərin aradan qaldırılması • Corporate Social Responsibility Azerbaijan, www. csraz. com – KSM treninq və seminarların təşkil olunması; – KSM tədqiqatların aparılması; – KSM üzrə konsaltinq servisləri; – KSM layihələrin hazırlanması və təşkilatçılığı; – KSM barədə məlumatların yayımı. • Qanunvericilik layihələri
KSM Azərbaycanda: Nəticə və Təklilər • Stimulverici tədbirlərin planlaşdırılması və həyata keçirilməli, • Vergi güzəştlərinin tətbiq olunmalı; • Maarifləndirmə işi aparılmalı; • Dövlət və özəl sektor şirkətləri beynəlxalq çağırışlara qoşulmalı; • Sosial məsuliyyət məcəlləsi təşviq olunmalı, korporativ idarəetmə standartları işlənilməsi, şirkətlərin sosial hesabat artırılmasına təşviq olunmalidir;
Nəticə və Təklilər…davamı • Hökumət və yerli özünüidarəetmə orqanları KSM sahəsində illik prioritetlərini müəyyənləşdirib elan etməli; • Xarici transmilli korporasiyalar Azərbaycanda KSM siyasəti həyata keçirərkən daha çox yerli vətəndaş cəmiyyəti institutları ilə əməkdaşlığa üstünlük verməli; • KSM mədəniyyətinin zəifliyinin aradan qaldırılması üçün Azərbaycan dilində ədəbiyyat çap olunmalı, iqtisadi fakültələrdə KSM fənni tədris olunmalıdır.
Suallar? Ziya Əlili İqtisadçı-araşdırmaçı; İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi; Alili. Ziya@CESD. Az Şəkillərin müəlliflik hüquqları, slaydlarda istifadə olunma ardıcıllığı ilə: • Business Ethics. com; • Wall street journal; • Charitystar. com • Wikipedia (2) • ERC. com • Veryicon. com
- Slides: 21