KONVENCIONALNE RADIOLOKE METODE Prof dr sc Marija Frkovi

KONVENCIONALNE RADIOLOŠKE METODE Prof. dr. sc. Marija Frković, prim. dr. med.

specifični klinički simptomi + karakteristični radiološki simptomi + komparativna analiza Uputnica – radni nalog!

dijagnostičke metode, postupci �neinvazivne rtg. snimke standardne, specijalne, ciljane s/bez dijaskopije nativne, pregledne, ciljane, s neg/poz KS slojevne snimke (konvencionalna tomografija ; kompjutorizirana (CR) digitalna radiografija (DR) -potiskuju konvencionalnu tomografiju) dijaskopski pregledi UZV pregledi scintigrafija pluća, srca, jetre, štitnjače, skeleta… �invazivne fistulografija, DSA , intervencijski zahvati

tipične snimke P-A i L-L (lijeva) projekcija radiogram (pluća, skeleta) – dvodimenzionalna slika trodimenzionalnog objekta, nužno uvijek dvije međusobno okomite projekcije

rtg. uređaji za snimanje i/ili dijaskopiju

UZV uređaji ultrazvučna kontrastna sredstva omogućuju bolji prikaz protoka u krvnim žilama

projekcije određene su: -položajem cijelog tijela i snimanog objekta u odnosu na radiografski stol/stativ, -formatom i položajem receptora slike, -smjerom središnje zrake u odnosu na receptor slike, -ulaznim mjestom središnje zrake na tijelu bolesnika (samo ponekad izlazno mjesto)

važnost označavanja rendgenograma – ime i prezime, dob bolesnika, datum pregleda, naziv ustanove u kojoj je pregled učinjen, oznaka strane tijela (u novije vrijeme i prezime ing. med. radiol. koji je učinio rtg. snimke, ime i prezime radiologa koji je očitao nalaz)

za standardne projekcije: stroga pravila projekcije zadani format receptora slike za nestandardne projekcije: dogovor s radiologom prilagodba zadanim okolnostima

posteroanteriorna (PA) projekcija lateralna (profilna) projekcija posteroanteriorna (PA) projekcija - ulaz središnje zrake sa stražnje strane tijela, receptor slike je sprijeda anteroposteriorna (AP) projekcija – ulaz središnje zrake s prednje strane tijela, receptor slike je straga

lateralni (postranični, profilni) rendgenogram orijentira se tako kao da se bolesnik promatra iz perspektive rtg. cijevi (npr. L-L snimka desnog koljena – patela usmjerena desno u odnosu na bolesnika, u odnosu na radiologa? )

kose projekcije – nagib medijalne ravnine tijela u odnosu na receptor slike pod određenim kutom (30 – 45 °) -stražnji kosi položaj (RPO i LPO) -prednji kosi položaj (RAO i LAO) radiogram se uvijek orijentira kao da se bolesnik gleda s prednje strane!

opisi ravnina tijela i položaja objekta snimanja dogovorno: - desna strana bolesnika radiologu je lijevo, tako je orijentirano i na filmu, na negatoskopu, na zaslonu računala izuzetak: - rendgenogrami ručnog zgloba, šaka i stopala – prsti usmjereni prema gore

osnovne kategorije gustoće sjena (denziteta) -sjene gustoće zraka -sjene gustoće masnog tkiva -sjene gustoće mekih tkiva -sjene gustoće kosti -sjene gustoće dentina, cementa i zubne cakline

Interpretacija rendgenograma -odrasle osobe -djeteta(kalendarska dob, koštana dob, dentalna dob) Kompetencija liječnika spec. radiologa!

Kako izvesti pretrage? �nema/ima značajnije specifične pripreme opće – lokalne (identifikacija bolesnika, skinuti odjeću i nakit sa snimanog dijela tijela, paziti na namještaj bolesnika i položaj snimanog dijela tijela, tehniku snimanja, zaštitu od zračenja)

�Poštovati načelo: smanjiti dozu zračenja na najmanju moguću mjeru bez umanjenja dijagnostičke vrijednosti rendgenske snimke �pružiti informacije uz maksimalno zalaganje �steći i opravdati povjerenje bolesnika, suradnika

literatura �Frković, M. Nastavni materijal iz kolegija Konvencionalne radiološke metode �Klanfar , Z. i sur. Radiološka tehnologija u praksi (odabrana poglavlja) �Hebrang, A. i sur. Radiologija �Janković, S. Seminari iz kliničke radiologije